Międzynarodowa Konferencja Jeziora Bodeńskiego (niem. die Internationale Bodenseekonferenz IBK) jest organizacją skupiającą regiony nadgraniczne czterech państw: Republiki Federalnej Niemiec, Konfederacji Szwajcarii, Republiki Austrii oraz Księstwa Liechtenstein. Regiony te leżą bezpośrednio nad Jeziorem Bodeńskim lub w jego okolicach.
Skład organizacji Badenia-Wirtembergia Szafuza, Zurych, Turgowia, St. Gallen, Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden, Księstwo Liechtenstein, Vorarlberg Bawaria.
Całkowita powierzchnia, jaką zajmują obszary należące do IBK to 16186,6 km². Powierzchnia rolna zajmuje 55% terytorium, lasy 32%, tereny przeznaczone pod osadnictwo i przemysł – 10%. Między obszarami członkowskimi są bardzo duże różnice w zagospodarowaniu przestrzennym terenu, np. w kantonie Zurych tereny osadnicze to 20% całej powierzchni kantonu, gdy np. w Appenzell Innerrhoden 4%. Teren ten zamieszkuje 3,7 mln ludzi. Średnia gęstość zaludnienia to 228 osób/km². 2/3 osób czynnych zawodowo pracuje w usługach, jedynie 4,5% ludności pracuje w rolnictwie.
Głównym celem IBK jest stworzenie z regionów Jez. Bodeńskiego atrakcyjnych terenów do życia, turystyki, rozwoju przemysłu, jak również ochrona miejscowych skarbów fauny i flory. Bardzo ważnym zadaniem, jakie stawiają sobie członkowie, jest szeroko pojęta integracja tych terenów, a także wzmacnianie poczucia regionalnej tożsamości ludności tam zamieszkującej. Przez wspólnie opracowywanie projekty oraz wspólną politykę w wielu dziedzinach, członkowie chcą wnieść swój wkład w przełamywanie barier, jakimi są granice międzypaństwowe.
Historia Międzynarodowej Konferencji Jeziora Bodeńskiego 1972 rok – utworzenie nieformalnej platformy dyskusji na temat zagospodarowania przestrzennego regionu oraz ochrony środowiska naturalnego okolic jeziora Bodeńskiego, w szczególności podnoszono problem czystości wód i analizowano sposoby wspólnego oczyszczania wód powierzchniowych. 1972 rok – z inicjatywy ówczesnego premiera kraju związkowego Badenii-Wirtembergii Hansa Filbingera odbyło się w uzdrowisku leżącym po niemieckiej stronie granicy – Konstancji – spotkanie szefów regionalnych rządów krajów związkowych / kantonów: Badenii-Wirtembergii, Bawarii, Vorarlbergu, Szafuzy, Zurychu, Turgowii, St. Gallen i Gryzonii. Przedstawiciele regionów rozmawiali o przemyśle, kulturze, wspólnych projektach, a także stworzeniu regionalnych mediów wspólnych dla wszystkich zgromadzonych. Dyskutowano również o wzmocnieniu współpracy transgranicznej. Podjęto wówczas także rezolucję o utworzeniu stałego forum dyskusji i współpracy. Cele i zadania przyszłej organizacji rezolucja określała bardzo ogólnie, zostawiono dużą przestrzeń do dalszych negocjacji. W zamyśle organizatorów, organizacja ta miał być luźnym forum wymiany myśli i doświadczeń, na początku nie przewidywano możliwości instytucjonalizacji współpracy. Głównymi zagadnieniami, którymi miała zająć się organizacja było wciąż tylko planowanie przestrzenne oraz ochrona środowiska. 1978 rok – umowa o głębszej politycznej współpracy; Z inicjatywą pogłębienia politycznej współpracy, podczas spotkania szefów regionalnych rządów w Bregencji wyszedł przedstawiciel kraju związkowego Vorarlberg – Herbert Kessler. Obok częstych zebrań przedstawicieli poszczególnych regionów na szczeblu urzędniczym, miały się także odbywać regularnie posiedzenia wysokich przedstawicieli na płaszczyźnie politycznej. 1979 rok – pierwsze spotkanie na szczeblu szefów resortów i rządów. Od tej pory konferencje przedstawicieli regionów członkowskich odbywają się regularnie raz w roku. Wraz ze zmianą formuły współpracy nastąpiła też zmiana nazwy organizacji na „Die Internationale Bodenseekonferenz” (IBK). 