Podział administracyjny Islandii
Podział od 2003 Okręgi wyborcze thumb|Podział na okręgi wyborcze
Od 2003 r. Islandia podzielona jest na 6 okręgów wyborczych do Althing – islandzkiego parlamentu. Podział ten został ustanowiony poprawką do konstytucji islandzkiej, uchwaloną w 1999 r. Celem tej poprawki było wprowadzenie równowagi w wadze głosów między poszczególnymi okręgami. W poprzednim podziale, który bazował na okręgach sądowych, głosy mieszkańców obszarów wiejskich ważyły więcej niż w miastach. Po zmianie wydzielono 3 rozległe okręgi wiejskie (północno-zachodni, północno-wschodni i południowy) oraz 3 gęściej zaludnione obszary miejskie (północny i południowy okręg Reykjavíku oraz południowo-zachodni). Dodatkowym zabezpieczeniem na przyszłość jest możliwość przenoszenia mandatów z jednego okręgu do drugiego. W przypadku gdy w okręgu słabo zaludnionym liczba uprawnionych do głosowania przypadających na jeden mandat z tego okręgu spadnie poniżej połowy takiego samego wskaźnika w innym okręgu, to mandat ten powinien zostać przeniesiony do tego drugiego okręgu. Do takiej sytuacji doszło w 2007 r., kiedy jeden mandat został przeniesiony z okręgu północno-zachodniego do południowo-zachodniego oraz w 2013 r., kiedy ponownie doszło do przeniesienia mandatów między tymi samymi okręgami.
Okręgi wyborcze na Islandii (w nawiasie liczba mandatów z danego okręgu spośród 63 mandatów ogółem): Północny Reykjavík (Reykjavíkurkjördæmi norður) (11) Południowy Reykjavík (Reykjavíkurkjördæmi suður) (11) Północno-zachodni (Norðvesturkjördæmi) (8) Północno-wschodni (Norðausturkjördæmi) (10) Południowy (Suðurkjördæmi) (10) Południowo-zachodni (Suðvesturkjördæmi) (13)
Regiony thumb|Regiony Islandii Regiony są używane głównie do celów statystycznych. Granice regionów są zbieżne z granicami okręgów sądowych . Nawiązuje do nich, z kilkoma wyjątkami, także numeracja kodów pocztowych na wyspie.
+Ludność w regionach Islandii w 2016 r.#RegionLudnośćPowierzchnia (km²)Gęstość zaludnieniaISO 3166-2Ośrodek administracyjny1Höfuðborgarsvæðið (region stołeczny)208 8091062196,62IS-1Reykjavík2Suðurnes (region Półwyspu Południowego)22 11682926,68IS-2Keflavík3Vesturland (region zachodni)15 56495541,63IS-3Borgarnes4Vestfirðir (region Fiordów Zachodnich)6 74694090,72IS-4Ísafjörður5Norðurland vestra (region północno-zachodni)7 04312 7370,45IS-5Sauðárkrókur6Norðurland eystra (region północno-wschodni)29 04421 9681,32IS-6Akureyri7Austurland (region wschodni)10 16322 7210,55IS-7Egilsstaðir8Suðurland (region południowy)26 55124 5261,08IS-8Selfoss326 036102 8063,17
Gminy thumb|Gminy Islandii Islandia podzielona jest obecnie na 74 gminy. Historycznie były one bardziej liczne – w 1950 r. było ich 229. Współcześnie wraz z tendencją do przekazywania większych uprawnień samorządowi lokalnemu, zaistniała potrzeba łączenia gmin w większe twory. W 2000 r. było ich już 124, a od 2013 r. – 74. Islandzkie gminy są odpowiedzialne za zarządzanie sprawami lokalnymi, m.in.: szkolnictwem, gospodarką odpadami, transportem lokalnymi, opieką społeczną, planowaniem przestrzennym.
+Ludność w gminach Islandii w 2015 r.KodGminaRegionLudnośćPowierzchnia(km²)0000ReykjavíkurborgHöfuðborgarsvæði 121 8222731000KópavogsbærHöfuðborgarsvæði33 205801100SeltjarnarnesbærHöfuðborgarsvæði441121300GarðabærHöfuðborgarsvæði14 453761400HafnarfjarðarkaupstaðurHöfuðborgarsvæði27 8751431604MosfellsbærHöfuðborgarsvæði93001851606KjósarhreppurHöfuðborgarsvæði2162842000ReykjanesbærSuðurnes14 9241452300GrindavíkurbærSuðurnes29954252503SandgerðisbærSuðurnes1580622504Sveitarfélagið GarðurSuðurnes1425212506Sveitarfélagið VogarSuðurnes11021653000AkraneskaupstaðurVesturland676793506SkorradalshreppurVesturland622163511HvalfjarðarsveitVesturland6354823609BorgarbyggðVesturland353949263709GrundarfjarðarbærVesturland9001483710HelgafellssveitVesturland532433711StykkishólmsbærVesturland1107103713Eyja- og MiklaholtshreppurVesturland1443833714SnæfellsbærVesturland16796843811DalabyggðVesturland68024214100BolungarvíkurkaupstaðurVestfirðir9231094200ÍsafjarðarbærVestfirðir362923794502ReykhólahreppurVestfirðir26810904604TálknafjarðarhreppurVestfirðir3051764607VesturbyggðVestfirðir100213394803SúðavíkurhreppurVestfirðir2047494901ÁrneshreppurVestfirðir547074902KaldrananeshreppurVestfirðir1123874911StrandabyggðVestfirðir47319065200Sveitarfélagið SkagafjörðurNorðurland vestra391041805508Húnaþing vestraNorðurland vestra117130195604BlönduósbærNorðurland vestra8611835609Sveitarfélagið SkagaströndNorðurland vestra488535611SkagabyggðNorðurland vestra994895612HúnavatnshreppurNorðurland vestra41438175706AkrahreppurNorðurland vestra19413646000AkureyrarkaupstaðurNorðurland eystra18 1911386100NorðurþingNorðurland eystra280637296250FjallabyggðNorðurland eystra20373646400DalvíkurbyggðNorðurland eystra18615986513EyjafjarðarsveitNorðurland eystra103217756515HörgársveitNorðurland eystra5678936601SvalbarðsstrandarhreppurNorðurland eystra414556602GrýtubakkahreppurNorðurland eystra3644326607SkútustaðahreppurNorðurland eystra39560366611TjörneshreppurNorðurland eystra591996612ÞingeyjarsveitNorðurland eystra92059886706SvalbarðshreppurNorðurland eystra9811556709LanganesbyggðNorðurland eystra51313327000SeyðisfjarðarkaupstaðurAusturland6532137300FjarðabyggðAusturland474711647502VopnafjarðarhreppurAusturland67419037505FljótsdalshreppurAusturland7515167509BorgarfjarðarhreppurAusturland1354417613BreiðdalshreppurAusturland1864527617DjúpavogshreppurAusturland42211337620FljótsdalshéraðAusturland345488847708Sveitarfélagið HornafjörðurAusturland215062808000VestmannaeyjabærSuðurland4272178200Sveitarfélagið ÁrborgSuðurland80521588508MýrdalshreppurSuðurland4807558509SkaftárhreppurSuðurland46069468610ÁsahreppurSuðurland21629428613Rangárþing eystraSuðurland174918418614Rangárþing ytraSuðurland154831888710HrunamannahreppurSuðurland79413758716HveragerðisbærSuðurland238498717Sveitarfélagið ÖlfusSuðurland18857378719Grímsnes- og GrafningshreppurSuðurland4319008720Skeiða- og GnúpverjahreppurSuðurland51822318721BláskógabyggðSuðurland96133008722FlóahreppurSuðurland616289——— 329 100 102 698
Podział historyczny thumb|300px|right|Podział administracyjny Islandii na sýslur i kaupstaðir (żółte koła) Historycznie Islandia podzielona była na 23 okręgi – sýsla (w liczbie mnogiej sýslur) oraz 24 niezależne miasta tzw. miasta handlowe (kaupstaðir). Współcześnie podział administracyjny na okręgi historyczne zastąpiono podziałem na gminy, jednakże w potocznym użyciu mieszkańcy odnoszą się do tych historycznych jednostek. Również nie obowiązuje wydzielenie miast niezależnych – współcześnie nie ma podziału na gminy miejskie lub wiejskie. W oficjalnych statystykach wymieniane są miejscowości, bez podziału na miasta i wsie. Ostatnią miejscowością, której nadano tytuł miasta było Ólafsvík w 1983 r. Pozostałością tego podziału jest urząd sýslumaður (obecnie 24), który sprawują pieczę nad lokalną policję oraz zajmuje się takimi czynnościami administracyjnymi jak śluby cywilne czy ogłoszenie upadłości firm. Struktura przestrzenna tego urzędu nawiązuje częściowo do historycznego podziału na okręgi i miasta handlowe.
Nazwa okręguPowierzchnia (km²)Historyczny region Árnessýsla 7932 Suðurland Austur-Barðastrandarsýsla 1074 Vestfirðir Austur-Húnavatnssýsla 4295 Norðurland Austur-Skaftafellssýsla 3041 Austurland Borgarfjarðarsýsla 1786 Vesturland Dalasýsla 2078 Vesturland Eyjafjarðarsýsla 4089 Norðurland Gullbringusýsla 1216 Vesturland Kjósarsýsla 664 Vesturland Mýrasýsla 3092 Vesturland Norður-Ísafjarðarsýsla 1958 Vestfirðir Norður-Múlasýsla 10 568 Austurland Norður-Þingeyjarsýsla 5393 Norðurland Rangárvallasýsla 7365 Suðurland Skagafjarðarsýsla 5040 Norðurland Snæfells- og Hnappadalssýsla 2163 Vesturland Strandasýsla 3465 Vestfirðir Suður-Múlasýsla 3970 Austurland Suður-Þingeyjarsýsla 11 134 Norðurland Vestur-Barðastrandarsýsla 1519 Vestfirðir Vestur-Húnavatnssýsla 2663 Norðurland Vestur-Ísafjarðarsýsla 1221 Vestfirðir Vestur-Skaftafellssýsla 5663 Suðurland
Nazwa miasta handlowegoPrawa miejskie Akranes 1942 Akureyri 1786 (utraciło w 1836, odzyskało w 1862) Bolungarvík 1974 Dalvík 1974 Eskifjörður 1786 (utraciło, ale odzyskało w 1974) Garðabær 1975 Grindavík 1974 Hafnarfjörður 1908 Húsavík 1950 Ísafjörður 1786 (utraciło, ale odzyskało w 1866) Keflavík 1949 Kópavogur 1955 Neskaupstaður 1929 Njarðvík 1975 Ólafsfjörður 1945 Ólafsvík 1983 Reykjavík 1786 Sauðárkrókur 1947 Selfoss 1978 Seltjarnarnes 1974 Seyðisfjörður 1895 Siglufjörður 1918 Vestmannaeyjar 1786 (utraciło, ale odzyskało w 1918)
Uwaga: Grundarfjörður otrzymało prawa miejskie w 1786, później je utraciło i nigdy już nie odzyskało.
Niższy stopień podziału administracyjnego reprezentowały wówczas gminy (hreppur, l.mn. hreppar) – było ich 104. Zajmowały się one utrzymaniem szkół, organizacją transportu lokalnego oraz planowaniem przestrzennym.
Przypisy