Stanisław Kalabiński (1890–1941)

thumb|Grób prof. Marii Kalabińskiej (żona prof. Bolesława Kalabińskiego), płk. Stanisława Kalabińskiego i jego synów prof. Stanisława Kalabińskiego jr. i prof. Bolesława Kalabińskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Stanisław Jan Kalabiński (ur. 23 październikaW Dzienniku Personalnym M.S.Wojsk. Nr 2 z 26.01.1934 r. sprostowano imię i datę urodzenia ze „Stanisław ur. 15 listopada 1890 r.” na „Stanisław Jan ur. 23 października 1890 r.”. 1890 w Sosnowcu, zm. 15 sierpnia 1941 w Radomiu) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Młodość i działalność niepodległościowa Ukończył polska szkołę handlową w Będzinie. Po uzyskaniu matury studiował w latach 1908–1910 w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie, a następnie na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym czasie był aktywny w Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” i skautingu. W 1912 wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich, w których w 1914 ukończył Szkołę Oficerską w Nowym Sączu.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich, w których służył w okresie od 1 sierpnia 1914 do 17 lipca 1917. W tym okresie pełnił funkcję dowódcy plutonu, a następnie kompanii 5 pułku piechoty I Brygady. W tym czasie był dwukrotnie ranny. Po kryzysie przysięgowym został internowany w Beniaminowie, w obozie przebywał od 17 lipca 1917 do marca 1918. W kwietniu 1918 w Polskiej Sile Zbrojnej, gdzie pełnił funkcję dowódcy kompanii w Szkole Podoficerskiej Inspektoratu Szkolenia Piechoty.

Służba w Wojsku Polskim W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i został komendantem Szkoły Podoficerskiej. W kwietniu 1919 został przeniesiony do służby liniowej na stanowisko dowódcy batalionu w 3 pułku piechoty Legionów. 10 września 1920 został dowódcą 24 pułku piechoty, funkcję tę pełni do 1930. W tym czasie ukończył kurs dla wyższych dowódców w Warszawie (1921) i kurs dowódców pułków w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie (1922). 16 marca 1927 awansował do stopnia pułkownika. W 1930 został dowódcą Brygady KOP „Grodno” w GrodnieRocznik oficerski 1932, s. 16, 905., a w 1936 dowódcą piechoty dywizyjnej 30 Poleskiej Dywizji Piechoty w Kobryniu.

W sierpniu 1939 mianowany został dowódcą 55 Dywizji Piechoty (Rezerwowej) i dowodził nią w kampanii wrześniowej (dywizja walczyła w składzie Grupy Operacyjnej „Śląsk”, Armii „Kraków”). Dowodząc dywizją przechodzi szlak bojowy od Mikołowa na Górnym Śląsku do okolic Tomaszowa Lubelskiego. W dniu 19 września 1939 w okolicy miejscowości Ulów z grupą około 300 żołnierzy po zaciętej walce przebił się przez okrążające wojska niemieckie, a po wyjściu nakazał rozejść się żołnierzom.

W niemieckiej niewoli i nazistowskich miejscach kaźni Następnie udał się do Warszawy, gdzie w listopadzie 1939 został aresztowany i 25 listopada wywieziony do oflagu IX C Rotenburg an der Fulda. Tam w dniu 12 kwietnia 1940 został zatrzymany pod zarzutem „wymordowania w dniu 9 września 1939 roku w Stopnicy bezbronnego oddziału” (orkiestry 15 pułku pancernego) i osadzony w obozie koncentracyjnym KL Buchenwald. W obozie był torturowany. Próbowano zmusić go do przyznania się, że wydał rozkaz rozstrzeliwania niemieckiej ludności cywilnej na Górnym Śląsku. Mimo tortur odmówił podpisania stosownego oświadczenia. 25 czerwca 1941 został przewieziony do więzienia w Radomiu. 15 sierpnia tego roku został skreślony z listy więźniów, wydany gestapo i zamordowany. Egzekucja wykonana została w nieznanych bliżej okolicznościach, prawdopodobnie w Firleju. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B39-1-4/5)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.

Awanse podporucznik – 25 czerwca 1915 porucznik – 1 listopada 1916 kapitan – 1918 major – 1920 podpułkownik – 1922 pułkownik – 16 marca 1927 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 10 – pośmiertnie Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1516 – 19 lutego 1922 Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928M.P. 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej”. Krzyż Walecznych (czterokrotnie, po raz 2 i 3 w 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 64) Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”.

Upamiętnienie W 2014 roku władze Sosnowca upamiętniły pułkownika Kalabińskiego rondem jego imienia u zbiegu ulic Mikołajczyka, Watta i ulicy Ludmiła.

Przypisy

Bibliografia Stefan Jellenta, Jeszcze jeden dokument zbrodni Wehrmachtu, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 2 (46), Warszawa 1968, s. 397–399. Władysław Steblik, Armia „Kraków” 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, wyd. II, s. 379, 383, 424–425, .

Linki zewnętrzne Stanisław Kalabiński. Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-01-15].

Kategoria:Brygadierzy Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy 24 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy Brygady KOP „Grodno” Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 30 Poleskiej Dywizja Piechoty Kategoria:Internowani w Beniaminowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu Kategoria:Ludzie związani z Będzinem Kategoria:Ludzie związani z Kobryniem Kategoria:Obrońcy Śląska (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie dowództwa 55 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie - grób symboliczny Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945 Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Zmarli w 1941 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Polnische Wehrmacht