Adam Zieliński (ur. 22 czerwca 1929 w Drohobyczu, zm. 26 czerwca 2010 w Wiedniu) – polski prozaik, politolog i publicysta, od 1957 mieszkający w Austrii.

Życiorys Urodził się w Drohobyczu, wychował w Stryju, udało mu się przeżyć okres Holokaustu. Po wojnie znalazł się w Krakowie. Ukończył filologię na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1952−1956 pracował jako dziennikarz w Polskim Radiu w Krakowie. W 1957 r. wraz z rodziną wyemigrował do Austrii, gdzie po kilku latach rozwinął działalność biznesową. Sprowadzał, głównie z Azji, towary na rynek europejski, w późniejszym okresie jego firma zadomowiła się także na BałkanachPostać - Adam Zieliński, "Tygodnik Przegląd" wersja elektroniczna - online [30.12.2019]. Nostryfikował dyplom studiów dziennikarskich na Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1982 r. uzyskał stopień doktora na Kensington University (USA) i pracował na stanowisku profesora. Członek polskiego oraz austriackiego PEN-Clubu (do 2002 pełnił funkcję członka prezydium, po czym uzyskał godność senatora).

Na początku lat 90. chwycił za pióro – co było od dawna jego marzeniem. Jego książki (zob. poniżej) szybko pojawiały się na rynku polskim, były tłumaczone na niemiecki (niektóre z nich w tym języku powstawały), angielski, ukraiński oraz na kilka języków azjatyckich. Zieliński był prozaikiem swojej epoki. Jego prace koncentrują się wokół trzech tematów: Holokaustu, totalitaryzmu i Kresów wschodnich. O tych ostatnich pisał jak o Atlantydzie, z traumą, ale i z czułością oraz z emocjami. Dzięki swym podróżom poznał z autopsji różne wymiary totalitaryzmu zarówno w wersji europejskiej (faszyzm i komunizm) jak i azjatyckiej. Z jego świetnych nowel pisanych na ten temat emanuje wołanie o tolerancję i poszanowanie inności.

Z miejsc w których mieszkał i pracował, najbardziej ukochał Kraków i Wiedeń. Był kolekcjonerem sztuki i melomanem. Czynnie uczestniczył w życiu Polonii austriackiej. Był także hojnym donatorem na rzecz wielu instytucji, np. Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wielokrotnie honorowany międzynarodowymi i krajowymi odznaczeniami literackimi. Pochowany wraz z żoną Zofią z Wernerów (1929–2015) na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (Stare Arkady, krypta 22)Grab Adam Zieliński - Friedhöfe Wien - Info online [4.01.2020].

Wybrane utwory

Die bucklige Welt: eine Reportage aus dem XX. Jahrhundert, Frankfurt am Main 1991; wydanie polskie Garbaty świat czyli Krótki reportaż z XX wieku, z niem. przełożyła Zofia Zielińska, Kraków 2004 Unweit von Wien: zeitgeschichtlicher Roman, Frankfurt am Main 1992, wydanie polskie Niedaleko Wiednia, wydanie angielskie Not far from Vienna, London 1995 Die stille Donau oder die grosse Hämaturie, ein zeitgeschichtlicher Roman, Frankfurt am Main 1994, wydanie polskie Cichy Dunaj, Warszawa 1994 Eine Rückkehr: ein zeitgeschichtlicher Roman, Frankfurt am Main 1996, wydanie polskie Powrót, Kraków 1996 Galicyjski prowincjusz, Kraków 1997, wydanie niemieckie Provinzler, Wiedeń 1997 Kanalia i inne opowiadania, Kraków 1998, wydanie niemieckie Die Kanaille und andere Erzählungen, Wien 1999, wydanie francuskie La canaille et autres récits, Dublin-Wien 1999 Gesichter (m)einer Zeit : Erzählungen, Frankfurt am Main 2000, wydanie polskie Twarze, Kraków 2000 Wien: ein Fall, Klagenfurt-Wien 2002 Rückkehr, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2004 Im freien Fall: Roman, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2004 Gebeutelt : eine Reportage aus dem XX. Jahrhunde, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2004 Die gekaufte Frau und andere Erzählungen, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2004 Am Lowarei-Pass und andere Reisen, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2004 Abgründe tun sich auf: Roman, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2004 Zawsze ku Europie, Kraków 2004 An der Weichsel: Roman, Klagenfurt-Ljubljana-Sarajevo 2006, wydanie polskie Nad Wisłą. Begegnungen, Zwistigkeiten, Auferstehungen : [höre nie auf zu lernen : Erinnerungen] Klagenfurt 2007 Höre nie auf zu lernen : Begegnungen, Fehden, Versöhnungen: Erinnerungen, Klagenfurt 2007 Als die Russen nach Hirschberg kamen und andere Geschichten, Klagenfurt 2008 Siedem opowiadań galicyjskich, Warszawa 2009 Im Schtetl. Erzählungen, Klagenfurt 2010

Najważniejsze odznaczenia medal „Merentibus” Uniwersytetu Jagiellońskiego Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski z Gwiazdą Medal Ministra Kultury za zasługi wobec Polskiej Kultury Krzyż Honorowy za Zasługi dla Nauki i Sztuki, nadany przez prezydenta Republiki Austrii

Nagrody literackie „Serce dla serca” (Lublin, 1998) przez Kapitułę Ko­ścioła Matki Boskiej Wniebowziętej „Ex oriente lux” (Lublin, 1998) przez Fundację dla Zagadnień Słowiańskich „Lutecja 98” (Paryż, 1998), przez Ka­pitułę Europejskich Nagród Honorowych literacka im. J. Adamczewskiego (Kraków, 1999) Laureat nagrody „Literatury” (Warszawa) za najlepszą prozę

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna polska strona Adama Zielińskiego (wersja archiwalna) Oficjalna austriacka strona Adama Zielińskiego

Kategoria:Członkowie austriackiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Drohobyczu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2010