Hydatellowate (Hydatellaceae Hamann) – rodzina roślin stanowiących jeden z bazowych kladów roślin okrytonasiennychSaarela i in. 2007. Hydatellaceae identified as a new branch near the base of the angiosperm phylogenetic tree. Nature 446, 312-315 (15 March 2007). Do rodziny należy jeden rodzaj Trithuria, obejmujący także gatunki wyodrębniane dawniej w rodzaj Hydatella. Te niewielkie i proste w budowie rośliny występują w Australii, Tasmanii i Nowej Zelandii. W latach 90. XX wieku odkryto ich obecność także w zachodnich Indiach. Przez długi czas uważane były za blisko spokrewnione z trawami i turzycami. Dopiero w publikacji z marca 2007 r. w Nature ujawniono, że w istocie rośliny te stanowią żyjących współcześnie potomków jednego z najdawniejszych odgałęzień filogenetycznych roślin okrytonasiennych.
Odkrycie tego, że rodzina hydatellowatych jest bazalną dla grzybieniowców przedstawia w nowym świetle ewolucję najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych. Okazuje się bowiem, że wobec znacznych różnic (np. morfologicznych) w obrębie tej linii rozwojowej doszło w przeszłości do znacznego zróżnicowania organizmów i wykształcenia rozmaitych adaptacji do życia w środowisku wodnym.
Morfologia thumb|Trithuria australis thumb|Trithuria submersa Pokrój Rośliny wodne i bagienne (hydrofity i helofity) rosnące w formie drobnych kępek. Zwykle jednoroczne, rzadziej byliny o bardzo krótkiej łodydze. Nagie poza występującymi w kątach liści drobnymi, choć wielokomórkowymi włoskami. Korzenie liczne, nierozgałęzione. Pędy często czerwono nabiegłe. Liście Skrętoległe, skupione w rozetę przyziemną, równowąskie do nitkowatych, płaskie lub półokrągłe na przekroju, z pojedynczą wiązką przewodzącą, bez pochwy i języczka. Kwiaty Rośliny obupłciowe, zapylenie następuje za pośrednictwem wody lub w wyniku autogamii. Kwiaty mocno zredukowane, bez korony, zebrane w główkowate kwiatostany. Kwiatostany są siedzące lub wyniesione na głąbiku i wsparte 1–4 parami błoniastych, nagich podsadek. Kwiatostany zawierają kwiaty męskie i żeńskie lub tylko kwiaty jednej płci. W kwiatostanach męskich jest od 4 do 10 kwiatów, w żeńskich – 8–20. Kwiaty pozbawione są okwiatu i przysadek. Kwiaty męskie zawierają pojedynczy pręcik. Jego główka jest równowąska lub eliptyczna, dwupylnikowa, połączona z nitką u dołu. Pylniki otwierają się bocznymi pęknięciami. Kwiaty żeńskie zawierają jednokomorową zalążnię z pojedynczym zalążkiem. Znamię jest siedzące, znajduje się na szczycie zalążni. Owoce Drobne i suche, niepękające lub otwierające się trzema klapami. Znajduje się w nich pojedyncze nasiono z drobnym zarodkiem i bez bielma, ale z zawierającym skrobię obielmem.
Anatomia Rośliny bez przyrostu wtórnego, z silnie rozwiniętym miękiszem powietrznym, pozbawione zaś tkanek mechanicznych i ze zredukowanym drewnem. Naczynia stwierdzono tylko w korzeniach. W łodygach tylko 2–3 wiązki przewodzące.
Systematyka Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) System APG II z 2003 r., podobnie jak APG I z 1998 r. umieszczał rodzinę Hydatellaceae w obrębie rzędu wiechlinowców (Poales) należącego do jednoliściennych. Ponieważ w międzyczasie odkryto powiązania filogenetyczne tych roślin, w systemie z 2009 (APG III) rodzina umieszczona została już w obrębie grzybieniowców. Poniższy kladogram przedstawia pozycję rodziny na tle wczesnych dwuliściennych na podstawie APweb:
Pozycja w systemie Reveala (1999) Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa: Liliopsida Brongn., podklasa: komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd: Hydatellanae Takht. ex Reveal, rząd: Hydatellales Cronquist in Takht.
Pozycja w systemie Cronquista (1981) Klasa: jednoliścienne, podklasa: Commelinidae, rząd: hydatellowce Hydatellales (takson monotypowy), rodzina hydatellowate Hydatellaceae.
Podział systematyczny Rodzaj Trithuria J. D. Hooker, Fl. Tasmaniae 2: 78. 3 Mai 1858 Trithuria austinensis D.D.Sokoloff, Remizowa, T.D.Macfarl. & Rudall Trithuria australis (Diels) D.D.Sokoloff, Remizowa, T.D.Macfarl. & Rudall Trithuria bibracteata Stapf ex D.A.Cooke Trithuria cookeana D.D.Sokoloff, Remizowa, T.D.Macfarl. & Rudall Trithuria cowieana D.D.Sokoloff, Remizowa, T.D.Macfarl. & Rudall Trithuria filamentosa Rodway Trithuria fitzgeraldii D.D.Sokoloff, I.Marques, T.D.Macfarl., Rudall & S.W.Graham Trithuria inconspicua Cheeseman Trithuria konkanensis S.R.Yadav & Janarth. Trithuria lanterna D.A.Cooke Trithuria occidentalis Benth. Trithuria polybracteata D.A.Cooke ex D.D.Sokoloff, Remizowa, T.D.Macfarl. & Rudall Trithuria submersa Hook.f.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Hydatellowate