4 Armia Pancerna (niem. 4. Panzerarmee) – niemiecka armia pancerna z okresu II wojny światowej.
Formowanie i walki Utworzona 17 lutego 1941 roku jako 4 Grupa Pancerna z dowództwa XVI Korpusu Armijnego. W momencie rozpoczęcia ataku na Związek Radziecki, czyli 22 czerwca 1941 roku, składała się z XXXXI Korpusu Armijnego (1 DPanc., 6 DPanc., 36 DZmot., 269 DP) i LVI Korpusu Pancernego (8 DPanc., 3 DZmot., 290 DP oraz w rezerwie Dywizji SS "Totenkopf").
W styczniu 1942 roku nadano jej nazwę 4 Armii Pancernej. W grudniu 1942 brała udział w nieudanej próbie uwolnienia 6 Armii okrążonej pod Stalingradem. Od grudnia 1942 do stycznia 1943 roku zwana też Grupą Armijną Hotha. Toczyła ciężkie walki obronne nad Dońcem i Mjusem w styczniu i lutym 1943 osłaniając odwrót Niemców z Kaukazu i powstrzymując ofensywę Armii Czerwonej po bitwie stalingradzkiej. Wraz z II Korpusem Pancernym SS wyprowadziła kontruderzenie i odbiła Charków w marcu 1943. Walczyła pod Kurskiem w lipcu 1943, a następnie brała udział w walkach odwrotowych pod Charkowem, na linii Dniepru i pod Kijowem. W dalszej fazie wojny walczyła pod Chełmem, Lublinem i nad Wisłą, gdzie trzymała front do stycznia 1945.
Do odwrotu z linii Wisły została zmuszona przez Armię Czerwoną, która 12 stycznia 1945 roku rozpoczęła operację wiślańsko-odrzańską. Wycofała się z Polski nad Odrę, gdzie wzięła jeszcze udział w walkach pod Zgorzelcem. Wojnę zakończyła nad Łabą.
Podporządkowana kolejno Grupom Armii B, C, Północ, Środek, Południe, B, Don, Południe, Północna Ukraina, A. Środek.
Dowództwo armii Dowódcy: gen. płk Erich Höpner (styczeń 1941 – styczeń 1942) gen. płk Richard Ruoff (styczeń – maj 1942) gen. płk Hermann Hoth (maj 1942 – listopad 1943) gen. płk Erhard Raus (listopad 1943 – maj 1944) gen. wojsk panc. Walther Nehring (czerwiec – sierpień 1944) gen. wojsk panc. Hermann Balck (sierpień – wrzesień 1944) gen. wojsk panc. Fritz-Hubert Gräser (wrzesień 1944 – maj 1945)
Szefowie sztabów: płk Wilhelm Knüppel
Struktura organizacyjna Jednostki armijne (m.in. 4 armijny pułk łączności)
Skład w październiku 1941: XII Korpus Armijny 31 Dywizja Piechoty 34 Dywizja Piechoty 98 Dywizja Piechoty XL Korpus Zmotoryzowany 2 Dywizja Pancerna 10 Dywizja Pancerna 258 Dywizja Piechoty XLVI Korpus Zmotoryzowany 5 Dywizja Pancerna 11 Dywizja Pancerna 252 Dywizja Piechoty LVII Korpus Pancerny Dywizja Piechoty Zmotoryzowanej SS „Das Reich” 3 Dywizja Piechoty Zmotoryzowanej 19 Dywizja Pancerna 20 Dywizja Pancerna
Skład w kwietniu 1942: V Korpus Armijny IX Korpus Armijny VII Korpus Armijny XX Korpus Armijny
Skład w październiku 1944: LVI Korpus Armijny XXXXII Korpus Armijny XXXXVIII Korpus Armijny XXIV Korpus Pancerny 501 batalion czołgów ciężkichWolfgang Schneider, Tigers in Combat I. Mechanicsburg: Stackpole Books 2000, s.47.
Skład w kwietniu 1945: V Korpus Armijny LVII Korpus Pancerny Grupa Korpuśna Moser 193 Dywizja Zapasowa 404 Dywizja Zapasowa 464 Dywizja Zapasowa 20 Dywizja Pancerna 21 Dywizja Pancerna Dywizja Ochrony Führera 1 Dywizja Pancerno-Spadochronowa Hermann Göring
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Internetowy leksykon Wehrmachtu
Kategoria:Armie pancerne III Rzeszy Kategoria:Niemieckie jednostki pancerne utworzone w 1941 Kategoria:Niemieckie jednostki pancerne rozwiązane w 1945