Lucjan Motyka (ur. 4 maja 1915 w Krakowie, zm. 22 listopada 2006 w Warszawie) – polski działacz młodzieżowy i związkowy, polityk socjalistyczny, minister kultury i sztuki (1964–1971), ambasador PRL w Czechosłowacji (1971–1975), Bułgarii (1978–1980) i Szwajcarii (1980–1983), poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV, V i VII kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys Posiadał wykształcenie średnie. Od 1931 robotnik budowlany, działacz młodzieżowy i związkowy, m.in. Związku Zawodowego Transportowców i Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, od tego samego roku także działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, w 1937 osadzony przez sześć miesięcy w obozie w Berezie Kartuskiej. Podczas okupacji niemieckiej pracował w Wieliczce, jednocześnie działał w konspiracji. W latach 1943–1944 przebywał w obozie koncentracyjnym w Auschwitz, uciekł z obozu 19 lipca 1944.
Od kwietnia do listopada 1945 I sekretarz Wojewódzkiego Komitetu „lubelskiej” PPS w Krakowie, w latach 1945–1947 sekretarz Komitetu Centralnego Związków Zawodowych. Od 1947 do 1948 był przewodniczącym Centralnego Komitetu Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. W latach 1948–1949 był sekretarzem generalnym Związku Młodzieży Polskiej. W latach 1949–1950 był dyrektorem Głównego Urzędu Kultury Fizycznej, a w latach 1950–1951 był przewodniczącym Głównego Komitetu Kultury Fizycznej. Od 1951 pracował w Ministerstwie Kultury i Sztuki, początkowo jako dyrektor departamentu, a następnie dyrektor Centralnego Zarządu Sztuk Plastycznych i Wystaw. W latach 1955–1957 podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Sztuki.
W 1948 wraz z PPS przystąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1948–1980 był członkiem Komitetu Centralnego PZPR. Zaliczany do byłych członków PPS zbliżonych do „puławian” podczas walki o władzę w kierownictwie PZPR w latach pięćdziesiątych. Od lutego 1957 do grudnia 1964 był I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Krakowie.
Od 12 grudnia 1964 do 26 października 1971 był ministrem kultury i sztuki w trzecim i czwartym rządzie Józefa Cyrankiewicza oraz w rządzie Józefa Cyrankiewicza i Piotra Jaroszewicza. Członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1968„Trybuna Robotnicza”, nr 133 (7571) 5 czerwca 1968, s. 2. W czerwcu 1968 wszedł w skład Komitetu Honorowego obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika„Urania”, nr 3, marzec 1969, s. 84. W latach 1945–1972 i 1976–1980 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV, V i VII kadencji, w latach 1946–1947 przewodniczący Komisji Administracji i Bezpieczeństwa KRN. Od 1971 był członkiem Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie„Biuletyn Zamek”, nr 17a, 19 czerwca 1971, s. 5.
Od 1971 do 1975 był ambasadorem PRL w Pradze. Następnie w latach 1975–1977 był kierownikiem Wydziału Kultury KC PZPR. W latach 1978–1980 był ambasadorem w Sofii, a od 1980 do 1983 w Bernie.
Na emeryturze był powoływany w skład wielu ciał doradczych i komitetów honorowych. W latach 1986–1989 członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim. Był długoletnim członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika KC PZPR „Z Pola Walki” oraz członkiem Rady Naczelnej i Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W maju 1985 wybrany na jednego z wiceprezesów Zarządu Głównego ZBoWiDWierni tradycjom walki o wolność i demokrację – wierni Polsce Ludowej, „Trybuna Robotnicza”, nr 104, 6 maja 1985, s. 1–2. Od czerwca 1985 był członkiem Komitetu Redakcyjnego dla opracowania Pism zebranych Władysława GomułkiPrace nad wydaniem „Pism zebranych” Władysława Gomułki, „Życie Warszawy”, nr 133, 10 czerwca 1985, s. 2. Wchodził w skład Zespołu KC PZPR ds. Zasłużonych Działaczy Ruchu RobotniczegoWeterani ciągle czynni, „Życie Partii”, nr 2, 28 stycznia 1987, s. 2. Członek Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa (w latach 1988–1990 Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa). Wieloletni przewodniczący Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem oraz sekretarz generalny Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. 28 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 40-lecia Kongresu Zjednoczeniowego PPR-PPS – powstania PZPR„Trybuna Robotnicza”, nr 277, 29 listopada 1988, s. 5. W maju 1989 został przewodniczącym Komitetu Założycielskiego Towarzystwa Polsko-ŻydowskiegoPowstało Towarzystwo Polsko-Żydowskie, „Życie Warszawy”, nr 120, 23 maja 1989, s. 6. W październiku 1989 wszedł w skład Centralnej Komisji Zjazdowej PZPR, która przygotowywała dokumenty programowe i organizacyjne na ostatni, XI Zjazd PZPRUchwała w sprawie powołania Centralnej Komisji Zjazdowej, „Trybuna Ludu”, nr 242, 17 października 1989, s. 3.
Był żonaty z Anielą Zdzisławą z domu Kieres (1921–2003).
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera H-16-4)Wyszukiwarka grobów w Warszawie.
