Pleszczotka górska, pleszczotka gładkołuszczynkowa, dawniej również pod nazwą tarczyk lub tarczyk podwójny (Biscutella laevigata L.) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Występuje w środkowej i południowej Europie, głównie w górach. Swym zasięgiem obejmuje tereny górskie od Portugalii i Hiszpanii, aż po Karpaty i Bałkany, sięgając w górach 3000 m n.p.m. W Polsce występuje głównie w Tatrach Zachodnich, poza tym na pojedynczych tylko stanowiskach na Wyżynie Śląskiej i Wyżynie Olkuskiej (hałdy galmanowe w Bolesławiu), w Zagorzycach koło Pińczowa oraz na Dolnym Śląsku w okolicach Wrocławia i Oławy (stanowiska wymarłe).
Morfologia Łodyga Wzniesiona, rozgałęziona, o wysokości 15–30 cm. Korzeń Długi (sięgający czasem 2 m) palowy, częściowo zdrewniały, z rozległymi bocznymi rozgałęzieniami, łatwo penetruje szczeliny w twardym, kamienistym podłożu. Liście Liście odziomkowe całobrzegie lub ząbkowane, o podłużnym kształcie zwężające się w ogonek. Liście łodygowe również podłużne, ale bezogonkowe, zaokrąglonymi nasadami obejmujące łodygę. Są szczeciniasto owłosione. Kwiaty O 4 żółtych płatkach korony, mających długość 4–7 mm. Naprzemiennie z nimi występują 4 żółtozielone działki kielicha, krótsze od płatków. Pojedynczy słupek z szyjką i pałeczkowatym znamieniem, kilka pręcików. Owoc Wykrojona na obu końcach i spłaszczona łuszczyna, przypominająca kształtem leżącą ósemkę. Ma większą szerokość, niż długość.
Biologia i ekologia Rozwój: bylina. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest ściśle obcopylna, zapylana głównie przez muchówki i motyle. Nasiona łatwo kiełkują. Siedlisko: skały, piargi, murawy. Roślina górska. W Tatrach występuje od regla dolnego do piętra alpejskiego (od wysokości 880 do 2123 m n.p.m.), wyłącznie na podłożu wapiennym (roślina wapieniolubna). Koło Pińczowa rośnie w płatach murawy kserotermicznej na rumoszu skały wapiennej. Wykazuje cechy metalofitu fakultatywnego. W Bolesławiu rośnie na hałdach galmanowych i galenowych. Stanowisko „Dołki” w okolicach Piekar Śląskich na Górnym Śląsku ma charakter antropogeniczny, jest ono efektem świadomej introdukcji gatunku na hałdy odpadów popłuczkowych z procesu wzbogacania rud cynku i ołowiu, podjętej w 2010 r. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Seslerietea variae. Pleszczotka górska jest jednym z trzech gatunków roślin, na których żeruje gąsienica motyla bielinek bryonie (pozostałe to tobołki polne i gęsiówka Hallera).
Zmienność W obrębie gatunku wyróżnia się 8 podgatunków: Biscutella laevigata subsp. laevigata – podgatunek nominatywny Biscutella laevigata subsp. australis Raffaelli & Baldoin Biscutella laevigata subsp. austriaca (Jord.) Mach.-Laur. Biscutella laevigata subsp. kerneri Mach.-Laur. Biscutella laevigata subsp. prinzerae Raffaelli & Baldoin Biscutella laevigata subsp. raffaelliana Galasso & Banfi Biscutella laevigata subsp. varia (Dumort.) Rouy & Foucaud Biscutella laevigata subsp. woycickii M.Wierzb., Pielich. & Wasowicz – podgatunek Wóycickiego, opisany w 2020 z okolic Bolesławia, wprowadzony na stanowisko zastępcze także w Tarnowskich Górach.
Zagrożenia i ochrona Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w grupie gatunków narażonych na wyginięcie na izolowanych stanowiskach, poza głównym obszarem występowania (kategoria zagrożenia [V]).
Przypisy
Kategoria:Flora Tatr Kategoria:Kapustowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza