Wojciech Stefan Sumliński (ur. 15 kwietnia 1969 w Warszawie) – polski psycholog, dziennikarz śledczy, publicysta, reżyser filmowy.
Współpracował m.in. z redakcjami: dziennika „Życie” oraz tygodników „Gazeta Polska” i „Wprost”. Zrealizował liczne reportaże oraz programy dokumentalne dla Telewizji Polskiej. W swoich publikacjach poruszał kwestie dotyczące okoliczności śmierci księdza Jerzego Popiełuszki, historii SB, kulisów polskiej polityki czy wymiaru sprawiedliwości. Wśród tych pozycji są m.in. tytuły Kto naprawdę go zabił? (2005), Niebezpieczne związki Bronisława Komorowskiego (2015) czy Czego nie powie Masa o polskiej mafii (2015).
Życiorys
mały|Wojciech Sumliński i Konrad Łęcki w trakcie premiery książki „Kulisy indoktrynacji” Marcina Roli w 2023 r. Od urodzenia – wraz z rodziną – mieszkał na warszawskim Żoliborzu. Ukończył studia psychologiczne na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Broniąc pracy magisterskiej pod tytułem Samorealizacja a lęk wobec śmierci, zdobył specjalizację z psychologii ogólnej i psychodiagnostyki.
Pracę w zawodzie rozpoczął w 1992 r. jako psycholog dziecięcy w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Dziekanowie Leśnym koło Warszawy. W latach 1993–1994 pracował jako psycholog w pierwszym w Warszawie Przedszkolu Integracyjnym na Bielanach. W 1996 r. zamieszkał w Białej Podlaskiej, gdzie znalazł zatrudnienie w lotniczej jednostce wojskowej 5058 jako psycholog badający studentów Szkoły Lotniczej w Dęblinie i konsultant dowódcy jednostki do spraw psychoprofilaktyki pilotów. Jednocześnie rozpoczął pracę w lokalnej prasie jako dziennikarz śledczy. Był redaktorem naczelnym „Słowa Podlasia”. W 1997 r. otrzymał nagrodę Ministra Spraw Wewnętrznych za cykl reportaży o nadgranicznej przestępczości zorganizowanej, napisanych pod pseudonimem „Stefan Kukulski”. W 1999 r. był nominowany do nagrody „Press” w kategorii dziennikarstwa śledczego za publikacje o Henryku Goryszewskim, który pełniąc funkcję przewodniczącego sejmowej Komisji Finansów Publicznych doradzał prywatnym firmom, jak unikać płacenia podatków. W tygodniku „Wprost” ujawnił akta świadka koronnego, Jarosława Sokołowskiego pseudonim „Masa” (2003) oraz materiały dotyczące kontaktów Andrzeja Kuny, Aleksandra Żagla i lobbysty Marka Dochnala z parą prezydencką, Aleksandrem i Jolantą Kwaśniewskimi (2004–2006).
Autor książki pt. Kto naprawdę go zabił? o zabójstwie księdza Jerzego Popiełuszki. W książce i wcześniejszym artykule prasowym na łamach „Wprost” Sumliński twierdził, że Waldemar Chrostowski, kierowca ks. Popiełuszki, był agentem SB. Sumliński przegrał proces sądowy z Chrostowskim o naruszenie jego dóbr osobistych, jednak uzasadnienie wyroku było częściowo korzystne dla Sumlińskiego. Chrostowski domagał się zadośćuczynienia finansowego, jednak sąd orzekł, że przeprosiny będą wystarczające. Według sądu, Wojciech Sumliński oraz współpracujący z nim dziennikarze podjęli się pracy na szeroką skalę, „ale to jeszcze nie znaczy, że była ona szczególnie staranna”.
Autor cyklicznego programu TVP pt. „Oblicza prawdy” o działalności Służby Bezpieczeństwa oraz reportaży telewizyjnych, m.in. o Wojskowych Służbach Informacyjnych (w których ujawnił między innymi fakt współpracy dziennikarza Milana Subotića z WSI w 2007 r.)W. Sumliński, G. Górny: Agenci w mediach – cz. I, program 30 minut, TVP3, 2007-01-26.W. Sumliński, G. Górny: Agenci w mediach – cz. II, program 30 minut, TVP3, 2007-01-26.TVP: WSI miały 115 agentów w mediach, Wirtualna Polska, 2007-01-27..
Media Diversity Institute, organizacja pozarządowa z siedzibą w Londynie (finansowana m.in. ze środków ministerstw Danii, Szwecji oraz funduszy Komisji Europejskiej), w swoim raporcie z 2021 r. pt. „Antisemitism and anti-vax discourse in Europe” wymienia Wojciecha Sumlińskiego jako antyszczepionkowca stosującego antysemicką narrację.
