thumb|Samiec Halictus brunnescens thumb|Samiec smuklika wielkiego (Halictus quadricinctus) thumb|Halictus ligatus thumb|Smuklik rdzawonogi (Halictus rubicundus) thumb|Smuklik szerokopasy (Halictus scabiosae) u wylotu gniazda thumb|Samica Halictus tumulorum thumb|Smuklik sześciopasy (Halictus sexcinctus) thumb|Halictus confusus thumb|Samica smuklika złotawego (Halictus subauratus) thumb|Halictus resurgens Smuklik (Halictus) – rodzaj pszczół z rodziny smuklikowatych, podrodziny smuklików właściwych i plemienia Halictini.

Morfologia Pszczoły te mogą mieć ubarwienie oskórka od matowo czarnego po metalicznie zielonkawe, niebieskawe lub miedziane. Samice mają wargę górną o wierzchołku wydłużonym w silny wyrostek otoczony grubymi szczecinkami i zaopatrzony w silny kil po stronie grzbietowej. Nadustek samic prawie wszystkich gatunków ma krawędź ścięcia, odsiebnie od fimbrii przedwierzchołkowej, przedłużoną ku dołowi po każdej stronie wargi górnej w mały, dość ostry i niepunktowany wyrostek. Takiego wyrostka brak tylko u drobnych gatunków azjatyckich z podrodzaju Vestitohalictus. Tułów cechuje się wyraźnymi, skierowanymi silnie ku dołowi rowkami episternalnymi, sięgającymi za poziom rowków skrobalnych. Użyłkowanie skrzydła charakteryzuje się spiczastym lub drobno ściętym wierzchołkiem komórki marginalnej, żyłkami poprzecznymi w odsiebnej części skrzydła tak mocnymi jak pierwsza żyłka submarginalna oraz silnie zakrzywioną, zwłaszcza w pobliżu nasadowego lub szczytowego końca żyłką bazalną. Samice mają dobrze rozwinięte skopy na udach i krętarzach oraz penicilusy na tylnych nadstopiach. Metasoma ma na tergitach wierzchołkowe przepaski owłosienia, a niekiedy także przepaski nasadowe, a w podrodzaju Vestitohalictus nawet całe odsłonięte powierzchnie tergitów mogą być owłosione. U samic fimbria przedpygidialna na piątym tergicie podzielona jest pośrodku podłużnym, trójkątnym obszarem delikatnie i krótko owłosionego lub nagiego oskórka. U samców czwarty sternit pozbawiony jest grubych szczecinek wierzchołkowych, a zwykle także innych modyfikacji. Ósmy sternit u samców zwykle ma dysk znacznie szerszy niż dłuższy. Narządy rozrodcze samców mają wewnętrzny wyrostek nasadowy walwy prącia niewyraźny, smukły i u szczytu zaokrąglony, a brzuszny gonostylus skierowany dowierzchołkowo albo zupełnie nieobecny.

Biologia i ekologia Smukliki gniazdują głównie w glebie. Wybierają tereny niezarośnięte roślinnością. Niektóre gatunki tworzą duże agregacje gniazdowe. U większości gatunków budowa gniazda jest prosta, ale u niektórych komórki lęgowe zebrane są w grona lub otoczone pustą przestrzenią (umieszczone w komorze), jak np. u smuklika wielkiego (Halictus quadricinctus).

Wśród pszczół tych spotyka się zarówno samotnictwo, jak i szerokie spektrum zachowań społecznych, od subsocjalnych po eusocjalne. U gatunków eusocjalnych rodzina może zawierać od dwóch do kilkuset osobników. W najbardziej zaawansowanych systemach występują kasty królowych i robotnic. W systemach bardziej prymitywnych nie występuje trwały podział obowiązków, a np. u Halictus ligatus hierarchia w rodzinie ustalana jest z użyciem zachowań agresywnych. Niektóre gatunki potrafią być społeczne lub samotne w zależności od warunków. Różnorodnością zachowań wykazuje się np. smuklik sześciopasy: w Europie Środkowej tworzy agregacje samotnic, podczas gdy w południowej Grecji tworzyć może stadne kolonie lub właściwe społeczności z podziałem na królowe i robotnice.

Wszystkie gatunki są polilektyczne. Wiele z nich zapyla rośliny uprawne.

Rozprzestrzenienie Rodzaj kosmopolityczny, najliczniej reprezentowany w rejonie śródziemnomorskim i Azji Środkowej. W Europie stwierdzono 55 gatunków, z których 12 występuje w Polsce (licząc włącznie z podrodzajem Seladonia; zobacz też: smuklikowate Polski).

Systematyka Systematyka rodzaju jest różnie ujmowana. Np. J. Piesienko traktuje zieleniczkę (Seladonia) i Vestitohalictus jako odrębne rodzaje, podczas gdy C.D. Michener jako podrodzaje w rodzaju Halictus. Ten ostatni w Bees of the World z 2010 wyróżnia w obrębie rodzaju smuklik następujące podrodzaje:

Halictus (Argalictus) Pesenko, 1984 Halictus (Halictus) Latreille, 1804 Halictus (Hexataenites) Pesenko, 1984 Halictus (Lampralictus) Pesenko, 1984 Halictus (Monilapis) Cockerell, 1931 Halictus (Nealictus) Pesenko, 1984 Halictus (Odontalictus) Robertson, 1918 Halictus (Pachyceble) Moure, 1940 Halictus (Paraseladonia) Pauly, 1997 Halictus (Platyhalictus) Pesenko, 1984 Halictus (Prohalictus) Pesenko, 1984 Halictus (Ramalictus) Pesenko, 1984 Halictus (Seladonia) Robertson, 1918 Halictus (Tytthalictus) Pesenko, 1984 Halictus (Vestitohalictus) Blüthgen, 1961

Według ITIS do rodzaju tego należą następujące gatunki:

Przypisy Flaga, Stanislaw, 1998: Bees in Poland. Biuletyn Informacyjny Instytut Zootechniki. 36(2): 47-58. Data dostępu: 2015-02-13.

Kategoria:Smuklikowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1804 roku