Tom Berenger, właśc. Thomas Michael Moore (ur. 31 maja 1949 w Chicago w Illinois) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy. Laureat Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego, nominowany do nagrody Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego jako sierżant sztabowy Barnes w Plutonie (1986).
Życiorys Młodość Urodził się i wychował w rodzinie rzymskokatolickich Irlandczyków. Jego ojciec był komiwojażerem sprzętu drukarskiego i drukarzem dla „Chicago Sun-Times”. Dorastał w Douth Side. Myślał przede wszystkim o zawodzie dziennikarza. Po ukończeniu szkoły średniej Rich East High School w Park Forest w Illinois w 1967, podjął studia dziennikarskie na Uniwersytecie Missouri w Columbia w stanie Missouri, zanim przeniósł się na wydział komunikacji i sztuk dramatycznych. Sukces na studenckim festiwalu w roli Nicka w przedstawieniu Edwarda Albee Kto się boi Virginii Woolf? (Who’s Afraid of Virginia Woolf?) przesądził o wyborze zawodu aktora. Opanował biegle język hiszpański i włoski.
Kariera Wstąpił na niekonwencjonalny kurs aktorski Herbert Berghof Studio School w Nowym Jorku i zaczął występować na małych scenach off-Broadwayu, m.in. w dwóch sztukach Tennessee Williamsa – Tramwaj zwany pożądaniem (A Streetcar Named Desire) jako Stanley Kowalski i Tatuowana róża (The Rose Tatoo). Dostał rolę adwokata Tima Seigela w operze mydlanej ABC Tylko jedno życie (One Life to Live, 1975–1976).
Po debiutanckiej roli fabularnej w komedii Rush It (premiera w 1978), wystąpił u boku Avy Gardner i Chrisa Sarandona w thrillere Strażnik (The Sentinel, 1977), mrocznym psychoanalitycznym dramacie W poszukiwaniu idealnego kochanka (Looking for Mr. Goodbar, 1977) z Diane Keaton i Richardem Gere’em oraz komedii erotycznej Dojrzałe panie w cenie (In Praise of Older Women, 1978). Stworzył subtelnie ironiczną imitację stylu gry Paula Newmana, sylwetkę legendarnego Butcha Cassidy’ego z Dzikiego Zachodu, przystosowując się do groteskowo-slapstickowej konwencji westernu w Butch i Sundance – Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days, 1979). Zwrócił także uwagę w pełnym akcji dramacie wojennym Psy wojny (The Dogs of War, 1980) wg powieści Fredericka Forsytha oraz filmowej opowieści o rozczarowaniach kontestatorów i zagubionych byłych buntownikach z końca lat 60. Wielki chłód (The Big Chill, 1983) z udziałem Glenn Close, Jeffa Goldbluma i Kevina Kline’a.
Za kreację socjopatycznego weterana brutalnie terroryzującego swój oddział – sierżanta Boba Barnesa z twarzą zniekształconą blizną w sensacyjnym dramacie wojennym o wojnie wietnamskiej Olivera Stone’a Pluton (Platoon, 1986) otrzymał nagrodę Złotego Globu i nominację do nagrody Oscara. W biograficznym dramacie wojennym Stone’a Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July, 1989) wystąpił w roli rekrutowanego artylerii sierżanta Hayesa. Podobną postać żołnierza Thomasa Becketta walczącego w dżungli Panamy zagrał po latach w filmie Snajper (Sniper, 1993) z Billym Zane’em oraz dwóch sequelach – Snajper 2 (Sniper 2, 2002) i Snajper 3 (Sniper 3, 2004).
