Jełowicki (Jałowicki, Brama, Bożeniec odm.) – herb szlachecki.

thumb|200px

Opis herbu W polu czerwonym srebrna brama obozowa zwieńczona takimż krzyżem kawalerskim. Klejnot: pięć strusich piór. Tarcza okolona jest płaszczem książęcym i zwieńczona mitrą książęcą.

Najwcześniejsze wzmianki Jeden z najstarszych herbów na Wołyniu.

Herbowni kniaziowie Kropotko na Jełowiczach, zwani Jełowickimi – rodzina kniaziowska pochodząca od ks. Perejesławskich, będących najpewniej smoleńską gałęzią, Rurykowiczów, jedna z najstarszych na Wołyniu.

Nazwisko pochodzi od miejscowości Jełowicze i jest jednym z najstarszych, w pełni ukształtowanym nazwiskiem wołyńskim już w początkach XV wieku, dowodzącym posiadanie dziedzicznego (alodialnego) posiadania włości Jełowicze od około polowy XIV wieku (N. Jakowenko) i tak np. dokumenty Paszka Jełowickiego z lat 1420. używają już w pełni ukształtowanego nazwiska co, biorąc pod uwagę tereny Rusi, jest okresem bardzo wczesnym.

Drugi człon nazwiska – "Bożeniec" jest nazwą miejscowości położoną w bezpośrednim sąsiedztwie Jełowicz (a nie jak twierdzi N. Jakowenko od imienia hipotetycznego przodka rodu: – Bożati).

Odmianą herbu Jełowicki jest herb Oginiec vel Brama ks. Ogińskich i Puzynów, a odmiana polega na rozwidleniu krzyża na belce bramy; wspólnota herbu świadczyłaby o wspólnym pochodzeniu od ks. smoleńskich. Wizerunki obu herbów nie uległy polonizacji.

Pod koniec XV wieku Jełowicze przeszły w posiadanie kniaziów Kropotka – Jełowickich, również pochodzących od ks. smoleńskich i według Zygmunta Luba-Radzimińskiego stanowiących inną gałąź Jełowickich, a według J. Wolffa zupełnie niezależną rodzinę kniaziowskąWolff, Józef. "Kniaziowie litewsko-ruscy od końca XIV wieku". Warszawa, 1895. s. 660.. Lista herbownych pieczętujących się herbem Jełowiecki z Herbarza polskiego Tadeusza Gajla:

Chawejłowicz, Jałowicki, Jelnicki, Jełowicki, Lesznicki, Leśnicki, Łasznicki.

Zobacz też herbarz heraldyka Jełowiccy herbu Jełowicki

Przypisy

Bibliografia S. Okolski. Orbis Polonus. Kraków, 1641. A. J. Jabłonowski. Heraldica to jest osada klejnotu rycerskiego. Lwów, 1742. T. Żychliński. Złota księga szlachty polskiej. Poznań, 1893. Rocz. XV. S. 217–232. J. Wolff "Kniaziowie litewsko-ruscy od końca XIV wieku. Warszawa, 1895. S. 660. N. Jakowenko. Ukraińska szlachta z kincja XIV do seredyny XVII st. Kijów, 1993. S. 140–141. О. О. Вінниченко. Князі і некнязі: Про князівський титул Єловицьких // Український історичний журнал. Київ, 2009. № 5 (488): вересень–жовтень. С. 47–65. Kategoria:Odmiany herbowe