thumb|240px|Grób Stanisława Węgrzeckiego na Powązkach; Warszawa, 24 lipca 2008
Stanisław Węgrzecki (ur. 10 listopada 1765 w Warszawie, zm. 12 lutego 1845 tamże) – prawnik, prezydent Warszawy, senator-kasztelan Królestwa Polskiego od 8 sierpnia 1831 rokuIreneusz Ihnatowicz, Andrzej Biernat, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 479., jakobin polski, plenipotent skarbu koronnego, członek loży wolnomularskiej Świątynia MądrościWolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej w XVIII i XIX wieku, Wrocław 1982, s. 218..
Życiorys Ukończył prawo. Studiował w Krakowie i za granicą.
Był bliskim współpracownikiem Hugona Kołłątaja. 29 sierpnia 1792 roku złożył akces i wykonał przysięgę konfederacji targowickiejKorespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Krajowe i Zagraniczne 1792, II, Nr 53, Warszawa 1792, s. 465-466.. Był członkiem sprzysiężenia przygotowującego wybuch insurekcji kościuszkowskiejBartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, Warszawa 1994, s. 47.. Brał udział w insurekcji warszawskiej.
W marcu 1807 został wiceprezydentem Warszawy, a od 4 lipca 1807 do grudnia 1815 był prezydentem miasta. Ustąpił wskutek zatargu z wielkim księciem Konstantym. W latach 1812–1815 był też komendantem Gwardii Narodowej.
Od 1816 był sędzią apelacyjnym. Od 1817 był prezesem Trybunału Handlowego. W 1829 Stanisław Węgrzecki przeszedł na emeryturę i został wybrany prezesem Komitetu Właścicieli Listów Zastawnych.
30 listopada 1830 ponownie został prezydentem miasta, ale 26 czerwca 1831 został usunięty z urzędu. Jako senator podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I RomanowaDyayarusz Sejmu z R. 1830-1831, wydał Michał Rostworowski, T. I, Kraków 1907, s. 244..
W 1815 roku był wielkim pieczętarzem Wielkiego Wschodu Narodowego PolskiStanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 137.. Stanisław Węgrzecki należał do Wolnomularstwa Narodowego. Był też członkiem Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk.
Stanisław Węgrzecki zmarł 12 lutego 1845 w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 15-1-5). Na jego grobie został wystawiony pomnik dłuta Jakuba Tatarkiewicza. Nagrobek został odnowiony staraniem Społecznego Komitetu Powązek na początku lat 80. XX wieku.
Przypisy
Bibliografia Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1790 – 1850, Warszawa, 1979 Jerzy Waldorff, Hanna Szwankowska, Danuta Jendryczko, Barbara Olszewska, Zofia Czyńska, Cmentarz Powązkowski w Warszawie, 1982 Encyklopedia Warszawy z 1994
Linki zewnętrzne Obwieszczenia i inne publikacje Stanisława Węgrzeckiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie konspiracji poprzedzającej wybuch powstania kościuszkowskiego Kategoria:Członkowie Wolnomularstwa Narodowego Kategoria:Jakobini polscy Kategoria:Konfederaci targowiccy Kategoria:Polscy wolnomularze (zabór pruski) Kategoria:Polscy wolnomularze (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Powstańcy kościuszkowscy Kategoria:Prezydenci Warszawy (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Senatorowie Królestwa Polskiego (powstanie listopadowe) Kategoria:Sygnatariusze aktu detronizacji Mikołaja I Romanowa (1831) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie Kategoria:Uczestnicy insurekcji warszawskiej (1794) Kategoria:Urodzeni w 1765 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Wielcy pieczętarze Wielkiego Wschodu Narodowego Polski Kategoria:Zmarli w 1845 Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie