III Korpus Polski (III KP) – wyższy związek taktyczny Polskich Sił Zbrojnych w czasie II wojny światowej.
Historia III Korpusu Polskiego We wrześniu 1942 roku przystępując do organizacji Armii Polskiej na Wschodzie zakładano, że w jej skład wejdą dwa korpusy – II i III (I Korpus pozostawał w Szkocji). Z planów tych zrezygnowano dopiero w 1945 roku.
25 listopada 1943 roku Naczelny Wódz, generał broni Kazimierz Sosnkowski wydał „Wytyczne organizacyjne dla Armii Polskiej na Wschodzie”. Zgodnie z wytycznymi Armia Polska na Wschodzie została podzielona na trzy rzuty. Rzut pierwszy tworzył II Korpus Polski wraz z Wysuniętą Bazą Armii Polskiej na Wschodzie. Rzut drugi tworzył sztab armii i jednostki, które nie weszły w skład II KP. Trzeci rzut stanowiły jednostki terytorialne armii pozostające na terenie Palestyny, Syrii, Iranu i Iraku.
Na podstawie rozkazu Naczelnego Wodza L.dz.952/Tjn./Org./44 z 3 i 24 lipca 1944 Dowództwo APW przemianowano na dowództwo III Korpusu z dniem 18 sierpnia 1944. Obejmował on II i III rzut APW. Jednostkami III rzutu terytorialnego kierowało Dowództwo Jednostek Terytorialnych Środkowy Wschód.
5 grudnia 1944 roku szef Sztabu Naczelnego Wodza, generał dywizji Stanisław Kopański przemianował Dowództwo III Korpusu na Dowództwo Jednostek Wojska na Środkowym Wschodzie (ang. H.Q. Polish Forces – Middle East), a Prezydent RP zwolnił generała dywizji Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego ze stanowiska dowódcy korpusu i pozostawił do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej oraz mianował generała brygady Józefa Wiatra pełniącym obowiązki dowódcy Jednostek Wojska na Środkowym Wschodzie.
Struktura organizacyjna JWŚW i III Korpusu PSZ Kwatera Główna Armii Polskiej na Wschodzie Dowództwo APW – III KPSZ Sztab APW – III KPSZ Kwatermistrzostwo APW – III KPSZ 13 Sąd Polowy
Jednostki broni i służb armii: Ośrodek Zapasowy Armii (od 26 VIII 1944 – Ośrodek Wyszkoleniowo–Zapasowy) 11 Batalion Saperów Kolejowych Szpital Wojenny nr 4 (do VI 1944) Szpital Wojenny nr 5 (od VI 1944) Oddział Zaopatrzenia i Transportu Komenda Uzupełnień nr 3 (w VIII 1944 przeniesiona do Włoch) Komenda Uzupełnień nr 4 (zorganizowana w VIII 1944 z części KU nr 3) Więzienie Wojskowe Składnica Bagażu Biuro Rozrachunkowe Dowództwo Jednostek Terytorialnych Palestyna, Syria i Irak 15 Sąd Polowy Oddział Administracyjny Stacja Zborna Szkoły Junaków Szkoły Kadetów Kursy Administracji Cywilnej Biuro Dokumentacji Sekcja Wydawnicza (w VIII 1944 przeniesiona do Bazy II KP) Biuro Oszczędności Żołnierza (w VIII 1944 przeniesione do Bazy II KP) Komendy rejonów etapów i placów
Obsada personalna JWŚW i III Korpusu PSZ Zastępca dowódcy Armii Polskiej na Wschodzie gen. dyw. Michał Tokarzewski-Karaszewicz (16 III 1943 – VIII 1944) Zastępca dowódcy Armii Polskiej na Wschodzie – dowódca III Korpusu PSZ gen. dyw. Michał Tokarzewski-Karaszewicz (VIII 1944 – 5 XII 1944) Dowódca Jednostek Wojskowych na Środkowym Wschodzie gen. bryg. Józef Wiatr (III 1945 – 1947) Zastępca dowódcy APW Główny Kwatermistrz gen. bryg. Józef Wiatr (od V 1944) płk dypl. Adam Brzechwa-Ajdukiewicz Szef sztabu APW – III Korpusu Polskiego płk dypl. Stanisław Künstler (III 1944 – IV 1945) Szef Oddziału Operacyjno-Wyszkoleniowego - ppłk dypl. Julian Michalik Szef Oddziału Służby Sztabu - ppłk dypl. Władysław Krogulski Dowódcy Jednostek Terytorialnych Środkowy Wschód płk dypl. Bolesław Ostrowski (II 1944 – IV 1945) płk dypl. Stanisław Künstler (IV 1945 – VII 1947)
Zobacz też Korpusy polskie
Przypisy
Bibliografia Witold Biegański, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie, Warszawa 1967. Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991.
Krzysztof Spruch, 3 Korpus PSZ (sierpień – grudzień 1944 r.) – zarys prac organizacyjnych, Zeszyty Historyczne „Si vis pacem, para bellum. Bezpieczeństwo i polityka Polski”, tom XII, Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa-Włocławek 2013, , ISSN 1898-4630, s. 347-362.
Kategoria:III Korpus Polski (PSZ)