Nowenna (od – dziewięć) – cykliczne nabożeństwo paraliturgiczne w Kościołach chrześcijańskich lub prywatna modlitwa, zanoszona do Boga lub świętych przez dziewięć kolejnych dni, miesięcy lub lat. Nowenny są dozwolone, a nawet zalecane przez władze kościelne, ale wciąż nie mają właściwego i w pełni ustalonego miejsca w liturgii Kościoła.
Nowenny zazwyczaj poprzedzają większe święto lub uroczystość, np. nowenna przed Niedzielą Miłosierdzia Bożego, zaczynająca się w Wielki Piątek, nowenna przed Jubileuszowym Aktem Przyjęcia Jezusa za Króla i Pana czy nowenna mająca na celu przygotowanie duchowe do beatyfikacji lub kanonizacjiPrzewodnik Katolicki: Nowenna przed kanonizacją Jana Pawła II (9 dni)Parafia św. Antoniego we Wrocławiu: Parafialna Nowenna przed kanonizacją bł. Jana Pawła II (9 kolejnych czwartków).
Istnieją też nowenny odprawiane w dłuższych okresach czasu, np. nowenna pompejańska (54 dni, czyli 6 × 9 dni)Najczęstsze pytania o nowennę pompejańską, wielka nowenna do św. Józefa (9 tygodni), dziewięcioletnia Wielka Nowenna przed milenium chrztu Polski (1957–1966)Raport jasnogórski: Wielka Nowenna przed Miellenium chrztu Polski czy dziewięcioletnia Wielka Nowenna Fatimska (2009–2017)Wielka Nowenna Fatimska 2009-2017 przed stuleciem objawień Matki Bożej w Fatimie. Znane są też tzw. nowenny nieustające, odprawiane zawsze w określonym dniu, np. Nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy, odprawiana w każdą środę.
Nowenny znane są od starożytności, ale szczególnie popularne stają się od XVII wieku. Ich pierwowzorem jest modlitewne oczekiwanie apostołów w Wieczerniku na zesłanie Ducha Świętego po wniebowstąpieniu Jezusa, z którego wywodzi się starożytna tradycja modlitwy przez dziewięć dni między Wniebowstąpieniem a Niedzielą Pięćdziesiątnicy.
Większość nowenn zalicza się do kategorii modlitw prywatnych, odmawianych wytrwale dla uzyskania szczególnej łaski dla siebie, dla bliźnich albo w jakiejś innej intencji.
Nowenny są najczęściej praktykowane przez członków Kościoła rzymskokatolickiego, ale także przez anglikanów, starokatolików, prawosławnych i luteranów. Nowenny bywają również wykorzystywane w kontekście ekumenicznym.
W Kościołach mariawickich szczególnie ważne jest wspólnotowe odmawianie nowenny do Ducha Przenajświętszego przed Zielonymi Świątkami oraz nowenny do Matki Boskiej Nieustającej Pomocy.
Zobacz też
Nowenny maryjne
Przypisy
Linki zewnętrzne Nowenny Nowenna adoracyjna Catholic Encyclopedia: Novena Ustanowienie nowenny przez kapitułę prowincjalną oo. Franciszkanów w 1763 r.
Kategoria:Modlitwy chrześcijańskie Kategoria:Liturgia katolicka