thumb|Ulica Nowowiejska przy ul. Waryńskiego, widok w kierunku placu Politechniki thumb|Ulica przy al. Niepodległości, widok w kierunku zachodnim thumb|Ulica przy ul. Krzywickiego, widok w kierunku wschodnim Ulica Nowowiejska – ulica w śródmieściu Warszawy.

Przebieg Ulica położona jest równoleżnikowo. Biegnie od placu Zbawiciela do ulicy Krzywickiego. Po drodze krzyżuje się i spotyka z następującymi ulicami i placami:

ul. Krzywickiego ul. Referendarską ul. Sędziowską al. Niepodległości ul. Rektorską pl. Politechniki (z ulicami: Lwowską, Noakowskiego, Polną oraz J. i J. Śniadeckich) ul. Waryńskiego pl. Zbawiciela (z ulicami: Marszałkowską, Mokotowską i al. Wyzwolenia)

Na odcinku od placu Zbawiciela do placu Politechniki jest ulicą jednokierunkową. Na całej długości ulicy poprowadzona jest linia tramwajowa.

Na skrzyżowaniu ul. Nowowiejskiej i Waryńskiego znajduje się stacja metra Politechnika.

Historia Początki ulicy sięgają XVIII w., kiedy to z polecenia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w latach 1767–1768 przeprowadzono tzw. Drogę Wolską (Królewską), prowadzącą z zamku w Ujazdowie w kierunku pola elekcyjnego na Woli. W jej ciągu powstała w 1784 z woli króla wzorcowa osada, Nowa Wieś, od której pochodzi nazwa ulicy.

Nowo powstała ulica miała stanowić oś wielkiego założenia placów gwiaździstych wchodzących w skład Osi Stanisławowskiej. Dwa z nich nadal znajdują się w ciągu ulicy (place Politechniki i Zbawiciela). Trzeci, plac Na Rozdrożu, znajduje się poza ulicą Nowowiejską, której historyczny fragment nosi współcześnie nazwę alei Wyzwolenia.

W II połowie XIX wieku po północnej stronie zachodniego odcinka ulicy (pomiędzy ulicami Topolową i Suchą, współcześnie al. Niepodległości i Krzywickiego) zbudowano baraki zwane jerozolimskimi, wykorzystywanymi później jako koszary artylerii.

W latach 80. XIX w. tereny wokół zachodniej części ulicy zostały zagospodarowane na siedzibę Stacji Filtrów. Ulicą poprowadzono linię tramwaju elektrycznego. Na przełomie wieków ulica wypełniła się zabudową o charakterze wielkomiejskim w swojej wschodniej i środkowej części, nieco bardziej kameralnym w zachodniej. W sąsiedztwie jej środkowego biegu w latach 1899–1902 powstawać zaczął zespół budynków Politechniki Warszawskiej.

W latach 1922–1926 po południowej stronie zachodniego odcinka ulicy zbudowano Kolonię Staszica. W 1924 Czesław Przybylski przebudował dawne koszary na monumentalny gmach Ministerstwa Spraw Wojskowych.

W październiku 1933 w pobliżu skrzyżowania z al. Niepodległości odsłonięto pomnik Poległym Saperom (monument został zniszczony w 1944). W grudniu 1933 nazwę ulicy zmieniono na 6 Sierpnia dla upamiętnienia wymarszu w 1914 z Krakowa Pierwszej Kompanii Kadrowej.

W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 przed budynkiem Ministerstwa Spraw Wojskowych powstał prowizoryczny cmentarz; groby zaczęto usuwać na rozkaz władz niemieckich w listopadzie 1939.

Po 1945 wiele zachowanych budynków zostało wyburzonych ze względu na powstanie nowego założenia – Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej i przebijanej ulicy Waryńskiego. Przy ulicy wzniesiono w tym okresie szereg budynków w charakterystycznym stylu. Wschodni fragment ulicy (plac Zbawiciela–plac Na Rozdrożu) został włączony w skład innego założenia urbanistycznego (osiedle Latawiec) i przemianowany 17 stycznia 1946 na aleję Wyzwolenia. Odcinkowi ulicy pomiędzy placem Zbawiciela a aleją Niepodległości uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 26 marca 1949 przywrócono nazwę ulica Nowowiejska.

Ważniejsze obiekty Kamienica „Apartment House” (nr 4) Stacja metra Politechnika 2 Społeczne Liceum Ogólnokształcące (nr 5) budynek schroniska im. Sobańskich z lat 1874−1877 (nr 10a) Kampus Centralny Politechniki Warszawskiej: Gmach Główny (pl. Politechniki 1) Gmach Elektroniki (nr 15/19) Pomnik Akcji V-1 i V-2 Gmach Instytutu Techniki Cieplnej (nr 21/25) Gmach Inżynierii Środowiska (nr 20) Schron bojowy Ringstand 58c (tzw. tobruk) (nr 26, przy skrzyżowaniu z al. Niepodległości). Agencja Mienia Wojskowego (nr 26a) Szpital Nowowiejski (nr 27) XIV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica (nr 37a) Zespół Stacji Filtrów

Przypisy

Nowowiejska Kategoria:Śródmieście Południowe Kategoria:Filtry (Warszawa)