5 Kołobrzeski Pułk Zmechanizowany im. Otokara JaroszaImię i nazwisko patrona w nazwie pułku zostało spolszczone. (5 pz) – dawny oddział Wojsk Zmechanizowanych Sił Zbrojnych PRL i SZ RP.
Działania bojowe Latem 1943, w ZSRR, w składzie 2 Dywizji Piechoty im. J.H. Dąbrowskiego, został sformowany 5 pułk piechoty. Pułk po krótkim przeszkoleniu i złożeniu przysięgi dotarł na front nad Wisłę w lipcu 1944 r. W sierpniu po raz pierwszy wszedł do walki walcząc o zdobycie przyczółka na lewym brzegu rzeki w rejonie Puław. Następne bitwy w których brał udział to walki na przyczółku warecko-magnuszewskim, przełamanie Wału Pomorskiego pod Bobrujskiem i Wierzchowem, a następnie pod Kamieniem Pomorskim. 15 marca 1945 żołnierze pułku w Dziwnówku dokonali symbolicznego aktu zaślubin Polski z Bałtykiem. W operacji berlińskiej pułk wyróżnił się w walkach nad Starą Odrą, Kanałem Ruppinera i o Linum. W uznaniu szczególnych zasług oraz męstwa wykazanego w ciężkich bojach pułk został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy.
Na podstawie rozkazu Nr 079 Naczelnego Dowódcy Armii Radzieckiej z dnia 4 maja 1945 pułk został wyróżniony mianem „Kołobrzeski” chociaż nie brał udziału w bitwie o KołobrzegRozkaz ogólny Nr 0188 dowódcy 1 Armii WP z dnia 6 maja 1945 roku.. Ponieważ rozkaz wydał Józef Stalin, pomyłka nigdy nie została sprostowana.
Okres służby pokojowej Po krótkim pobycie w Niemczech pułk powrócił do kraju i rozpoczął pokojowy okres swojej historii. Początkowo pełnił służbę na granicy polsko-czechosłowackiej, a następnie został przeniesiony do Hrubieszowa. Po rocznym pobycie pułk przybył do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie od kwietnia 1949 pełnił służbę garnizonową.
W połowie maja 1949 przeniesiony został do Szczecina i wszedł w skład 12 Dywizji Piechoty. Pułk stacjonował w koszarach przy ul. Wojska Polskiego 252. Do 1958 roku jednostka posługiwała się czterocyfrowym numerem JW 1228, a następnie – JW 3446. Ze stolicą Pomorza Zachodniego pułk związany był przez kolejne lata przechodząc w tym czasie szereg zmian organizacyjnych i zmieniając swój charakter.
W 1958 roku 5 Kołobrzeski pułk piechoty został przeformowany w 5 Kołobrzeski pułk zmechanizowany.
Na podstawie rozkazu Nr 23/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 1961pułk otrzymał imię kapitana Otakara Jaroša, czechosłowackiego bohatera narodowego, który zginął w 1943, w czasie walk na Ukrainie. w związku z tym Pułk utrzymywał systematyczne kontakty z 33 pcz im. przyjaźni czechosłowacko-polskiej Czechosłowackiej Armii Ludowej z Praslavic.
22 lipca 1966 pododdziały pułku wzięły udział w defiladzie w Warszawie dla uczczenia Tysiąclecia Państwa Polskiego.
W grudniu 1970 roku żołnierze pułku ochraniali Komitet Wojewódzki PZPR w Szczecinie. Mimo podpalenia, żołnierze nie dopuścili do opanowania budynku przez demonstrantów. Wydzielone pododdziały działały również w okolicach Komendy Wojewódzkiej MO oraz gmachu Prezydium MRN.
W grudniu 1981 pułk początkowo blokował Stocznię im. Warskiego, a w dniach następnych patrolował ulice Szczecina i prowadził działania demonstracyjne.
W latach 80. XX wieku pułk używał kryptonimu Afazja.
Na podstawie zarządzenia Nr Pf 1/MON Ministra Obrony Narodowej z 12 września 1991 pułk utracił prawo do nazwy wyróżniającej i imienia patrona.
W 1995 roku pułk został rozwiązany, a w jego miejscu utworzona została 12 Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Józefa Hallera w Szczecinie.
Dowódcy pułku
mały|Sztandar 5 pułku zmechanizowanego ppłk dypl. Łachut ( –1969) ppłk/płk dypl. Henryk Ziemiański (1969–71) ppłk/płk dypl. Tadeusz Olewiński (1971–73) mjr/dypl. Jan Kręczkowski (1973–77) ppłk dypl. Ryszard Lackner (1977–78) mjr/ppłk dypl. Bolesław Baranowski (1978–82) mjr/ppłk dypl. Józef Flis (1982–84) ppłk dypl. Zygmunt Dominikowski (1984–86) ppłk dypl. Brunon Herrmann (1986–88) ppłk dypl. Czesław Drewniak (1992–95) ppłk dypl. Grzegorz Duda 1995
Skład (lata 80. XX w.)
Dowództwo i sztab 3 x bataliony zmechanizowane 3 x kompanie zmechanizowane bateria moździerzy 120mm pluton plot pluton łączności batalion czołgów 3 kompanie czołgów pluton łączności kompania rozpoznawcza bateria haubic 122mm bateria ppanc kompania saperów bateria plot kompania łączności kompania zaopatrzenia kompania remontowa kompania medyczna pluton chemiczny pluton ochrony i regulacji ruchu
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Mała kronika LWP 1943-1973, Wyd. MON, Warszawa 1975 r., s. 365-366. M. Jędrzejko, M.L. Krogulski, M. Paszkowski, Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej, Wyd. von Boroviecky, Warszawa 2002
Linki zewnętrzne 17 grudnia 1970 w Szczecinie
Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Szczecinie Kategoria:Pułki zmechanizowane ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Rozformowane pułki zmechanizowane III Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie w Szczecinie Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Virtuti Militari Kategoria:Jednostki o nazwie wyróżniającej Kołobrzeska Kategoria:Rozformowane oddziały 12 Dywizji Zmechanizowanej Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane utworzone w 1958 Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane rozwiązane w 1995