1990 rok – dalsze określenie zadań współpracy i struktury organizacyjnej IBK. Uchwalono wówczas statut oraz po raz pierwszy wyznaczono długoterminową strategię współpracy. Decyzje podjęte podczas konferencji obowiązywały aż do pierwszego stycznia 2003 roku, kiedy to uchwalono nowy statut. Statut przyjęty w 1990 roku był niezbędnym kompromisem, aby móc wzmocnić więzi łączące regiony jez. Bodeńskiego oraz poczucie wspólnoty ludzi tam zamieszkujących. 1993 rok – przystąpienie szwajcarskich półkantonów Appenzell Ausserrhoden i Appenzell Innerrhoden do IBK; Appenzell-Außerrhoden i Appenzell-Innerrhoden zgodnie z decyzją szefów rządów i resortów zostały przyjęte do IBK podczas 14 konferencji szefów rządu IBK w dniu 3 grudnia 1993 rok. 1994 rok – przyjęcie statutu, uchwalenie „wiodących wzorów” Jeziora Bodeńskiego – „Bodenseeleitbild” oraz otwarcie REGIO-Büro IBK chce wykorzystywać wielorakie szanse rozwojowe obszaru jeziora Bodeńskiego, szczególnie wspierać rozwój społeczny a także ochronę środowiska, jak również wzmacniać regionalny patriotyzm. Do realizacji tych celów powinny służyć „wiodące wzory”. Program ten został przyjęty 14 grudnia 1994 roku w Meersburgu podczas Konferencji Szefów Rządów. Uchwalenie „Bodenseeleitbild” miało uaktualnić i uzupełnić umowy dwustronne niemiecko – szwajcarskie i niemiecko-austriackie o zagospodarowaniu przestrzennym z 1982 roku. Program ten ukazywał obiektywne obszary, od których uzależniony jest rozwój regionu. Uwzględniał on przy tym różnorakie uwarunkowania przyrodnicze i społeczne obszarów nadgranicznych. Podczas Konferencji został także przyjęty Statut IBK, określający cele i zasady funkcjonowania organizacji, a także podjęto decyzję o otwarciu REGIO-Büro, które miało być punktem informacyjnym. 1998 rok – przystąpienie kantonu Zurych i Księstwa Liechtenstein do IBK Wcześniej regiony te miały status obserwatora, natomiast podczas XIX Konferencji Szefów Rządów 19 listopada 1998 roku uzyskały pełnię praw członkowskich. Od tej pory IBK liczy 10 członków. 2003 rok – założenie Biura IBK W styczniu 2003 roku Biuro IBK z siedzibą w Konstancji przejmuje dotychczasowe zadania REGIO-Büro. Biuro IBK ma podtrzymywać współpracę wewnątrz organizacji oraz jest głównym punktem informacyjnym dla mieszkańców regionu. 2005 rok – przyjęcie nowego statutu
Organy Międzynarodowej Konferencji Jeziora Bodeńskiego Struktura organizacyjna IBK jest typowa dla tego typu organizacji międzyregionalnych. Wiodącą rolę odgrywają coroczne sesje Konferencji Szefów Rządów oraz Stały Komitet, natomiast działalnością IBK na co dzień zajmuje się Przewodniczący oraz Biuro IBK w Konstancji. Oprócz tego funkcjonują liczne komisje i grupy robocze.
Konferencja Szefów Rządów W sesjach Konferencji biorą udział szefowie rządów regionów członkowskich lub też inni przedstawiciele rządów regionów członkowskich, którzy zostali przez te organy regionalne wybrani stałymi przedstawicielami. Konferencja zajmuje się wytyczaniem długofalowych działań organizacji, a także rozwiązywaniem najpoważniejszych problemów, które wynikły w trakcie działalności IBK, a nie mogą być rozwiązane przez organy niższego szczebla. Organ ten uchwala budżet na następny rok oraz przyjmuje sprawozdanie z wykonania budżetu z minionego okresu. Konferencja ma także prawo wydawania rezolucji i zaleceń regionom członkowskim. Konferencja Szefów Rządu z reguły odbywa się raz do roku na oficjalnym posiedzeniu, które jest zwoływane przez przewodniczącego IBK. Dodatkowo szefowie regionów spotykają się również co roku na nieformalnym spotkaniu, na tzw. „rozmowach strategicznych”. Spotkanie to stwarza możliwość przedyskutowania w swobodnej atmosferze nowych potrzeb regionu a także najnowszych osiągnięć. Ostatnia Konferencja Szefów Rządów odbyła się w grudniu 2006 roku w Zurychu. Głównym tematem spotkania było podsumowanie osiągnięć IBK podczas przewodnictwa kantonu Zurych, działalność Międzynarodowej Szkoły Wyższej Bodensee (IBH) oraz wykonywanie zadań Agendy 21.
Przewodnictwo Międzynarodowej Konferencji Jeziora Bodeńskiego Od 2003 roku region członkowski, który sprawuje przewodnictwo w IBK, zmienia się co roku. Region ten jest wybierany jednomyślnie podczas Konferencji Szefów Rządów przez wszystkich członków. Przewodniczącym organizacji jest szef rządu regionu członkowskiego lub stały przedstawiciel w Komitecie. Przewodniczący IBK reprezentuje organizację na zewnątrz. Jego zadaniem jest także zwoływanie i prowadzenie Konferencji Szefów Rządu. Region przewodniczący organizacji rozwiązuje również bieżące problemy IBK. W jego działaniach wspiera go Biuro IBK. W zeszłym roku regionem, który przewodniczył IBK był kanton Zurych. Natomiast od stycznia 2007 roku organizacją kieruje Otmar Hasler, szef rządu Księstwa Liechtenstein.
Stały Komitet Głównym zadaniem Stałego Komitetu jest przygotowanie Konferencji Szefów Rządu, a także nadzór nad wykonywaniem jej postanowień. Składa się ona z kierowniczych urzędników regionów członkowskich. Do jej obowiązków należą następujące zadania: bieżący nadzór nad IBK przygotowanie Konferencji Szefów Rządu i realizacja postanowień podjętych podczas tej konferencji wcześniejsze przygotowanie punktów spornych, które będą tematem prac IBK w nadchodzącym roku tworzenie, nadzór i koordynacja prac komisji i grup roboczych nadzór nad wykonywaniem budżetu oraz przygotowanie projektu budżetu na nadchodzący rok nadzór nad Biurem, włącznie z decyzjami personalnymi, jak również przyjmowanie sprawozdań rocznych, rocznych programów oraz kosztorysów wstępnych informowanie opinii publicznej o pracach IBK, dbanie o Public Relations organizacji podtrzymywanie kontaktów z innymi organizacjami transgranicznymi, szczególnie funkcjonującymi na terenie regionu Jeziora Bodeńskiego
Stały Komitet podejmuje także decyzje w pozostałych przypadkach, jeżeli Konferencja Szefów Rządów upoważniła go do tego. Stałemu Komitetowi przewodniczy region członkowski, który w danym roku przewodniczy IBK. W obradach Stałego Komitetu bierze udział: po jednym przedstawicielu z każdego regionu członkowskiego dodatkowe miejsce posiada region Bawaria, która oprócz przedstawiciela całego kraju związkowego wysyła także przedstawiciela Landratu Lindau (Bodensee) kraj związkowy Badenia-Wirtembergia posiada 2 dodatkowe miejsca, co dwa lata miejsca te przypadają reprezentantom rejonów: Konstancja i Tybinga lub Fryburga i powiatu Jezioro Bodeńskie przewodniczący komisji i grup roboczych reprezentanci Międzynarodowej Komisji Ochrony Zasobów Wodnych w Regionie Jeziora Bodeńskiego (IGKB) oraz Komisji Zagospodarowania Przestrzennego Jeziora Bodeńskiego przedstawiciel Biura IBK w szczególnych przypadkach w pracach Komitetu mogą brać udział eksperci z dziedziny, która jest przedmiotem dyskusji
Z reguły posiedzenia Stałego Komitetu odbywają się trzy razy w roku. Każdorazowo Komitet decyduje, w jakim składzie spotka się na kolejnym posiedzeniu.
Siedziba Siedzibą Międzynarodowej Konferencji Jeziora Bodeńskiego jest Konstancja, gdzie znajduje się Biuro IBK. Personel biura podlega administracji Prezydium Fryburga. Zadania Biura IBK: odpowiadanie na pytania dotyczące współpracy transgranicznej powiadamianie o problemach mieszkańców regionu inne organy Konferencji udzielanie informacji o REGIO BODENSEE i jego członkach doradztwo w sprawach wykorzystania funduszy unijnych magazynowanie informacji na temat publicznych i prywatnych instytucji funkcjonujących na obszarze okręgu Jeziora Bodeńskiego udzielanie dostępu do dokumentów IBK dbanie o dobry wizerunek IBK
Tryb głosowania i podejmowania uchwał Podczas Konferencji Szefów Rządów regionów członkowskich oraz w Stałym Komitecie, każdy członek dysponuje jednym głosem. Decyzje podejmowane są jednogłośnie. Jeżeli jakieś region członkowski nie wziął udziału w głosowaniu lub wstrzymał się od głosu, podjęta uchwała nie obejmuje jego terytorium.
Komisje i grupy robocze W celu przygotowania i realizacji postanowień podejmowanych podczas Konferencji Szefów Rządów oraz Stałego Komitetu, powołano do życia komisje: