thumb|Granat mały|Granat almandyn w lupku - Bella Vista Mine, Mitkof Island, Wrangell-Petersburg borough, Alaska, USA. Almandyn – minerał z grupy granatu, z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych, szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od Alabanda, starożytnego miasta w Turcji, skąd został po raz pierwszy opisany i gdzie szlifowano najpiękniejsze okazy tych kamieni.

Jest uznawany za oficjalny minerał stanowy Connecticut.

Właściwości Inkluzja - stanowią ją różne minerały, szczególnie: kryształy cyrkonu, dające efekt aureoli dzięki obecności pierwiastków radioaktywnych; igły rutylu; kryształy hornblendy; igły augitu i hornblendy układające się równolegle do krawędzi ścian kryształu; apatyt, ilmenit, spinel, monacyt, biotyt i kwarc, a także włókniste lub igiełkowe inkluzje piroksenu, rutylu i amfiboli dające efekt migotania, a w oszlifowanych kaboszonach czteroramienną gwiazdę.

Krystalizuje w układzie regularnym. Tworzy dobrze wykształcone, izometryczne kryształy o pokroju dwunastościanu rombowego i dwudziestoczterościanu deltoidowego, bardzo rzadko ośmiościanu. Występuje w skupieniach ziarnistych i zbitych. Zazwyczaj występuje jako minerał wrosły lub narosły. Czasami wykazuje niewyraźną, jednokierunkową oddzielność. Jest kruchy, przezroczysty do nieprzezroczystego, tworzy kryształy mieszane z piropem – zwane rodolitem. Niektóre kryształy wykazują asteryzm w postaci czteroramiennej gwiazdy. Kryształy obrabiane fasetkowo mają diamentowy połysk, natomiast kaboszonowo odznaczają się jedwabistym połyskiem. Czerwone okazy nazywane są karbunkułami. Za czerwoną barwę odpowiadają jony żelaza.

Występowanie Stanowi składnik skał powstałych wskutek średniego metamorfizmu regionalnego (łupki mikowe, migmatyty, paragnejsy). Buduje eklogity. Występuje w strefach kontaktowych intruzji granitowych zwłaszcza w hornfelsach. Spotykany w ryolitach, łupkach łyszczykowych, amfibolach, gnejsach, granulitach, dacytach, andezytach. Rzadko spotykany w pegmatytach i granitach. także w skałach okruchowych (piaskach i żwirach). Towarzyszą mu staurolit, łyszczyki, chloryty, kwarc, biotyt, hornblenda, albit, mikroklin, kyanit, szerlit, beryl oraz skalenie.

Miejsce występowania Na świecie najpiękniejsze okazy znajduje się w Indiach (Dżajpur, Radżasthan, Hajdarabat) - materiał jubilerski dający efekt asteryzmu; Cejlonie - kryształy o znacznych rozmiarach i pięknej barwie; Brazylia - Minas Gerais, Rio Grande do Sul, Bahia; USA - Idaho, Nowy Jork, wyspa Wrangla, Alaska; Afganistan; Madagaskar; Zambia; Zimbabwe; Meksyk; Tanzania; Australia; Norwegia; Szwecja; Rosja (Ural); Niemcy (Górny Palatynat); Austria (Tyrol); Czechy; Finlandia; Mongolia; Birma ;

W Polsce

Występuje w gnejsach k. Strzelina; w amfibolach i pegmatytach Gór Sowich, łupki mikowe w Masywie Śnieżnika i Górach Złotych, na Pogórzu Izerskim (Krobica), w Karpaczu (Karkonosze), Piławie Górnej, Bielawie, Kletnie, Strzegomiu, Górach Opawskich, Górach Izerskich, Tatrach (łupki krystaliczne), aluwiach dolnośląskich i bałtyckich piaskach plażowych.

Zastosowanie jako materiał ścierny (papier, płótno ścierne); do wytwarzania narzędzi skrawających, szlifierskich, wierteł; ma znaczenie naukowe – wskaźnik metamorfizmu; poszukiwany przez kolekcjonerów; szeroko stosowany w jubilerstwie do wyrobu biżuterii i ozdób (pierścionków, broszek, wisiorków) - najbardziej poszukiwane są kamienie wykazujące efekt asteryzmu (gwiazdy); obrabiane fasetkowo, rzadziej kaboszonowo' zwykle nadaje się im szlif schodkowy, mieszany, rzadziej brylantowy.

Zobacz też granat, andradyt, pirop, grossular, uwarowit, spessartyn

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Jubilerstwo Kategoria:Krzemiany (minerały)