W 2021 r. nagranie Wojciecha Sumlińskiego pt. „Spowiedź ratownika” zarzucające manipulacje związane z pandemią koronawirusa zakwestionowało wiele osób, a YouTube usunął film ze swojej platformy. Materiał został ocenzurowany jako niewiarygodny oraz nierzetelny. 31 grudnia 2022 zamieścił oświadczenie w serwisie społecznościowym Facebook, w którym przeprosił dziennikarza i publicystę Jacka Łęskiego za to, że w swojej książce pt. Oficer. Czego ludzie żałują przed śmiercią podał nieprawdziwe i niezweryfikowane informacje dotyczące jego rzekomej współpracy z Urzędem Ochrony Państwa (UOP), co było efektem przegranego procesu sądowego. 6 października 2023 w rozmowie z Piotrem Zwiefką na platformie YouTube na kanale dziennikarza Witolda Gadowskiego poinformował o zakończeniu kariery dziennikarza śledczego z końcem 2024 r.
26 stycznia 2024 razem z publicystą i dziennikarzem Witoldem Gadowskim oraz liderem istniejącej w latach 2022–2024 partii politycznej Polska Jest Jedna i prezydentem Siemianowic Śląskich Rafałem Piechem powołał stowarzyszenie Ruch Obrony Polaków.
Sprawa z WSI 29 lipca 2008 Sąd Okręgowy w Warszawie, uwzględniając zażalenie prokuratora, zdecydował o aresztowaniu Wojciecha Sumlińskiego. Prokurator przedstawił mu zarzuty płatnej protekcji związane z rzekomym oferowaniem oficerowi WSI pozytywnej weryfikacji za pieniądze. Podstawą zarzutów prokuratorskich było zeznanie ppłk. Leszka Tobiasza, byłego oficera WSI i WSW, który nie został pozytywnie zweryfikowany przez Komisję Weryfikacyjną ds. WSI. W dniu, w którym zapadła decyzja o aresztowaniu, dziennikarz przekazał prasie osobisty listList Wojciecha Sumlińskiego., w którym przedstawił swoje stanowisko. 30 lipca 2008 próbował podciąć sobie żyły w warszawskim kościele pw. św. Stanisława Kostki. Biegli psychiatrzy orzekli, że dziennikarz nie może przebywać w areszcie śledczym, ostatecznie nie został w nim osadzony. W obronie Wojciecha Sumlińskiego stanęło kilkudziesięciu dziennikarzy. 16 grudnia 2015 Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie wydał w pierwszej instancji wyrok uniewinniający Wojciecha Sumlińskiego. 1 września 2016 Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd orzekł, że Sumliński padł ofiarą prowokacji oficerów WSI, za co jednego z nich, pułkownika Aleksandra Lichockiego, skazał na karę czterech lat bezwzględnego pozbawienia wolności.
Sprawy plagiatów W styczniu 2016 r. dziennikarz tygodnika „Newsweek Polska” Jakub Korus zarzucił Sumlińskiemu, że w ponad 30 miejscach wydanej w 2015 r. książki Niebezpieczne związki Bronisława Komorowskiego znajdują się całe fragmenty skopiowane z powieści Alistaira MacLeana oraz Raymonda Chandlera. W kolejnym tekście wskazał na zdania, które miały zostać splagiatowane z powieści Johna Steinbecka, Mitcha Alboma i Paulo Coelho. Sumliński po pierwszym artykule stwierdził, że przedstawiony mu zarzut plagiatu dotyczy niepełnej strony maszynopisu i jest próbą podważenia wiarygodności autora, gdy nie można podważyć głównej treści. Tłumaczył, że na spotkaniach autorskich wielokrotnie przyznawał, że w swojej książce pt. Niebezpieczne związki Bronisława Komorowskiego nawiązywał do twórczości MacLeana i Chandlera i był to celowy zabieg, którego nigdy nie krył. Ewa Winnicka z tygodnika „Polityka” zarzuciła również Sumlińskiemu, że splagiatował w Słowie Podlasia fragment jej reportażu. Ponadto Sumlińskiemu zarzucono splagiatowanie pracy autorstwa własnej córki, napisanej w formie listu na pierwszą edycję konkursu List do Ojca. List do Taty „Tygodnika Podlaskiego” (Sumliński był jego redaktorem naczelnym). Fragmenty konkursowego listu (napisanego najprawdopodobniej przez Sumlińskiego w imieniu córki) zostały skopiowane z książki Michaela O’Briena Plague Journal.
Powrót do Jedwabnego Wojciech Sumliński nagrał i dystrybuował film dokumentalny „Powrót do Jedwabnego”. Twierdził w nim, że to nie Polacy są odpowiedzialni za wymordowanie Żydów w Jedwabnem, a sama produkcja promowana była hasłem „Żydowski rozbiór Polski”. Na początku października 2021 r. serwis YouTube usunął film i zablokował konto dziennikarza, gdyż zdaniem moderatorów tego serwisu Sumliński naruszył zasady zabraniające szerzenia nienawiści. We wrześniu 2021 warszawskie kino Wisła odwołało premierę filmu. Pokaz filmu spotkał się z bojkotem ze strony wielu polskich artystów. Według Tomasza Urzykowskiego z Gazety Wyborczej Wojciech Sumliński to „dziennikarz o skrajnie prawicowych poglądach, tropiący «żydowskie spiski» przeciwko Polsce i podważający odpowiedzialność Polaków za zbrodnię w Jedwabnem”. Antysemickie wypowiedzi Sumlińskiego dokumentuje od wielu lat Stowarzyszenie Nigdy Więcej w kolejnych edycjach raportu „Brunatna Księga”.
