Düwag GT8ZR (niem. ZR – Zwei Richtungen, pol. Dwukierunkowy, pot. Challenger) – typ tramwaju dwukierunkowego wyprodukowanego w 1969 roku przez niemiecką firmę Düsseldorfer Waggonfabrik dla przedsiębiorstwa komunikacyjnego we Frankfurcie nad Menem (Verkehrsgesellschaft Frankfurt).

Historia W związku z budową w 1969 roku linii Frankfurt - Offenbach, która w mieście Offenbach została zakończona na ślepo bez możliwości zawrócenia ani trójkątowania zwykłych wagonów, konieczne stało się kupno wagonów dwukierunkowych mogących obsługiwać tę trasę. Żadna firma jednak nie produkowała wtedy wagonów dwukierunkowych, dlatego zwrócono się do fabryki Düsseldorfer Waggonfabrik aby opracowała i wyprodukowała tramwaj dwukierunkowy na bazie już produkowanego dla Frankfurtu wagonu GT8 typ N. Verkehrsgesellschaft Frankfurt zdecydowało się na zakup 8 takich wagonów, kupno było finansowane przez oba miasta. W połowie lat 70. XX w., po wyparciu wagonów serii "O" przez serię "Pt", wagony były eksploatowane w ruchu miejskim.

Konstrukcja Wagon typu GT8ZR (we Frankfurcie oznaczany jako seria "O") powstał na bazie końcówki serii GT8 typ "N", wykorzystano w nim taki sam osprzęt elektryczny dla każdego kierunku jazdy, wszystko jest także odpowiednio zabezpieczone przed przypadkowym zwarciem w czasie przełączania kierunku jazdy. Wagon wyposażony jest w cztery pary drzwi (2 podwójne oraz 2 pojedyncze, układ 1-2-2-1) po obydwu stronach pojazdu. W drzwiach zamontowano fotokomórki uniemożliwiające przytrzaśnięcie pasażera, jednak tak jak w serii "N" drzwi zamykane są przez motorniczego. Wagon osadzony jest na 4 wózkach skrętnych, z których 2 są napędowe, a 2 toczne, tramwaj wyposażono w hamulec elektromagnetyczny szynowy (wszystkie 4 wózki) i tarczowy elektryczny (postojowy)(wózek I i IV). Posiada dwa pantografy, z zabezpieczeniem na wypadek podniesienia obu odbieraków (w takim wypadku nie ma możliwości załączenia tramwaju). Niestety nie ma także możliwości jazdy kabiną A na pantografie B, taka funkcja na wypadek uszkodzenia pantografu została wprowadzona w wagonach Düwag GT8S.

GT8 typ O Numer boczny Rok produkcji Rok wycofania Uwagi 901 1969 2004 Sprzedany do MPK Poznań 902 1969 Jako wagon historyczny o numerze #111 903 1969 2004 Sprzedany do MPK Poznań 904 1969 2004 Sprzedany do MPK Poznań 905 1969 2004 Sprzedany do MPK Poznań 906 1969 2004 Sprzedany do MPK Poznań 907 1969 2004 Sprzedany do MPK Poznań 908 1969 Jako wagon historyczny o numerze #110

Düwag GT8ZR w Poznaniu GT8 typ O (Frankfurt nad Menem) Numer w Poznaniu Numer we Frankfurcie Osprzęt elektryczny Liczba i moc silników Ilość drzwi Rok produkcji Rozpoczęcie eksploatacji Zakończenie eksploatacji Macierzysta zajezdnia Uwagi 901 901 SSW/AEG 2 x 110 kW 4 1969 2005.05.12 2019.05.05 WS-2 Madalińskiego do 14.12.2014,

WS-2 Franowo 903 903 SSW/AEG 2 x 110 kW 4 1969 2005.03.11 WS-2 Madalińskiego do 14.12.2014,

WS-2 Franowo 904 904 SSW/AEG 2 x 110 kW 4 1969 2005.04.19 WS-2 Madalińskiego do 14.12.2014,

WS-2 Franowo 905 905 SSW/AEG 2 x 110 kW 4 1969 2005.04.26 2020.03.02 WS-2 Madalińskiego do 14.12.2014,

WS-2 Franowo wagon przystosowany do obsługi linii nocnej. Po wypadku. 906 906 SSW/AEG 2 x 110 kW 4 1969 2005.05.04 2020.03.02 WS-2 Madalińskiego do 14.12.2014,

WS-2 Franowo wagon przystosowany do obsługi linii nocnej. Po wypadku. 907 907 SSW/AEG 2 x 110 kW 4 1969 2005.04.22 WS-2 Madalińskiego do 14.12.2014,

WS-2 Franowo Przyszły wagon zabytkowy

W związku z licznymi remontami infrastruktury tramwajowej, MPK Poznań zdecydowało się w 2005 roku na zakup 6 wycofywanych z eksploatacji wagonów dwukierunkowych GT8ZR serii „O” (#901, #903…#907). We Frankfurcie nad Menem pozostały dla celów historycznych dwa wagony GT8ZR serii „O” #902 i #908. W Poznaniu wagony zachowały oryginalną numerację z Frankfurtu oraz malowanie, w 2012 roku wagon #906 zyskał malowanie zakładowe MPK Poznań. Sprowadzenie wagonów umożliwiło uruchomienie linii wahadłowych, co znacznie poprawia wydolność przewozową podczas utrudnień spowodowanych modernizacjami np. rond czy skrzyżowań dzięki temu, że wagony nie potrzebują tradycyjnych pętli. Z powodzeniem były wykorzystywane podczas remontu ronda Śródka w Poznaniu, budowy trasy tramwajowej na Franowo, remontu skrzyżowania ulic Głogowskiej i Hetmańskiej, odcięciu pętli przy ulicy Piątkowskiej, a także przebudowy ul. Grunwaldzkiej. Od 23 września 2013, na czas przebudowy węzła na Moście Teatralnym kursowały na linii wahadłowej 28 od ulicy Święty Marcin do ronda Śródka. Gdy nie było remontów jeździły w ruchu regularnym.

Po oficjalnym pożegnaniu wagonów GT8 w listopadzie 2019 roku, GT8ZR do 2025 roku były jedynymi kursującymi liniowo tramwajami produkcji Düwag w Poznaniu.

3 lutego 2020 roku, wagon #906 najechał na wagon #905 z prędkością około 50 km/h w okolicy osiedla Winiary.

26 czerwca 2026 r. zakończono liniową eksploatację GT8ZR w Poznaniu – pojazd o numerze #907 kursował na liniach nr 9 (brygada 2) i 19 (brygada 7), następnie na specjalnych wieczornych kursach linii turystycznej nr 0 (oznaczanych jako 0N) między Biblioteką Uniwersytecką przy ulicy Ratajczaka a przystankiem końcowym Błażeja na Naramowicach oraz w drodze powrotnej z przystanku Błażeja do Teatru Polskiego przy ulicy 27 Grudnia.

Zdjęcia

Przypisy

Kategoria:Wagony tramwajowe Düwag Kategoria:Tramwaje w Poznaniu