Najczęściej grywał bohaterów zagubionych, wrażliwych, którzy szukają sposobu uporządkowania świata i mylą się. Był zakochanym przemytnikiem brylantów w telewizyjnej ekranizacji powieści Sidneya Sheldona CBS Jeśli nadejdzie jutro (If tomorrow comes, 1986). W thrillerze Ridleya Scotta Osaczona (Someone to Watch Over Me, 1987) zagrał detektywa, który czuwa dzień i noc nad życiem świadka morderstwa popełnionego przez członka mafii. W dramacie sensacyjnym Zdradzeni (Betrayed, 1988) wcielił się w postać farmera mordercy-psychopaty, szefa miejscowej komórki terrorystycznej. Rola tajemniczego pisarza o mrocznym umyśle w dreszczowcu Phillipa Noyce’a Sliver (1993) z Sharon Stone przyniosła mu nominację do Złotej Maliny dla najgorszego aktora drugoplanowego. Za postać hydraulika Dona Santry’ego, który podbija serce Rebeki (Kirstie Alley) w ostatnich odcinkach sitcomu NBC Zdrówko (Cheers, 1993) był nominowany do nagrody Emmy. Jego telewizyjna rola Theodore’a Roosevelta w sensacyjnym dramacie wojennym TNT Śmiałkowie (Rough Riders, 1997) została nagrodzona Lone Star Film & Television Award w Dallas. W 2000 w Beverly Hilton w Kalifornii dostał nagrodę Złotego Buta. W marcu 2011 został uhonorowany nagrodą za całokształt dokonań na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Gasparilla w Tampie.
Życie prywatne W 1970 poznał Barbarę Wilson, z którą był żonaty w latach 1976–1984, z którą ma dwoje dzieci: córkę Allison (ur. 1977) i syna Patricka (ur. 1979). 19 lipca 1986 poślubił agentką Lisę Kay Williams, z którą ma trzy córki – Chelsea (ur. 1986), Chloe (ur. 1988) i Shiloh Rory (ur. 1993). Jednak w 1997 doszło do rozwodu. 23 stycznia 1998 ożenił się po raz trzeci z makijażystką Patricią „Trish” Alvaran, z którą ma córkę Scout (ur. 1998). Lecz 14 czerwca 2011 rozwiódł się. 8 września 2012 w Sedonie stanął po raz czwarty na ślubnym kobiercu, ożenił się z Laurą Moretti.
Filmografia Tylko jedno życie (One Life to Live, 1968) jako Tim Seigel (1975–1976) W poszukiwaniu idealnego kochanka (Looking for Mr. Goodbar, 1977) jako Gary Cooper White Johnny, We Hardly Knew Ye (1977) jako Billy Sutton Bractwo strażników ciemności (The Sentinel, 1977) jako Man at End Rush It (1978) jako Richard Moore Doświadczone kobiety (In Praise of Older Women, 1978) jako Andras Vayda Butch i Sundance – Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days, 1979) jako Butch Cassidy W narożniku (Flesh & Blood, 1979) jako Bobby Fallon Psy wojny (The Dogs of War, 1980) jako Drew Poza drzwiami (Oltre la porta, 1982) Eddie i Krążowniki (Eddie and the Cruisers, 1983) jako Frank Ridgeway Wielki chłód (The Big Chill, 1983) jako Sam Weber Miasto strachu (Fear City, 1984) jako Matt Rossi Ballada o koniokradzie (Rustlers’ Rhapsody, 1985) jako Rex O’Herlihan Pluton (Platoon, 1986) jako sierż. Barnes Jeśli nadejdzie jutro (If tomorrow comes, 1986) jako Jeff Stevens Osaczona (Someone to Watch Over Me, 1987) jako Mike Keegan Dear America: Letters Home from Vietnam (1987) jako (głos) Last Rites (1988) jako ojciec Michael Pace W pogoni za śmiercią (Shoot to Kill, 1988) jako Jonathan Knox Zdradzeni (Betrayed, 1988) jako Gary Simmons Pierwsza liga (Major League, 1989) jako Jake Taylor Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July, 1989) jako sierż. Hayes Podwójne śledztwo (Love at Large, 1990) jako Harry Dobbs Pole (The Field, 1990) jako Peter „The Yank” Życie jak sen (Dream On, 1990–1996) jako Nick Spencer (1991) Okruchy wspomnień (Shattered, 1991) jako Dan Merrick Zabawa w Boga (At Play in the Fields of the Lord, 1991) jako Lewis Moon Gettysburg (1993) jako gen.-por. James Longstreet Sliver (1993) jako Jack Lansford Snajper (Sniper, 1993) jako Thomas Beckett Pierwsza liga II (Major League II, 1994) jako Jake Taylor Eskorta (Chasers, 1994) jako Rock Reilly Last of the Dogmen (1995) jako Tracker Lewis Gates Bez odwrotu (Body Language, 1995) jako Gavin St. Claire Anioł zemsty (The Avenging Angel, 1995) jako Miles Utley Przypadkowe piekło (Occasional Hell, An, 1996) jako dr Ernest Dewalt Belfer (The Substitute, 1996) jako Shale Śmiałkowie (Rough Riders, 1997) jako Theodore Roosevelt Fałszywa ofiara (The Gingerbread man, 1998) jako Pete Randle Cień wątpliwości (Shadow of Doubt, 1998) jako Jack Campioni Ostatni bohater (One Man’s Hero, 1999) jako John Riley Wersety zbrodni (A Murder of Crows, 1999) jako Clifford Dubose Wróg mojego wroga (Diplomatic Siege, 1999) jako generał Buck Swain In the Company of Spies (1999) jako Kevin Jefferson Wypiąć się (Cutaway, 2000) jako Red-Line Obława (Takedown, 2000) jako McCoy Rollins Turbulencja 2: Strach przed lataniem (Turbulence 2: Fear of Flying, 2000) jako Sykes The Hollywood Sign (2001) jako Tom Greener Dzień próby (Training Day, 2001) jako Roger Gorzka prawda (True blue, 2001) Tajemniczy nieznajomy (Watchtower, 2001) jako Art Stoner D-Tox (2002) jako Hank The Junction Boys (2002) jako Paul „Bear” Bryant Johnson County War (2002) jako Cain Hammett Snajper 2 (Sniper 2, 2002) jako Beckett Peacemakers (2003) jako Marshal Jared Stone Dziewczyna na Kapitolu (Capital City, 2004) Snajper 3 (Sniper 3, 2004) jako Beckett Firedog (2005) jako Einstein (głos) Na zachód (Into the West) (2005) jako Chivington Detektyw (Detective, 2005) jako Malcolm Ainslie Nightmares and Dreamscapes: From the Stories of Stephen King (2006) jako Richard Kinnell Grzesznicy i święci (Sinners and Saints, 2010) jako kapitan Trahan Last Will (2011) jako Frank Emery Snajper: Dziedzictwo (Sniper: Legacy, 2014) jako sierżant Thomas Beckett Reach Me (2014) jako Teddy Snajper: Ostatni strzał (Sniper: Ultimate Kill, 2017) jako Thomas Beckett Sargasso (2019) jako Joe Smith Superbohaterowie (Supervized), (2019) jako Ray Bitwa o Ardeny (Battle of the Buge: Winter War), (2020) jako major McCulley Krew i forsa (Blod and Money także Allagash), (2020) jako Jim Reed Quad, (2020 w filmie|2020) jako Jerry Snajper: Koniec zabójcy (Sniper: Assassin’s End, 2020) jako Thomas Beckett A Tale of Two Guns, (2022) jako McTeague The Most Dangerous Game, (2022) jako Benjamin Colt Jeszcze jeden strzał (One More Shot), (2024) jako Mike Marshall Plan B, (2024) jako Joe Cassidy Snajper: Bez narodu (Sniper: No Nation), (2026) jako sierżant Thomas J. „Tom” Beckett
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Aktorzy związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Artyści związani z Chicago Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w filmie Kategoria:Ludzie urodzeni w Chicago Kategoria:Urodzeni w 1949