thumb thumb thumb|11 eskadra w Toruniu przed wyruszeniem na front; kwiecień 1919 thumb|Załoga kpt. pilot Wacław Iwaszkiewicz i por. obs. Tytus Karpiński po locie bojowym 11 eskadra wywiadowcza – pododdział lotnictwa Wojska Polskiego początków II Rzeczypospolitej.

Eskadra sformowana została w 1919 w Warszawie jako 11 eskadra lotnicza. Wzięła udział w wojnie polsko bolszewickiej i w zajmowaniu Pomorza przez Wojsko Polskie. Rozwiązana na froncie i ponownie reaktywowana w Toruniu. W 1921 weszła w skład nowej 8 eskadry wywiadowczej.

Formowanie i walki

Eskadra powstała 9 stycznia 1919 w Warszawie. W okresie organizacyjnym personel latający stanowili: rtm. Niżewski, a rtm. Buckiewicz, por. Tytus Karpiński, ppor. Stefan Sznuk i sierżant Karol Biel. Rozkazem Sztabu Generalnego nr 487/I z 9 stycznia 1919, eskadra weszła w skład I Grupy Lotniczej dowodzonej przez kpt. pil Romana Florera. Od początku procesu formowania występowały poważne trudności z naborem personelu latającego oraz ukompletowaniem sprzętu, gdyż sprawne samoloty otrzymywały eskadry wcześniej odchodzące na front. Na froncie litewsko-białoruskim 7 kwietnia 1919 eskadra odjechała z Warszawy na lotnisko Dojlidy. Posiadała 6 lotników, lecz w tym czasie nie dysponowała żadnym samolotem. Przydzielony w Białymstoku samolot typu DFW C.V był niesprawny i wymagał gruntownego remontu. Natychmiast po przybyciu do Dojlid, oficer techniczny eskadry por. obs. Karpiński w fabryce Hasbachów organizuje nieetatowy park remontowy. Kolejne otrzymane dwa samoloty eskadra musiała przekazać odchodzącym na front 1. i 4 eskadrze.

