Województwo łódzkie – województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 1919–1939 ze stolicą w Łodzi.
Województwo łódzkie (do 1938) obejmowało wschodnią część obecnego województwa wielkopolskiego z Kaliszem i Koninem oraz południową i centralną część łódzkiego.
W 1930 podzielone było na 13 powiatów ziemskich oraz 1 miejski. W skład województwa wchodziło także 46 miast (1930) i 232 gminy. Graniczyło z 3 województwami: od zachodu z poznańskim, od południa z kieleckim, od północy oraz wschodu z warszawskim, a także od południowego zachodu z NiemcamiSkoczylas M. M. Historia medycyny a potencjał turystyczny Nadpilicza Środkowego. W: red. Magowska A., Pękacka-Falkowska K., Owecki M. Wybrane problemy historii medycyny. W kręgu epistemologii i praktyki. Poznań: Wydawnictwo Kontekst, 2020, s. 53–75. , treść on-line..
Struktura powierzchni Według danych z 1929 roku województwo łódzkie miało obszar 19 034 km², w tym: grunty orne – 65,6% łąki – 7,3% pastwiska – 5,6% lasy – 13,5% nieużytki i tereny przemysłowe – 8%
Demografia Według pierwszego spisu powszechnego w 1921 roku województwo zamieszkiwało 2 252 769 osóbSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom II – Województwo Łódzkie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924..
Podział ludności ze względu na narodowość: Polacy 1 873 629 (83,2%) Żydzi 270 437 (12,0%) Niemcy 103 484 (4,6%) Podział ludności ze względu na wyznanie: rzymskokatolickie 1 734 117 (77%) mojżeszowe 326 973 (14,5%) ewangelickie 171 169 (7,6%) menonickie 12 024 (0,53%)
W roku 1926 ludność województwa zamieszkująca miasta wynosiła 38,7%. Polacy stanowili 83,2% ogółu mieszkańców, Żydzi – 12%, Niemcy – 4,6%. 77% mieszkańców łódzkiego wyznawało religię katolicką, 14,5% mojżeszową, 7,6% ewangelicką i 0,7% grekokatolicyzm.
53,8% mieszkańców województwa łódzkiego zatrudniona była w rolnictwie, 24,6% w przemyśle (głównie włókienniczy), a 8,3% w handlu.
Struktura demograficzna + Liczba ludności (dane z 9 grudnia 1931)OgółemKobietyMężczyźniosób%osób%osób%Ogółem2 632 0101001 364 82551,851 267 18548,15Miasto1 104 22241,95589 82422,41514 39819,54Wieś1 527 78858,5775 00129,45752 78728,60 mały|297x297px|Mapa drogowa województwa łódzkiego (stan terytorialny przed 30.10.1938 r.)
Podział administracyjny + Podział na powiaty w latach 1919–1938 Powiat Miastopowiatowe Powierzchniakm² (1929) Ludność(1929) Gęstośćos./km² brzeziński Brzeziny 1117 125 029 111,9 kaliski Kalisz 1480 180 320 121,8 kolski Koło 1233 112 029 90,9 koniński Konin 1313 111 415 84,9 łaski Łask 1403 149 404 106,5 łęczycki Łęczyca 1316 122 422 93,1 łódzki (miejski) Łódź 58,75 597 183 10165 łódzki (wiejski) Łódź 883 110 381 125,1 piotrkowski Piotrków Trybunalski 2088 197 285 94,5 radomszczański Radomsko 2113 169 847 80,4 sieradzki Sieradz 1613 155 425 96,4 słupecki Słupca 1070 83 985 78,5 turecki Turek 1248 102 139 81,8 wieluński Wieluń 2101 181 362 86,3
Największe miasta + Największe miasta województwa łódzkiego Miasto Powiat Ludność(1929) Łódź łódzki (miejski) 597 183 Kalisz kaliski 55 613 Piotrków Trybunalski piotrkowski 43 437 Tomaszów Mazowiecki brzeziński 35 484 Pabianice łaski 34 967 Zgierz łódzki (wiejski) 24 800 Zduńska Wola sieradzki 23 540 Radomsko radomszczański 20 372 Koło kolski 13 040 Ozorków łęczycki 12 589 Wieluń wieluński 11 032 Brzeziny brzeziński 10 633 Konin koniński 10 379 Łęczyca łęczycki 10 267 Turek turecki 10 073 Sieradz sieradzki 9284
Podział administracyjny (1939) Z dniem 1 kwietnia 1938 r. wyłączono z obszaru województwa łódzkiego i przyłączono do województwa poznańskiego powiaty kaliski, kolski, koniński i tureckiUstawa z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego. ()..
Z dniem 1 kwietnia 1939 r. włączono w obszar województwa łódzkiego: z województwa warszawskiego powiaty: kutnowski, łowicki, rawski i skierniewicki; z województwa kieleckiego powiaty: opoczyński i konecki z wyjątkiem gmin miejskich: Skarżysko-Kamienna i Szydłowiec oraz gmin wiejskich: Bliżyn i SzydłowiecUstawa z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zmianie granic województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego i warszawskiego. ()..
Wojewodowie 1919–1922 – Antoni Kamieński 1922–1923 – Paweł Garapich (p.o.) 1923–1924 – Marian Rembowski 1924 – Paweł Garapich 1925–1926 – Ludwik Darowski 1926 – Jan Ossoliński (p.o.) 1926–1933 – Władysław Jaszczołt 1933–1938 – Aleksander Hauke-Nowak 1938–1939 – Henryk Józewski
Wicewojewodowie 1920–1922 – Paweł Garapich 1922–1926 – Władysław Łyszkowski 1926 – Jan Ossoliński 1927–1929 – Stanisław Lewicki 1929–1931 – Józef Rożniecki 1931 – Stefan Kirtiklis 1931–1936 – Antoni Potocki 1936–1938 – Stefan Wendorff 1938–1939 – Józef Jellinek
Galeria Województwo łódzkie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30.IX.1921 i spisu powszechnego z 9. XII. 1931 r.
Przypisy
Kategoria:Ziemia łęczycko-sieradzka