Wiktor Paweł Nechay de Felseis herbu własnego Nechay (ur. 25 stycznia 1895 we Lwowie, zm. w 1940 w Kijowie) – polski geolog i geograf, pedagog, porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Młodość i wojsko Syn Stanisławy z domu Michalewskiej i Ernesta – inżyniera i górnika żup solnych urodzony 25 stycznia 1895 we Lwowie.

Na krótko przed wybuchem I wojny światowej ukończył szkołę średnią i miał początkowo zamiar rozpocząć studia, wstąpił jednak do Legionów Piłsudskiego i rozpoczął służbę wojskową w I Brygadzie. Po awansie został przydzielony do komendy w Wiedniu, a po zakończeniu wojny i odzyskaniu przez Polskę niepodległości pozostał w Wojsku Polskim aż do 1920. Został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwy piechoty.

W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto. Posiadał przydział w rezerwie do 26 pułku piechoty w Gródku Jagiellońskim.

Kariera naukowa Wtedy to rozpoczął studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a po uzyskaniu stopnia doktora rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Geologii i Paleontologii na Politechnice Lwowskiej. Wydał dwie książki z tej dziedziny oraz opublikował szereg artykułów naukowych dotyczących dyluwizmu ziemi dobrzyńskiej i Śląska, jezior polodowcowych Polski oraz analizy ruchu lodowców. Jako naukowiec miał bardzo szeroki zakres zainteresowań.

W 1929 ożenił się z Teresą Sendzimirówną – siostrą znanego metalurga Tadeusza Sendzimira, którego imię nosiła huta w Krakowie.

Materiały archiwalne Wiktora Nechaya znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-49Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-01-30]..

Dyrektor Gimnazjum Polskiego w Bytomiu Do 1932 mieszkał we Lwowie, wtedy to przeniósł się do (Beuthen) Bytomia, należącego wtedy do Rzeszy Niemieckiej. Objął tam stanowisko dyrektora I Polskiego Gimnazjum. W protokole odbiorczym budynku gimnazjum zachowała się następująca charakterystyka: Prof. Nechay de Felseis, pochodzący z Galicji, który nie zna należycie języka niemieckiego i nie wywarł także korzystnego wrażenia, ma zostać kierownikiem szkoły... Nechay reprezentuje nauki przyrodnicze i geografię. W okresie pełnienia przez niego funkcji dyrektora w gimnazjum bytomskim powiększono liczbę uczniów i nauczycieli, a szkołę ukończyli pierwsi absolwenci. Na podstawie niemieckich materiałów archiwalnych odnieść można wrażenie, że dr Nechay nie zdobył sobie przychylności całego grona nauczycielskiego, a także niektórych przywódców ruchu polskiego na Górnym Śląsku. Ostatecznie 16 stycznia 1936 Nechay został zmuszony do rezygnacji z bytomskiej placówki. Jego następcą został Florian Kozanecki. 31 stycznia 1936 Wiktor Nechay wyjechał do Katowic, gdzie objął stanowisko kustosza i kierownika działu przyrodniczego w Muzeum Śląskim.

II wojna światowa W czasie kampanii wrześniowej 1939 pełnił służbę w Dowództwie Grupy Obrony Lwowa na stanowisku szefa Oddziału II.

3 października został aresztowany przez NKWD i osadzony we lwowskim więzieniu BrygidkiW publikacjach bywa podawany okres życia Wikrora Nechaya (1895-1944., przyczyną była działalność w tajnej organizacji wojskowej, która miała za zadanie walkę z sowieckim okupantem oraz przerzuty niedobitków wojskowych do Rumunii i dalej, do organizującego się na Zachodzie Wojska Polskiego. Był przetrzymywany we lwowskim więzieniu na Zamarstynowie. Pod koniec kwietnia 1940 wraz z grupą współwięźniów został wywieziony do Kijowa i osadzony w więzieniu „Lubianka”. Prawdopodobnie ostatni raz widziano go 17 grudnia 1940, podobno zmarł w lazarecie więziennym. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 55/3-78 oznaczony numerem 2072 i podany pod nazwiskiem Niechaj). Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Publikacje Jeziora polodowcowe w Polsce (1927) Uwagi o genezie jezior rynnowych i jeziorek dyluwjalnych („oczek”) (1927) Groty gipsowe w Krzywczu Górnem na Podolu (1932) Studia nad genezą jezior Dobrzyńskich (1932) Śląsk jako region geograficzny (1935) Niemiecka krytyka mapy z r. 1910 : [Kopft.]. (1935) Oddział Przyrodniczy Muzeum Śląskiego: powstanie i organizacja Oddziału (1936) Ilu polaków mieszka w Niemczech: według urzędowych statystyk III Rzeszy (1936) Państwowa Szkoła Górnicza w Katowicach (1937) Spostrzeżenia dotyczące dyluwium południowej części Śląska Górnego (1939)

Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1931 roku „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej kampania wrześniowa

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Publikacje Wiktora Nechaya w katalogu komputerowym Biblioteki Narodowej Wiktor Nechay – publikacje w bibliotece Polona

Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z Bytomiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie Brygidek (1939–1941) Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie więzienia na Zamarstynowie (okupacja radziecka) Kategoria:Polscy geolodzy Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918