W lipcu eskadra wyszła ze składu I Grupy Lotniczej i przeniosła się na lotniska Słonim i Baranowicze. Tu działała na korzyść 1 Dywizji Litewsko-Bialoruskiej gen. Stefana Mokrzeckiego. Dysponując tylko jednym sprawnym samolotem typu DFW C.V, załogi eskadry wykonywały loty rozpoznawcze, łącznikowe i bombardierskie. 1 sierpnia eskadra wykonała swój pierwszy lot bojowy startując z lotniska Baranowicze. Przeprowadziła go załoga kpt. Iwaszkiewicz i por. Karpiński rozpoznając na kierunkach: Baranowicze – Stołpce i Baranowicze – Łuniniec. 2 sierpnia w rejon Stołpiec poleciała załoga sierż. Karol Biel i ppor. Stefan Sznuk. Nad Mirem zostali ostrzelani przez bolszewików, za co Polacy zrewanżowali się bombardowaniem 3-kilogramowymi pociskami do miotaczy min. W drodze powrotnej wykryli sowiecką baterię artylerii. W tym czasie eskadra otrzymała do swojej dyspozycji drugi samolot. 5 sierpnia miała miejsce nieudana próba współpracy z własną kawalerią. Oczekujący na ułanów w rejonie spotkania samolot został ostrzelany przez nieprzyjaciela i z uszkodzonym silnikiem zmuszony był do awaryjnego lądowania. Samolot został rozbity, a obaj lotnicy ranni. 8 sierpnia załoga rtm. Antoni Buckiewicz i ppor. Stefan Sznuk wykonała lot zwiadowczy w kierunku na Kojdanów. Zaatakowano i rozproszono grupę saperów sowieckich przygotowujących się do wysadzenia mostu na Niemnie w Stołpcach. Po zajęciu Mińska 11 eskadra urządziła wysunięte lotnisko w Słucku. W tym okresie eskadra dysponowała 3 samolotami: 2 DFW C.V i AEG C.IV. Na Pomorzu W związku z zagrożeniem od strony Niemiec, jesienią eskadra została ściągnięta do Białegostoku. W zimie 1919/1920 eskadra operowała na korzyść dowództwa Frontu Mazowieckiego wykonując loty rozpoznawcze w rejon granicy z Prusami Wschodnimi. Wchodziła wtedy w skład IV Grupy Lotniczej por. Borejszy. Z początkiem 1920 eskadra została przesunięta do Torunia. W Toruniu instaluje się na dawnym niemieckim lotnisku i stamtąd wykonuje loty grupowe w kierunku granicy z Prusami. Miało to związek z zajmowaniem Pomorza przez oddziały Wojska Polskiego. Na dzień 1 lutego 1920 eskadra posiadała 3 pilotów, 3 obserwatorów i 3 samoloty. Powtórnie na froncie północnym Z końcem marca, na Froncie Litewsko-Białoruskim stacjonował 1 dywizjon lotniczy w składzie 1., 4. i 8 eskadra wywiadowcza oraz wielkopolski dywizjon składający się z 12. i 14 eskadry wywiadowczej oraz 13 eskadry myśliwskiej. Jeszcze w kwietniu lotnictwo Frontu zostało wzmocnione przez 4 dywizjon lotniczy w składzie 11. i 18 eskadry wywiadowczej. W maju w rejon frontu przybyły 10 eskadra wywiadowcza i 19 eskadra myśliwska. Naczelne dowództwo przydzieliło 4 Armii pięć eskadr, 1 Armii – trzy eskadry, a do 7 Armii włączono tylko jedną eskadrę. 11 eskadra wywiadowcza stacjonowała na lotnisku Zahaccie. Po 2 miesiącach przeniesiono ją na lotnisko Zahacie. Tam operowała w składzie Frontu Północnego gen. Stanisława Szeptyckiego. W maju, dysponując tylko 2 załogami i szczupłym sprzętem, eskadra została rozdzielona między inne eskadry IV dywizjonu lotniczego i przestała istnieć jako samodzielna jednostka. Większość personelu weszła w skład 1 eskadry, a reszta uzupełniła 4 i 18 eskadrę wywiadowczą. Odtworzona eskadra 11 eskadrę odtworzono ponownie we wrześniu 1920 w Toruniu, wyodrębniając ją z 4 eskadry wywiadowczej. Po otrzymaniu samolotów, pododdział odjechał do Lidy. Tam wszedł w skład IV dywizjonu lotniczego. Eskadra nie wzięła już udziału w walkach. Wcześniej podpisano rozejm.

W okresie działań wojennych załogi 11 eskadry wywiadowczej wykonały 16 lotów bojowych w czasie 41 godzin.

Eskadra w okresie pokoju Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 eskadry 8. i 11. połączono tworząc nową 8 eskadrę wywiadowczą.

Żołnierze eskadry Dowódcy eskadryStopieńImię i nazwiskoOkres pełnienia służbyrtm. pil.Piotr Niżewski11 I 1919 – rtm. pil.Antoni Buckiewiczwiosna 1919 – por. obs.Tytus Karpiński1919 – IV 1920ppor. pil.Wacław MakowskiIV 1920 – V 1920por. pil.Antoni SielickiVIII 1920 – 18 I 1921 Personel latający okresu wojny polsko – bolszewickiej ObserwatorzyPiloci por. obs. Tytus Karpińskirmt. pil. Antoni Buckiewicz por. obs. Antoni Święcickirmt. pil. Piotr Niżewski ppor. obs. Tadeusz Sztybelkpt. pil. Wacław Iwaszkiewicz ppor. obs. Stefan Sznukppor. pil. Wacław Makowski ppor. obs. Witold Jussewiczpor. pil. Antoni Sielicki pchor. obs. Bohdan Budkiewiczsierż. pil. Stanisław Śledziejowskisierż. pil. Karol Stencelsierż. pil. Jan Śliwasierż. pil. Karol Biel

Samoloty eskadry

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polskie eskadry wywiadowcze Kategoria:Polskie eskadry lotnicze z okresu wojny polsko-bolszewickiej