mały|Grób Maurycego Kabata na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Maurycy Kabat (ur. 5 września 1814 w Samborze, zm. 9 grudnia 1890 we Lwowie) – polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, uczestnik Wiosny Ludów, poseł na Sejm Krajowy Galicji i do austriackiej Rady Państwa.
Życiorys Ukończył niemiecką szkołę średnią w SamborzeParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Kabat, Maurycy Ritter von (1878) Dr. iur. – Parlamentarier 1848–1918 online [8.04.2023]., a następnie ze stopniem doktora Wydział prawa na Uniwersytecie Lwowskim (1838), po czym rozpoczął na nim pracę jako adiunkt prowadzący wykłady z historii dawnego prawa polskiegoStefan Kieniewicz, Maurycy Kabat (1814-1890), Polski Słownik Biograficzny tom 11, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964–1965. s. 361, wersja elektroniczna – iPSB.. Po opuszczeniu uniwersytetu w 1841 prowadził własną kancelarię adwokacką we Lwowie. Zyskawszy duży autorytet jako prawnik, po zdobyciu znacznego majątku w 1860 nabył majątek ziemski Siemakowce.
Podczas Wiosny Ludów wszedł do lwowskiej Rady Narodowej, gdzie współpracował z Franciszkiem Smolką. Był organizatorem kampanii wyborczej tego ostatniego w trakcie wyborów do sejmu ustawodawczego w Kromieryżu. W 1855 powołano go do rządowej Komisji Egzaminacyjnej dla pracowników sądowych, został także syndykiem Lwowa i funkcję tę pełnił do 1868. Podczas pierwszych wyborów do Sejmu Krajowego przewodniczył komitetowi wyborczemu miasta Lwowa (1861). Członek i działacz Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, członek jego Komitetu (30 stycznia 1866 – 16 lutego 1868)Handbuch des Lemberger Sttathalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1866, s. 461; Galizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1867, s. 804; 1868, s. 806.. Od 1862 należał do grupy liberałów lwowskich skupionych wokół „Dziennika Polskiego”. Podczas powstania styczniowego wziął udział jako rzeczoznawca w sądzie obywatelskim sądzącym sprawę Zygmunta Kaczkowskiego oskarżonego o współpracę z policją austriacką. Po powstaniu bronił jako adwokat więźniów politycznych, m.in. Floriana Ziemiałkowskiego.
Był rzecznikiem polonizacji Uniwersytetu Lwowskiego. W dobie autonomicznej w 1867 powołany został we Lwowie na pierwszą polską katedrę postępowania cywilnego, 24 czerwca 1867 został profesorem nadzwyczajnym, od 11 czerwca 1870 był profesorem zwyczajnymLudwik Finkel, Stanisław Starzyński, Historya Uniwersytetu Lwowskiego, Lwów 1894 cz. II s. 107–109.. W latach 1874–1875 był rektorem Uniwersytetu Lwowskiego, a w latach 1875–1876 dziekan Wydziału Prawnego. W 1883 przeszedł na emeryturę. W latach 1887–1890 prezes Izby Adwokackiej we Lwowie. Od 1867 zasiadał w Radzie Nadzorczej Banku Hipotecznego.
Był posłem na Sejm Krajowy I kadencji (1865-1867), II kadencji (1867-1869) i III kadencji (1870-1876), w I kadencji wybierany z kurii I (wielkiej własności) z obwodu stanisławowskiego, po rezygnacji Eustachego Rylskiego, w II kadencji z kurii III (miejskiej) z okręgu nr 14 – Stryj, w III kadencji z kurii I z obwodu nr 4 złoczowskiego. W Sejmie będąc stronnikiem A. Goluchowskiego należał do tzw. mameluków, W sejmie kilkakrotnie m.in. w 1866 i 1868 stawiał wnioski o spolszczenie szkolnictwa średniego i wyższego, przeciwstawiając się zarazem ostro dopuszczeniu na uniwersytecie lwowskim jęz. ukraińskiego. W latach 1867–1870 zastępca członka Wydziału Krajowego.
Był także posłem do austriackiej Rady Państwa V kadencji (4 listopada 1873 – 22 maja 1879), wybranym w kurii I (wielkiej własności) z okręgu nr 16 (Stryj–Żydaczów–Dolina–Kałusz). Członek Koła Polskiego. W parlamencie austriackim zabiegał o dalszą rozbudowę i całkowitą polonizację Uniwersytetu Lwowskiego.
Rodzina Urodził się w rodzinie urzędniczej, pochodzącej z Warmii (ówcześnie w państwie pruskim), był synem starosty obwodowego Dominika (ur. 1780) i Heleny ze Strońskich. Ożenił się z Matyldą z domu Babel de Fronsberg (1823-1905), mieli syna Włodzimierza i córkę. Jego żona była córką Franciszka Babel de Fronsberg (1773-1841), profesora terapii Specjalnej i Kliniki Lekarskiej., a także w latach 1839–1840 rektora uniwersytetu we Lwowie.
Prace Postępowanie sądowe w sprawach drobiazgowych, Lwów 1873, 2 wyd. 1879 O procesie cywilnym, Lwów 1881, O prawie cywilnym, Kraków 1881; O dowodach w procesie cywilnym z uwzględnieniem nowych reform ustrojowych, Lwów 1882. O prawnym stosunku wierzycieli rozwiązanego Zakładu Kredytowego Ziemskiego, Lwów 1884, Ober die Todesstrafe, Lwów 1890
Odznaczony Odznaczony został Orderem Korony Żelaznej III klasy.
Przypisy
Bibliografia Stefan Kieniewicz, Maurycy Kabat (1814-1890), Polski Słownik Biograficzny tom 11, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964–1965. s. 361, wersja elektroniczna – iPSB.
Linki zewnętrzne Publikacje Maurycego Kabata w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Centralnej Rady Narodowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu III kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu IV kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu V kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji I kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji II kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji III kadencji Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Na podstawie encyklopedii Orgelbranda Kategoria:Polscy cywiliści Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Samborze Kategoria:Urodzeni w 1814 Kategoria:Zmarli w 1890 Kategoria:Członkowie Komitetu Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego