thumb|150px|Baretka medalu ONZ za misję UNDOF. thumb|250px|Budynek Kwatery Głównej w Camp Faouar Siły Narodów Zjednoczonych ds. Nadzoru Rozdzielenia Wojsk na Wzgórzach Golan (, UNDOF) – siły pokojowe Narodów Zjednoczonych, powołane rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 350 (1974).
Rezolucja ta regulowała zawieszenie broni i zakończenie walk po wojnie Jom Kipur w 1973 r. Wojska UNDOF jako jedyne siły militarne mogły przebywać w określonej w rezolucji strefie na Wzgórzach Golan. UNDOF zostało powołane w celu utrzymania zawieszenia broni między Izraelem a Syrią, nadzorowania wycofania sił izraelskich i syryjskich oraz kontroli obszarów sepracji i ograniczeń zgodnie z Rezolucją. Od jego powołania, mandat UNDOF jest regularnie odnawiany co sześć miesięcy.
Historia
6 października 1973 wybuchła wojna na Bliskim Wschodzie po tym jak Egipt zaatakował Izrael na półwyspie Synaj, zaś Syria zaatakowała Izrael od strony Wzgórz Golan. Wojna ta została nazwana Jom Kipur (dzień pojednania), gdyż w tym dniu Żydzi obchodzili święto o tej nazwie. Pierwszy personel sił UNDOF składał się z Polaków, Kanadyjczyków, Austriaków i Peruwiańczyków.
Na przestrzeni lat skład i liczebność sił UNDOF się nieznacznie zmieniały, dziś w tym regionie obecne są siły (alfabetycznie): Indii – INDCON, Japonii – JCON – tworzących LOGBATT, Kanady – CANCON (niegdyś wchodzącej w skład LOGBATT, której znaczne siły zostały wycofane w marcu 2006 i zastąpione wojskami indyjskimi, obecnie pozostało 2 oficerów, którzy zajmują stanowiska w sztabie) oraz Filipin – PHILBATT, którzy w dniu 22 października 200 roku przejęli obowiązki od Polaków stacjonujących przez 35 lat na Wzgórzach Golan w Syrii. Do czerwca 2008 roku w skład batalionu AUSBATT wchodzili żołnierze Słowacji – SLOVCON.
w Camp Ziouani stacjonuje dowództwo i kompania zabezpieczenia PHILBATT, większość Indyjskiego i Japońskiego kontyngentu oraz jedna drużyna międzynarodowego plutonu Żandarmerii wojskowej. Po stronie syryjskiej działania operacyjne wykonują także żołnierze austriaccy i chorwaccy. Dowództwo UNDOF znajduje się po stronie syryjskiej w obozie , gdzie przebywa Dowódca Sił UNDOF.
Do marca 2009 z polskiego kontyngentu wydzielano 10-osobową grupę żołnierzy wchodzącą w skład Posterunku 22, to jest jedynego posterunku po stronie Izraelskiej (zlokalizowanego 3 km na północ od Camp Ziouani). 2 marca 2009 pozycja 22 została przekazana dla AUSBATT. Polskie wojska, w sile ok. 360 osób, pełniły tam rolę operacyjną, tzn. w głównej mierze zajmując się obserwacją i patrolowaniem strefy AOS (Area of Seperation). Polski Kontyngent Wojskowy w Syrii składał się z dowództwa i logistyki, trzech kompanii (Falcon, Scorpion i SVC – zabezpieczenia) oraz elementu wydzielanego do kwatery głównej (wybranych stanowisk w sztabie UNDOF oraz plutonu (FHQ Coy) wchodzącego w skład kompanii będącej do dyspozycji FC). Po stronie izraelskiej w obozie Camp Ziouani stacjonowało dowództwo kontyngentu wraz z kompanią zabezpieczenia, natomiast pozostałe 2/3 sił PKW, to jest pierwsza i druga kompania piechoty oraz drugi pluton FHQ Coy na których spoczywały główne obowiązki mandatowe, oraz kadra kwatery rozlokowane były w Syrii. Powrót do kraju, pierwszej grupy żołnierzy ostatniego polskiego kontyngentu stacjonującego na Wzgórzach Golan miał miejsce 11 października 2009, drugiej – 29 października, a 14. osobowej grupy likwidacyjnej – 18 listopada 2009. Dwaj ostatni polscy żołnierze – oficerowie Marynarki Wojennej powrócili do kraju 9 kwietnia 2010 zamykając całkowicie kartę historii o służbie Polskich Wojsk w tym zakątku świata. Jeden z nich, Cdr Tadeusz Bicz, kilkukrotnie pełnił obowiązki Szefa Sztabu UNDOFGolan Journal No 121, strona 4..
W czerwcu 2013 z misji UNDOF wycofały się wojska austriackie ze względu na toczące się walki między syryjskim wojskiem a rebeliantami w pobliżu Wzgórz Golan, w ramach syryjskiej wojny domowej. Wcześniej wycofali się Chorwaci, a w marcu 2013 syryjscy rebelianci pojmali na kilka dni 21 filipińskich żołnierzy rozjemczych.
Położenie geograficzne thumb|250px|Posterunek 22 Strefa rozdzielenia (buforowa) mierzy długość 80 km i szerokość od pół do 10 km. Przygraniczna strefa leżąca po stronie izraelskiej jest znana jako linia Alfa, zaś po stronie syryjskiej linia Bravo.
Struktura organizacyjna Zmiany w strukturze organizacyjnej UNDOF na przestrzeni lat: Jednostka Państwo Kontyngent Okres Batalion Operacyjny(północny) AUSBATT 1974–1998 AUSBATT(SLOVCON) 1998–2008 AUSBATT(CROCON) 2008–2013 FIJIBATT(NEPCON) 2013–2019 FIJIBATT(NMC)(UMIC) od 2019 Batalion Operacyjny(południowy)do 2014 PERBATT 1974–1975 IRANBATT 1975–1979 FINBATT 1979–1993 POLBATT 1993–2009 PHILBATT 2009–2014 kompanie logistycznedo 1996 POLLOGCANLOG 1974–19931974–1996 Batalion LogistycznyLOGBATTod 1996 (CANCON)(J-CON) 1996–2006 (INDCON)(J-CON) 2006–2013 (INDCON)(FIJIBATT det.) od 2013 kompania dowodzeniaFHQ Coydo 2013 wielonarodowa 1974–2013 kompania rezerwowaFRCod 2013 IRECON od 2013 Nazwa w nawiasie oznacza mniejszy, niesamodzielny pododdział (kompania lub pluton), wchodzący w skład batalionu. Wybrane struktury organizacyjne: 1974:
HQ UNDOF (Kwatera Główna UNDOF) AUSBATT (austriacki batalion operacyjny) PERBATT (peruwiański batalion operacyjny) CANLOG (kanadyjska kompania logistyczna) POLLOG (polska kompania logistyczna) FHQ Coy (kompania dowodzenia)1996:
HQ UNDOF (Kwatera Główna UNDOF) AUSBATT (austriacki batalion operacyjny) POLBATT (polski batalion operacyjny) LOGBATT (kanadyjsko-japoński batalion logistyczny) FHQ Coy (kompania dowodzenia)2019:
HQ UNDOF (Kwatera Główna UNDOF) FIJIBATT (fidżyjsko-urugwajsko-nepalski batalion operacyjny) LOGBATT (indyjsko-fidżyjski batalion logistyczny) FRC (irlandzka kompania rezerwowa)
Dowódcy mały|Franciszek Gągor (pierwszy z prawej) podczas ćwiczeń batalionowych „Gopher Hole”, przy schronie dowodzenia obozu , Wzgórza Golan, Syria (listopad 1985) Lp. od – do Narodowość Stopień, imię i nazwisko 1 czerwiec 1974–grudzień 1974 Peru bryg.-gen. Gonzalo Briceno 2 grudzień 1974 – maj 1979 Austria bryg.-gen. Hannes Philipp 3 maj 1979 – luty 1981 Austria bryg.-gen. Günther Greindl 4 marzec 1981 – kwiecień 1982 Finlandia gen. maj. Erik Kaira 5 czerwiec 1982 – maj 1985 Szwecja gen. maj. Gustav Stahl 6 czerwiec 1985 – maj 1986 Finlandia gen. maj. 7 lipiec 1986 – wrzesień 1988 Szwecja gen. maj. Gustav Welin 8 wrzesień 1988 – wrzesień 1991 Austria gen. maj. Adolf Radauer 9 wrzesień 1991 – listopad 1994 Polska gen. dyw. Roman Misztal 10 17 stycznia 1995 – 31 maja 1997 gen. maj. Johannes C. Kosters 11 31 maja 1997 – 31 sierpnia 1998 Irlandia gen. maj. David F. Stapleton 12 5 października 1998 – 7 lipca 2000 Kanada gen. maj. H. Cameron Ross 13 17 sierpnia 2000 – 13 sierpnia 2003 Szwecja gen. maj. Bo Wranker 14 14 sierpnia 2003 – 16 stycznia 2004 Polska gen. dyw. Franciszek Gągor 15 17 stycznia 2004 – 11 stycznia 2007 gen. por. Bala Nanda Sharma 16 12 lutego 2007 – 1 marca 2010UNDOF HQ Military Staff List.. Austria gen. maj. 17 2 marca 2010 – 12 sierpnia 2012 Filipiny gen. maj. Natalio C. EcarmaNota biograficzna.. 18 od 13 sierpnia 2012 Indie gen. maj. Iqbal Singh SinghaGolan Journal No 132, strona 12.. W okresie od 12 stycznia 2007 – 11 lutego 2007 obowiązki FC (ang. FC – Force Commander) pełnił szef sztabu UNDOF – płk Andrzej Ostrowski.
