thumb|150px|Związki zaliczane do ciał ketonowych, od góry:acetonkwas acetylooctowykwas β-hydroksymasłowy Ciała ketonowe – grupa organicznych związków chemicznych będących pośrednimi metabolitami tłuszczów. Należą do nich: aceton (powstaje w wyniku spontanicznej dekarboksylacji acetooctanu) kwas acetylooctowy (w formie anionu – acetylooctan) kwas β-hydroksymasłowy (w formie anionu – β-hydroksymaślan)

β-Hydroksymaślan powstaje w odwracalnej reakcji z acetylooctanu. Reakcja ta katalizowana jest przez dehydrogenazę D-(−)-hydroksymaślanową. Acetylooctan może ulec spontanicznej, nieodwracalnej dekarboksylacji do acetonu: +    +     +   

U człowieka głównym miejscem produkcji i wydzielania do krwi ciał ketonowych jest wątroba. Zwykle skład procentowy wynosi: 75–80% kwasu β-hydroksymasłowego 20–25% kwasu acetylooctowego poniżej 2% acetonu Jednak może on w pewnych warunkach ulegać zmianie.

Ketogeneza Ciała ketonowe są alternatywnym produktem utleniania wolnych kwasów tłuszczowych w wątrobie, a proces ich powstawania określa się terminem ketogeneza.

Stężenie ciał ketonowych w surowicy u zdrowych osób pozostających na typowej diecie nie przekracza 0,2 mmol/l.

Mózg, serce, mięśnie oraz nerki potrafią wykorzystywać je jako materiał energetyczny, ale w typowych warunkach głównym wykorzystywanym materiałem jest glukoza.

W pewnych warunkach metabolicznych dochodzi do zwiększenia produkcji ciał ketonowych. Najczęściej zachodzi to w cukrzycy przy znacznym niedoborze insuliny i może prowadzić do ketonemii i kwasicy ketonowej, a w zaawansowanych przypadkach do ketonowej śpiączki cukrzycowej.

Stwierdzono, że nadmierne stężenie ciał ketonowych we krwi jest spowodowane raczej zwiększoną ich produkcją niż zmniejszoną przemianą w tkankach pozawątrobowych.

Inne przypadki kiedy dochodzi do zwiększonego produkowania ciał ketonowych to: głodzenie dieta niskowęglowodanowa nadużywanie alkoholu w ciąży przy ograniczeniu spożycia węglowodanów w czasie znacznego wysiłku fizycznego u cukrzyków

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Metabolizm Kategoria:Ketony Kategoria:Hydroksykwasy Kategoria:Ketokwasy