Starzec wiosenny (Senecio vernalis) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Pochodzi z zachodniej Azji i południowo-wschodniej Europy. Do Polski został zawleczony w wieku XVIII–XIX i obecnie występuje niemal w całej Polsce.
Rozmieszczenie geograficzne Gatunek pierwotnie występował w południowo-wschodniej Europie i południowo-zachodniej Azji. Rośnie od Francji na zachodzie po Ural na wschodzie. W Azji rośnie na Bliskim Wschodzie, w rejonie Kaukazu, po Kazachstan. Obecny jest też w Egipcie. Jako introdukowany rośnie w północnej Europie, na Sachalinie i w Ekwadorze.
W Polsce jest pospolity na niżu, w górach tylko w niższych położeniach, na nielicznych stanowiskach. Ma status kenofita we florze Polski. Jako gatunek obcy dla gatunków rodzimych stanowi niewielkie zagrożenie, jednak na obszarach chronionych powinien być zwalczany.
Morfologia thumb|left|180px|Pokrój left|180px|thumb|Kwiatostany thumb|left|180px|Fragment pędu Pokrój Roślina zielna osiągająca zazwyczaj od 20 do 65 cm, rzadko do 80 cm. Za młodu pajęczynowato owłosiona, z czasem łysiejąca. Łodyga Wzniesiona, w górze zwykle rozgałęziona, rzadziej też od dołu, delikatnie żeberkowana. Liście Równomiernie rozmieszczone wzdłuż łodygi. Liście odziomkowe na ogonkach, o blaszce zatokowo pierzasto-dzielnej i ząbkowanym brzegu łatek. Liście te szybko obumierają i w czasie kwitnienia zwykle są zaschnięte. Liście na łodydze w dolnej części mają krótkie ogonki, wyższe siedzące i obejmujące łodygę uszkowatą nasadą. Blaszki pierzastodzielne, z odcinkami głęboko ząbkowanymi i ostro zakończonymi.
Kwiaty Zebrane w koszyczki, które tworzą kwiatostan złożony w postaci podbaldachu. Na szypułach kwiatostanowych znajdują się pojedyncze, równowąskie i ostre listki. Koszyczki osiągają do 2,5 cm średnicy (z kwiatami języczkowatymi). Okrywa koszyczka jest dzwonkowata, z 21 zielonymi listkami (czasem ciemno zakończonymi), kształtu lancetowatego, obłonionymi i nagimi. U nasady koszyczka znajduje się 6–12 dodatkowych, mniejszych listków. Brzeżnych kwiatów języczkowatych jest 13, są one żółte i płasko rozpostarte. Wewnątrz koszyczka żółte kwiaty rurkowate.
Owoce Niełupki długości do 3 mm, delikatnie żebrowane, pokryte gęstymi, przylegającymi włoskami, ze śnieżnobiałym puchem kielichowym dwa razy dłuższym od owocu.
Biologia i ekologia Roślina jednoroczna lub dwuletnia (kiełkuje jesienią i na początku wiosny). Hemikryptofit. Kwitnie w maju i czerwcu, czasem dłużej do września.
Rośnie na glebach piaszczystych, na przydrożach, nasypach, odłogach i zrębach. Często w miejscach występowania pojawia się w wielkich liczbach (jedna roślina tworzy tysiące nasion). W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Cerastio-AndrosacetumMatuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. . Roślina trująca.
Zmienność Tworzy mieszańce ze starcem zwyczajnym Senecio vulgaris i leśnym S. sylvaticus.
Znaczenie użytkowe Jest wiosennym chwastem upraw na glebach piaszczystych, często w uprawie koniczyn. Zwalczany jest za pomocą uprawy mechanicznej. Zalecane jest też wykaszanie miejsc ruderalnych w których rośnie. Skuteczne jest też stosowanie środków ochrony roślin zawierających 2,4-D.
Przypisy
Kategoria:Asteroideae