Odznaczenia i wyróżnienia (lista niepełna) Order Budowniczych Polski Ludowej (1980) Order Sztandaru Pracy I klasyProfil na stronie Biblioteki Sejmowej Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1946) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946) („za wybitne zasługi w dziele organizacji Związków Zawodowych i działalność Związkową na terenie kraju”) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oświęcimski (1985)Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123 Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” (1986)Godnie kontynuować tradycję, „Rzeczpospolita”, nr 263, 11 listopada 1986, s. 7 Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)Przygotowania do VII Kongresu, „Za Wolność i Lud”, nr 1, 5 stycznia 1985, s. 1–2 Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1968)Min. L. Motyka odznaczony medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, „Trybuna Robotnicza”, nr 105, 3 maja 1968, s. 2 Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1967)Za zasługi dla obronności Kraju, „Za Wolność i Lud”, nr 11, 1 czerwca 1967, s. 1–2 Medal im. Ludwika Waryńskiego (1986)W uznaniu zasług, „Życie Partii”, nr 8, 22 kwietnia 1987, s. 20 Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1 Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1987)Odznaczenia dla polskich twórców kultury, „Życie Warszawy”, nr 230, 2 października 1987, s. 2 Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” Odznaka „Za Zasługi dla ZBoWiD” Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (1967)Złote Odznaki TPPR dla kierownictwa Ministerstwa Kultury i Sztuki, „Trybuna Ludu”, nr 305, 3 listopada 1967, s. 4 Pamiątkowy Medal z okazji 40. rocznicy powstania Krajowej Rady Narodowej (1983)Uhonorowani pamiątkowymi medalami, „Trybuna Robotnicza”, nr 307, 30 grudnia 1983, s. 3 Medal pamiątkowy „40-lecia PZPR” (1988)W 40. rocznicę kongresu zjednoczeniowego, „Głos Pomorza”, nr 292, 16 grudnia 1988, s. 2 Złota odznaka „Zasłużony dla Dolnego Śląska” (1970)Dni Kultury Dolnego Śląska, „Trybuna Ludu”, nr 325, 22 listopada 1970, s. 1 Odznaka „Budowniczy Nowej Huty” (1959)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej w m. Krakowie, nr 13, 5 września 1959, s. 7 Złoty Medal 800-lecia Koźla (1965)Rok kulturalny 1965–1966 rozpoczęty, „Głos Nauczycielski”, nr 41, 10 października 1965, s. 5 Odznaka honorowa Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich (1968)Jadwiga Kołodziejska, Księga VI Zjazdu Bibliotekarzy Polskich, 12–14 lutego 1968, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 1969, s. 2 Honorowy Medal Międzynarodowej Federacji Bojowników Ruchu Oporu (1986)W Warszawie trwa posiedzenie Biura FIR, „Dziennik Polski”, 11 września 1986, s. 1 Order Jeźdźca z Madary I stopnia (Bułgaria, 1980)Odznaczenie Ambasadora PRL w LRB, „Trybuna Ludu”, nr 269, 11 listopada 1980, s. 7. Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 1965)Dettaglio decorato. Motyka Sig. Lucjan Wielki Oficer Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1975)Československý řád Bílého lva 1923–1990 Medal „40. rocznica Wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką” (Czechosłowacja, 1985)W Ambasadzie CSRS, „Za Wolność i Lud”, nr 21, 25 maja 1985, s. 5 Honorowy Medal 50-lecia Mongolskiej Rewolucji Ludowej (Mongolia, 1971)Wysokie odznaczenia mongolskie dla polskich działaczy, „Trybuna Ludu”, nr 289, 16 października 1971, s. 2 Medal 250-lecia Politechniki Czeskiej w Pradze (CVUT) (1973)„Głos Ludu”, nr 130, 1 listopada 1973, s. 1 Dyplom honorowy Komitetu do spraw Wydawnictw przy Radzie Ministrów ZSRR (1968)Radzieckie dyplomy honorowe dla polskich działaczy kultury, „Trybuna Ludu”, nr 15, 16 stycznia 1968, s. 4 Tytuł „Honorowego Obywatela Nowego Sącza” (1962)670-lecie Nowego Sącza, „Trybuna Ludu”, nr 311, 9 listopada 1962, s. 3 Honorowy członek Związku Polskich Artystów Plastyków (1964)Zjazd plastyków zakończył obrady, „Trybuna Ludu”, nr 82, 22 marca 1964, s. 2 Kowadło Kuźnicy (2005)
Przypisy
Bibliografia Leksykon historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1995. Mała Encyklopedia Sportu (tom 2) z 1986. T. Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991, s. 400. Pamięć wiecznie żywa. 40 lat działalności Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Warszawa 1988. J. Stroynowski (red.), Who is who in the Socialist countries of Europe: a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia 1989, tom 3, K.G. Saur Pub., 1989. „Za Wolność i Lud”, 4 maja 1985, nr 18 (1115), s. 9. „Za Wolność i Lud”, 4 lutego 1984, nr 5 (1050), s. 4.
Kategoria:Ambasadorowie Polski w Bułgarii Kategoria:Ambasadorowie Polski Ludowej w Czechosłowacji Kategoria:Ambasadorowie Polski w Szwajcarii Kategoria:Ambasadorowie PRL Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej (1944–1948) Kategoria:Członkowie Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Honorowi obywatele Nowego Sącza Kategoria:Kierownicy wydziałów Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ministrowie kultury PRL Kategoria:Nagrodzeni Kowadłem Kuźnicy Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem im. Ludwika Waryńskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla ZBoWiD” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy