thumbnail|Mapa thumbnail|Brčko
Dystrykt Brczko – samorządna jednostka administracyjna Bośni i Hercegowiny. Zlokalizowany w północno-wschodniej części kraju, w Bośni (krainie historyczno-geograficznej), nad rzeką Sawą. Siedziba jego władz mieści się w mieście Brczko.
Oficjalnie kondominium Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej (nie mylić z Republiką Serbii). Został utworzony w 1999 roku, aby odzwierciedlić wieloetniczny charakter miasta Brczko i okolicznych obszarów oraz ich szczególny status w nowo niepodległej Bośni i Hercegowinie. W rzeczywistości funkcjonuje jako samorządne terytorium podobnie jak inne gminy w kraju.
Posiada własne władze: ustawodawczą – Zgromadzenie (Skupština, Скупштина) na czele z Przewodniczącym oraz wykonawczą na czele z burmistrzem, wybieranym przez Zgromadzenie, a ich działalność nadzoruje międzynarodowy Zarządca.
Historia thumbnail|Granice Dayton przed utworzeniem dystryktu Brcko Dystrykt Brczko został utworzony w wyniku procesu arbitrażowego podjętego przez Wysokiego Przedstawiciela dla Bośni i Hercegowiny. Zgodnie z układem w Dayton, proces ten mógł jednak arbitrażować tylko sporną część linii granicznej między jednostkami (IEBL). Dystrykt Brczko został utworzony z całego terytorium dawnej gminy Brczko, z czego 48% (w tym miasto Brczko ) znajdowało się w nowo utworzonej Republice Serbskiej, a 52% w Federacji Bośni i Hercegowiny.
Brčko był jedynym elementem porozumienia pokojowego z Dayton, który nie został sfinalizowany. Umowa arbitrażowa została później sfinalizowana w marcu 1999 r., w wyniku czego powstał dystrykt, który miał być administrowany przez międzynarodowego nadzorcę. Od 2006 roku rolę nadzorcy przejął Wysoki Przedstawiciel.
Pierwszy przedstawiciel OBWE w okręgu Brczko przybył w czerwcu 1996 r. Przed tą datą Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) miała skromne przedstawicielstwo, początkowo kierowane przez Randolpha Hamptona. W międzyczasie, zanim dystrykt Brczko mógł być reprezentowany zgodnie z ustaleniami postarbitrażowymi, odbyły się wybory lokalne i przekazano pakiety pomocy humanitarnej, przy współpracy agencji USAID i ECHO. Okręg ten był znany jako ośrodek różnych międzynarodowych programów odbudowy Bośni i Hercegowiny, kierowanych głównie przez obce rządy, zwłaszcza Stany Zjednoczone.
Granice Brczko graniczy od południa i północnego zachodu z Federacją Bośni i Hercegowiny, od wschodu i zachodu z Republiką Serbską, od północy z Republiką Chorwacji i na północnym wschodzie z Republiką Serbii.
Populacja
1971 Populacja wynosiła 74 771 mieszkańców, rozmieszczonych w następujący sposób:
Boszniacy – 30 181 (40,36%) Chorwaci – 24 925 (33,33%) Serbowie – 1086 (1,45%) Jugosłowianie – 5 % Inni – 870 (1,18%)
Skład etniczny regionu Brczko w 1991: Boszniacy – 45% Chorwaci – 25% Serbowie – 21% Jugosłowianie – 6% inni – 3%
1997 Ludność na terenie powiatu wynosi 33 623 mieszkańców, w tym:
Boszniacy – 10 569 (31,39%) Chorwaci – 2650 (7,81%) Serbowie – 18 193 (52,09%) Jugosłowianie – 5 % Inne – 0,4%
Od 1991 roku nie było oficjalnego spisu ludności, więc niektóre z przedstawionych tutaj danych są jedynie szacunkami.
2006 Populacja powiatu została oszacowana na 78 863 osób, rozłożona w następujący sposób:
Boszniacy – 32 332 (43,95%) Chorwaci – 7919 (11,50%) Serbowie – 38 618 (46,55%)
Obecny skład etniczny regionu Brczko: Boszniacy – 42% Serbowie – 35% Chorwaci – 21% inni – 2%
2013 Boszniacy – 35,381 (42,36%) Serbowie – 28 884 (34,58%) Chorwaci – 17 252 (20,66%) inne narodowości – 1899 (2,28%)
spis ludności z 1961 r
spis ludności z 1971 r
spis ludności z 1981 r
spis ludności z 1991 r
spis ludności z 2013 r
Rząd i polityka W Zgromadzeniu Dystryktu Brczko początkowo było 29 miejsc, rozdzielonych w następujący sposób:
6 mandatów dla Serbskiej Partii Demokratycznej 5 mandatów dla Partii Socjaldemokratycznej 4 mandaty dla Partii Akcji Demokratycznej 3 mandaty dla Chorwackiej Unii Demokratycznej 3 mandaty dla Partii dla Bośni i Hercegowiny 2 mandaty dla Sojuszu Niezależnych Socjaldemokratów 2 mandaty dla Chorwackiej Partii Ludowej 2 mandaty dla Socjalistycznej Partii Republiki Serbskiej 1 mandat dla Partii Demokratycznej 1 mandat dla kandydata niezależnego.
Według pochodzenia etnicznego mandaty dzielą się na: 13 boszniackich 11 serbskich 5 chorwackich.
Nadzorcy Robert William Farrand, 7 marca 1997 – 2 czerwca 2000 Gary L. Matthews, 2 czerwca 2000 – 14 marca 2001 Gerhard Sontheim, 14 marca 2001 – 20 kwietnia 2001 (tymczasowo) Henry Lee Clarke, 20 kwietnia 2001 – 1 października 2003 Gerhard Sontheim, 1 października 2003 – 16 stycznia 2004 (tymczasowo) Susan Rockwell Johnson, 16 stycznia 2004 – 1 października 2006 Raffi Gregorianski, 1 października 2006 – 2 sierpnia 2010 Gerhard Sontheim, 2 sierpnia 2010 – 22 września 2010 (tymczasowo) Roderick Moore, od 22 września 2010 – 31 września 2012 (urząd zawieszono)
Znane osoby Edo Maaika – raper Mladen Petrić – chorwacki piłkarz Vesna Pisarović – piosenkarka popowa Lepa Brena – piosenkarz Edvin Kanka Čudić – obrońca praw człowieka z Bośni Anil Dervišević – właściciel klubu siatkówki „Denver-Area”, trener kobiecej drużyny siatkówki Bośni i Hercegowiny Jenana Šeganović – pianista Anton Maglik – chorwacki piłkarz Jasmin Imamović – polityk Nataša Vojnović – model serbski Mato Tadić – sędzia
Brankica Mihajlović – serbska siatkarka, mistrzyni świata i Europy, srebrna medalistka Letnich Igrzysk Olimpijskich 2016 Ines Janković – serbski projektant mody Nikola Kovač – zawodowy gracz Counter-Strike: Global Offensive, później Counter-Strike 2
Współpraca Mostar, Bośnia i Hercegowina
Zobacz też Bośnia i Hercegowina Podział administracyjny Bośni i Hercegowiny Republika Serbska
Przypisy
Linki zewnętrzne
Strona Zgromadzenia (Skupsztiny) Brczka
Mapa Dystryktu Brczko Strona Zarządcy Brczka