thumb|Uleksyt; pochodzenie: Boron, dystrykt Kramer, hrabstwo Kern, Kalifornia, USA (4,7 x 4,5 x 3,1 cm) right|250px|thumb|Uleksyt
Uleksyt (ulexyt) też: boranatrokalcyt, tiza, tinkalcyt – minerał z gromady boranów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego chemika (1811-1883).
Charakterystyka Właściwości Bardzo rzadko tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, listewkowym. Występuje w skupieniach włóknistych, promienistych, nerkowatych, bulwiastych. Tworzy naskorupienia. Jest kruchy i przezroczysty. Jest minerałem (niektóre odmiany) występującym pod postacią długich przezroczystych włókien. Włókna te działają jak światłowody, czyniąc nawet grube próbki minerału przezroczystymi, gdy patrzy się w kierunku włókien. Ze względu na tę właściwość, uleksyt bywa nazywany kamieniem telewizyjnym.
Występowanie Występuje tylko w skałach osadowych, jest produktem ewaporacji wód słonych jezior boranowych. Tworzy się w klimacie gorącym i suchym (najczęściej na pustyniach). Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: halit, boraks rodzimy.
Miejsca występowania: USA – pustynia Mojave i Dolina Śmierci w Kalifornii, Nevada, Utah, Oregon, Teksas, Chile – pustynia Atakama, Peru, Kazachstan, Włochy.
Zastosowanie źródło boru (przemysł chemiczny),
czasami stosowany w jubilerstwie.
Zobacz też ewaporat, borany
Bibliografia J.Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG "Spirifer" Warszawa 2005 A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne Warszawa 1965 W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. "Alma – Press" 2003
Linki zewnętrzne artykuł o uleksycie na stronie Webmineral.com artykuł o uleksycie na stronie Mindat.org
Kategoria:Borany (minerały)