Szefowie Sztabu Lp. Od – do Narodowość Stopień, imię i nazwisko 1 kwiecień 1979–lipiec 1979 Austria płk Guenther Greindl 2 lipiec 1979 – lipiec 1980 Kanada gen. por. Edward Schrader 3 sierpień 1980 – czerwiec 1981 Finlandia płk Osmo Karanka 4 czerwiec 1981 – czerwiec 1982 Austria płk Walter Schmit 5 czerwiec 1982 – czerwiec 1983 Austria płk Manfred Mitterbauer 6 czerwiec 1983 – lipiec 1984 Finlandia płk Pentti Laamanen 7 lipiec 1984 – lipiec 1985 Austria płk Franz Enzenhoffer 8 lipiec 1985 – kwiecień 1987 Kanada bryg.-gen. William A.D. Yuill 9 kwiecień 1987 – wrzesień 1988 Austria bryg.-gen. Friedrich Hessel 10 wrzesień 1988 – sierpień 1990 Kanada bryg.-gen. Gabriel Zuliani 11 sierpień 1990 – wrzesień 1992 Kanada bryg.-gen. Alexander J. Waldrum 12 wrzesień 1992 – sierpień 1994 Austria płk Josef Nekham 13 sierpień 1994 – grudzień 1995 Polska gen. bryg. Jan Kempara 14 grudzień 1995 – sierpień 1997 Kanada płk Greg Hig 15 sierpień 1997 – grudzień 1998 Austria płk Peter Bouda 16 grudzień 1998 – czerwiec 2001 Polska płk Józef Kowalczyk 17 czerwiec 2001 – lipiec 2002 Austria płk Michael Sutter-Kellner 18 lipiec 2002 – lipiec 2003 Kanada płk David Marshall 19 lipiec 2003 – lipiec 2004 Kanada płk Yann Hidiroglou 20 lipiec 2004 – wrzesień 2005 Austria płk Andreas Safranmueller 21 wrzesień 2005 – wrzesień 2006 Austria płk Andreas Stupka 22 wrzesień 2006 – wrzesień 2008 Polska płk Andrzej Ostrowski 23 listopad 2008 – listopad 2009 Indie płk Ganesh Singh Bisth 24 styczeń 2010 – grudzień 2010 Indie płk Gurvir Singh KahlonGolan Journal 122, s. 7.. 25 grudzień 2010 – styczeń 2012 Austria płk Martin DorferGolan Journal 125, s. 6.. 26 od stycznia 2012 Austria płk Andreas RothenederGolan Journal 130, s. 4 i 6..
Zobacz też wojna Jom Kipur UNIFIL Medal UNDOF
Przypisy
Linki zewnętrzne
oficjalna UNDOF UNDOF HQ – Camp Faouar UNDOF – Camp Ziouani
Strona o Misjach ONZ Stowarzyszenie Kombatantów Misji Pokojowych ONZ Koło nr 19 w Szczecinie
Kategoria:Operacje pokojowe ONZ Kategoria:Palestyna w ONZ Kategoria:Syria