Olimpiada Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym – przedmiotowa olimpiada szkolna z zakresu wiedzy o społeczeństwie, organizowana od 1960, skierowana do uczniów szkół ponadpodstawowych. Obecnie olimpiada jest finansowana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, na podstawie wyników otwartego konkursu ofert.
Historia Olimpiada miała pierwszą edycję w 1960 r. Była wtedy prowadzona m.in. przez ZMS (Związek Młodzieży Socjalistycznej) wspólnie z redakcją magazynu „Dookoła Świata” i Telewizji Polskiej. Do organizatorów wkrótce dołączył ZMW (Związek Młodzieży Wiejskiej). W pierwszych edycjach brały udział setki tysięcy uczniów z całej Polski, a finaliści byli zwolnieni z obowiązku zdawania matury w zakresie nauki o Polsce i świecie współczesnym.
Struktura olimpiady Zawody podzielone są na 3 części: jednoetapowe zawody I stopnia (szkolne) – test pisemny z programu stałego; dwuetapowe zawody II stopnia (okręgowe) – test pisemny oraz pytania problemowe (część ustna), obie części z zakresu programu stałego oraz zmiennego; trzyczęściowe zawody III stopnia (centralne) – test pisemny, część ustna oraz quiz dla 9 najlepszych laureatów (wszystkie części z zakresu programu stałego oraz zmiennego).
Konkurs Oratorski i „Los Szczęścia” Dodatkowo podczas zawodów centralnych organizowany jest Konkurs Oratorski o Nagrodę Specjalną Przewodniczącego Komitetu Głównego. Uczestniczy w nim trzech wylosowanych uczestników, każdy ma nie więcej niż 5 minut aby zaprezentować temat zmienny olimpiady. Ich wypowiedzi ocenia specjalne jury.
Od roku 2018 po konkursie odbywa się też losowanie „Los Szczęścia”, w którym bierze udział każdy finalista olimpiady. Wytypowany uczestnik wygrywa nagrodę pieniężną ufundowaną przez Przewodniczącego Komitetu Głównego.
Uprawnienia finalisty i laureata Uczestnicy eliminacji trzeciego etapu otrzymują oceny celujące z wiedzy o społeczeństwie na koniec danego roku szkolnego w którym uczestniczyli w olimpiadzie. Finaliści (uczestnicy etapu centralnego, którzy zdobyli co najmniej 15 pkt. z części testowej) na świadectwie maturalnym (na poziomie rozszerzonym) otrzymują najwyższą notę z tego przedmiotu i zwolnieni są z jego zdawania. Laureaci zwolnieni są z postępowania kwalifikacyjnego na niektóre kierunki uniwersytetów.
Organizator Organizatorem olimpiady jest Komitet Główny Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym z siedzibą w Instytucie Europeistyki (wcześniej w Instytucie Nauk Politycznych) na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Funkcję przewodniczącego Komitetu Głównego Olimpiady pełni obecnie prof. Konstanty Adam Wojtaszczyk.
Zakres tematyczny Olimpiada Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym jest bardzo trudna i nieprzewidywalna. Program olimpiady znacząco wykracza poza podstawę programową wiedzy o społeczeństwie. Pytania dotyczą m.in. problemów współczesnego świata, gospodarki, polityki międzynarodowej, konstytucyjnych ustrojów państw, zagadnień politologicznych, integracji europejskiej oraz historii najnowszej. Olimpiada wymaga zarówno wiedzy pamięciowej, jak i umiejętności łączenia faktów czy formułowania wypowiedzi ustnych.
Tematy przewodnie + Tematy przewodnie (program zmienny)Nr edycji OWPSWRokTemat IV1963Miejsce Polski we współczesnym świecie. Prawa i obowiązki obywatela PRL V1964XX-lecie Polski Ludowej VI1965XX-lecie Polski Ludowej i problematyka Ziem Zachodnich i Północnych VII1966Osiągnięcia, prawa i przywileje młodzieży uzyskane w XX-leciu Polski Ludowej VIII1967Znaczenie rewolucji październikowej dla rozwoju socjalizmu, dla Polski, dla pokoju i postępu społecznego na świecie IX1968XXV-lecie Ludowego Wojska Polskiego X1969XXV-lecie Polski Ludowej XI1970100 rocznica urodzin Włodzimierza Lenina i realizacja jego idei XII1971Technnika, nauka, gospodarka i ekonomia XV1974Młodzież w trzydziestoleciu PRL XVI1975Osiągnięcia lat 1970–1974 XVII1976Człowiek – Praca – Przyszłość – Realizacja zadań VI Zjazdu PZPR oraz budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego w Polsce XVIII1977Człowiek – Kraj – Świat – Kontynuacja dotychczasowych przedsięwzięć w zakresie podnoszenia kultury politycznej młodzieży szkolnej XIX1978Socjalizm przeobraża świat XX1979Pracą tworzymy socjalistyczną Polskę XXI1980PZPR przewodnią siłą narodu XXII1981O pokój i postęp społeczny w świecie XXIII1982Socjalizm – Polska, tradycja i współczesność XXIV1983Ojczyzna – Naród – Państwo XXV1984Polskie przemiany 1944-1984 XXVI1985O świat bez wojen XXVII1986Państwo – Obywatel – kultura polityczna XXVIII1987Pokój – przyjaźń – wyzwania rozwojowe XXIX1988Socjalizm – myśl i działanie XXXI1990Europa – perspektywa wspólnego domu XXXVIII1997Droga Polski do NATO i UE XXXIX1998Społeczeństwo i gospodarka rynkowa XL1999Chrześcijaństwo we współczesnym świecie XLI2000Media w nowoczesnym świecie XLII2001Stosunki Polski z sąsiadami XLIII2002Polska i Unia Europejska XLV2004Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym XLVI2005Fundusze strukturalne Unii Europejskiej XLVII2006Społeczeństwo obywatelskie XLVIII2007Społeczeństwo informacyjne XLIX2008Polska w stosunkach międzynarodowych L2009Bezpieczeństwo państwa LI2010Gospodarka i polityka LII2011Sport w życiu społecznym LIII2012Etyka w życiu publicznym LIV2013Kultura w życiu społecznym LV201410 lat Polski w Unii Europejskiej LVI2015Rola ONZ w kształtowaniu ładu międzynarodowego LVII2016Polska w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego LVIII2017Systemy religijne świata LIX2018Demokracja – istota, idee, cele i ich realizacja LX2019Polska i jej sąsiedzi. Polityka-Gospodarka-Społeczeństwo-Kultura LXI2020Wyzwania społeczne współczesnego świata LXII2021Polonia i emigracja polska w XX wieku LXIII2022Demokratyczne państwo prawne LXIV2023Wybory w państwie współczesnym LXV202420 lat członkostwa Polski w Unii Europejskiej LXVI2025Współczesne systemy polityczneLXVII2026Służba publicznaLXVIII2027Społeczeństwo obywatelskie
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Olimpiady
Polsce i Świecie Współczesnym