W pierwszej części swojej publikacji Sumliński wyraził się w następujący sposób: „Czym jest Przedsiębiorstwo Holokaust? Zorganizowaną grupą instytucji, fundacji, organizacji i osób, w tym wypadku reprezentujących środowiska amerykańskich Żydów, osiągającą gigantyczne zyski w związku ze skutkami Holokaustu.”. Wtórując poglądom wyrażanym przez amerykańskiego historyka żydowskiego pochodzenia Normana Finkelsteina, autor zbudował rewizjonistyczną narrację. Oskarża w niej głównie amerykańskich przedstawicieli diaspory żydowskiej o metodyczne obarczanie Polaków odpowiedzialnością za tę i inne niemieckie zbrodnie, po to aby ci mieli pretekst do wyłudzenia od Polski tzw. mienia bezspadkowego w ramach amerykańskiej ustawy 447, co jest sprzeczne z prawem, bowiem jeśli zmarła osoba nie pozostawi za życia spadkobierców, cały jej dorobek przechodzi na skarb państwa, którego zmarły był obywatelem. Leży to w sprzeczności z ustaleniami śledztw mówiącymi, iż rola niemieckich żandarmów oraz funkcjonariuszy SD polegała głównie na pomocy w spędzaniu Żydów na rynek i podjudzaniu agresji, żerując na sentymentach antysemickich oraz antysowieckich (oskarżanie Żydów o współpracę z NKWD). Udział Niemców w dalszych etapach pogromu nie został jednoznacznie ustalony. Wiadomo jednak, że pogrom przebiegał zgodnie z instrukcjami wydanymi przez Reinharda HeydrichaPaweł Machcewicz, Wokół Jedwabnego, [w:] Paweł Machcewicz i Krzysztof Persak (red.), Wokół Jedwabnego, t. I, Studia, 2002, s. 55., który był wówczas szefem SD.
Życie prywatne Ma żonę, Monikę, psycholog, również absolwentkę psychologii na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, i czworo dzieci.
Publikacje Kto naprawdę go zabił? (Rosner i Wspólnicy, Warszawa 2005, ), Teresa, Trawa, Robot. Największa operacja komunistycznych służb specjalnych (Fronda, Warszawa 2009, ), Z mocy bezprawia. Thriller, który napisało życie (Fronda, Warszawa 2011, ), Z mocy nadziei. Thriller, który pisze życie... (Wojciech Sumliński Reporter, Warszawa 2014, ), Lobotomia 3.0. Trzydzieści lat holocaustu o Jego śmierci (Wojciech Sumliński Reporter, Warszawa 2014, ), Niebezpieczne związki Bronisława Komorowskiego (WSR, Warszawa 2015, ), Czego nie powie Masa o polskiej mafii (WSR, Warszawa 2015, ), Pogorzelisko. W bezwzględnym świecie służb specjalnych najwyższą cenę płacą Ci, którzy mają rację (WSR, Warszawa 2016, ), Oficer. Czego ludzie żałują przed śmiercią (WSR, Warszawa 2016, ), Niebezpieczne związki Andrzeja Leppera (WSR, Warszawa 2016, ), ABW. Nic nie jest tym, czym się wydaje (WSR, Warszawa 2017, ), Ksiądz. Historia zawierzenia silniejszego niż nienawiść i śmierć (WSR, Warszawa 2017, ), Niebezpieczne związki Sławomira Petelickiego. Opowiem Wam, jak zginął. Thriller, który napisało życie (WSR, Warszawa 2017, ), To tylko mafia. Historia nieprawdopodobnie prawdziwa i gorsza niż samo piekło (WSR, Warszawa 2018, ), Niebezpieczne związki Donalda Tuska (WSR, Warszawa 2018, ), Komisarz. Pomiędzy niebem a piekłem (WSR, Warszawa 2018, ), Rozprawa. O zabijaniu i zmartwychwstaniu (WSR, Warszzawa 2019, ), Powrót do Jedwabnego (WSR, Warszawa 2019, ), Zapis zarazy (WSR, Warszawa 2020, ), Powrót do Jedwabnego 2 (WSR, Warszawa 2020, ), Powrót do Jedwabnego 3. To tylko Polin (WSR, Warszawa 2021, ), Zapis zarazy 2. To tylko eksperyment (WSR, Warszawa 2021, ), (Nie)nasza wojna. Zmierzch świata, jaki znamy (WSR, Warszawa 2022, ), Strefa zgniotu. Zapowiedź globalnego chaosu (WSR, Warszawa 2022, ),