Nibylis andyjski, kolpeo, lisoszakal andyjski, lis andyjski (Lycalopex culpaeus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae). Zamieszkuje cały obszar wzdłuż Andów, od Ekwadoru i Peru aż po Patagonię. Preferuje tereny otwarte, z niewielką liczbą drzew, zamieszkuje górskie płaskowyże stepowe oraz półpustynie. Nibylis andyjski to największy gatunek nibylisa i drugi (po pampasowcu grzywiastym) największy psowaty zamieszkujący Amerykę Południową. Przewyższa wielkością lisa rudego i mniejsze szakale, a jego waga dochodzi do 14 kg. Barwa sierści pomarańczowo-szara, aż do rudoszarej. Prowadzi głównie nocny tryb życia. Poluje na gryzonie (np. szynszyle krótkoogonowe, koszatniczki pospolite), ptaki, jaszczurki i króliki europejskie (sprowadzone tu na początku XX wieku), niekiedy zdarza się, że atakuje młode jagnięta i lamy. Żywi się także padliną. Nibylisy andyjskie tworzą niewielkie grupy stadne, w skład których wchodzi para dominująca wraz z nibylisami z poprzednich miotów. Występuje osobna hierarchia dla samic i dla samców.
Nibylis andyjski jest jednym z „fałszywych lisów” ponieważ, mimo że jest nazywany ,,lisem", w systematyce taksonomicznej nie jest zaliczany do lisów, ale do psów właściwych, a swoim zachowaniem i wyglądem przypomina bardziej kojoty i wilki. Jego najbliższymi krewnymi są nibylis drobnozębny, pampasowy i argentyński.
Podgatunki Wyróżnia się sześć podgatunków nibylisa andyjskiego: L. culpaeus andinus (Thomas, 1912) L. culpaeus culpaeus (Molina, 1782) L. culpaeus lycoides (Philippi, 1896) L. culpaeus magellanicus (Gray, 1837) L. culpaeus reissii (Hilzheimer, 1906) L. culpaeus smithersi (Thomas, 1914)
Zagrożenie i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka) pod nazwą Pseudalopex culpaeus. Gatunek ten jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik II).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
ADW: Pseudalopex culpaeus: Information
Kategoria:Psowate Kategoria:Ssaki Ameryki Południowej Kategoria:Taksony opisane przez Juana Ignacio Molinę Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1782 roku