Szefostwo Mobilizacji i Uzupełnień Wojska Polskiego – jedna z trzech „głównych instytucji resortu obrony” Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.

Szefostwo Mobilizacji i Formowania WP 8 sierpnia 1944 w Lublinie Naczelny Dowódca WP wydał rozkaz nr 3 „o organizacji i zakresie działalności głównych instytucji resortu obrony”, którym mianował gen. bryg. Bronisława Półturzyckiego szefem Mobilizacji i Formowania WP oraz nakazał mu przejąć personel Wydziału Ogólnoorganizacyjnego rozwiązanego Głównego Sztabu Formowania i zorganizować Szefostwo Mobilizacji i Formowania WP dla „organizowania formacji poszczególnych rodzajów broni WP oraz dysponowania stanem osobowym (...)”, a także zabronił „poszczególnym jednostkom lub formacjom zwracać się bezpośrednio do władz centralnych Armii Czerwonej w sprawach uzupełniania stanu osobowego”.

Struktura organizacyjna Szefostwo Mobilizacji i Formowania WP

Sztab Departament Mobilizacji Departament Formowania Wydział PersonalnyBolesław Dolata, O naczelnych władzach i instytucjach Ludowego Wojska Polskiego (...) przypis 74 na str. 39 "W dokumentach organizacyjnych lat 1943-1945 najczęściej przyjmowano, iż wydział jest jednostką organizacyjną nadrzędną w stosunku do oddziału. I tak wydziały składały się z oddziałów, a te z kolei z mniejszych komórek organizacyjnych. W niniejszym opracowaniu przyjęto natomiast obecnie obowiązującą zasadę, że wydział jest mniejszą komórką organizacyjną od oddziału i wchodzi w jego skład". Wydział Inspektorów

W skład Departamentu Mobilizacji wchodziły następujące komórki organizacyjne: Oddział Organizacyjny wydział organizacyjno-etatowy wydział statystyczny wydział dyslokacji wojsk oddział mobilizacyjny wydział mobilizacyjny wydział ewidencji koni i środków transportu wydział urzędów i władz terenowych wydział reklamacji oddział uzupełnień wydział uzupełnień wydział kompletowania szkół i kursów wojskowych wydział służby wewnętrznej

W skład Departamentu Formowania wchodziły następujące komórki organizacyjne: Oddział Formowania wydział planowania wydział formowania jednostek piechoty i kawalerii wydział formowania jednostek specjalnych (rodzajów wojsk i służb) Oddział Jednostek Zapasowych wydział organizacji i planowania wydział ewidencji wydział zaopatrzenia materiałowego Oddział Wyszkolenia Bojowego wydział programów szkolenia wydział szkolenia ogólnowojskowego wydział szkolenia artylerii wydział szkolenia wojsk pancernych i zmechanizowanych wydział szkolenia wojsk specjalnych wydział wychowania fizycznego wydział pomocy naukowych

W skład Oddziału Personalnego wchodziły następujące komórki organizacyjne: wydział piechoty i kawalerii wydział artylerii wydział wojsk pancernych i zmechanizowanych wydział szkół wojskowych wydział wojsk specjalnych wydział służb zaopatrzenia wydział odznaczeń, nagród i awansów wydział ewidencji oficerów rezerwy wydział ewidencji strat i zaopatrzenia inwalidzkiego wydział statystyczny

Później zorganizowany został Oddział Administracyjno-Gospodarczy, w składzie: wydział żywnościowy wydział mundurowy wydział kwaterunkowy wydział finansów

Instytucje podległe: Centrum Wyszkolenia Oficerów ( przeformowane Centrum Wyszkolenia Armii) szkoły i kursy rejonowe komendy uzupełnień (RKU) komendy garnizonów jednostki zapasowe i szkolne oraz gospodarcze i kolejowe bataliony pracy punkty przesyłkowe

Szefostwo Mobilizacji i Uzupełnień WP 9 października 1944 rozkazem Nr 46 Naczelnego Dowódcy WP nakazał przeformować Szefostwo Mobilizacji i Formowania WP w Szefostwo Mobilizacji i Uzupełnień WP według etatu nr OSG/2 oraz mianował gen. bryg. Antoniego Siwickiego, szefem Mobilizacji i Uzupełnień.

Zadania w zakresie formowania jednostek, oddziałów, zakładów, szkół i instytucji przeszły w kompetencje Sztabu Głównego WP, dowództw rodzajów wojsk oraz Głównego Kwatermistrzostwa WP. W kompetencji szefa mobilizacji i uzupełnień pozostały jedynie uprawnienia w zakresie formowania jednostek zapasowych, szkolnych oraz urzędów i władz terenowych: rejonowych komend uzupełnień, okręgów wojskowych, komend garnizonów i punktów przesyłkowych. Szefostwo zajmowało się tylko stanem osobowym podoficerów i szeregowców. Administrowanie korpusem oficerskim przeszło do kompetencji oddziału personalnego WP.

Stan osobowy oddziału organizacyjnego, szkolenia bojowego, inspektoratu i oddziału personalnego byłego Szefostwa Mobilizacji i Formowania WP wykorzystano do uzupełnienia Sztabu Głównego WP, Centrum Wyszkolenia Oficerów oraz do formowania oddziału personalnego.

Do 15 marca 1945 r. Szefostwo stacjonowało w Lublinie, a następnie na podstawie rozkazu nr 30 Naczelnego Dowództwa WP zostało przeniesione do Warszawy, do gmachu byłego Instytutu Artylerii na Mokotowie.

Struktura organizacyjna Szefostwa Mobilizacji i Uzupełnień WP

Kierownictwo Sztab Oddział mobilizacyjny: wydział mobilizacyjny wydział ewidencji koni i środków transportu wydział urzędów i władz terenowych wydział reklamacji Oddział formowania: wydział formowania wydział ewidencji wydział inspekcji Oddział uzupełnień: wydział uzupełnień szkół wojskowych wydział kontroli służby wydział jednostek zapasowych Oddział łączności specjalnej

Oddział administracyjno-gospodarczy: wydział żywnościowy wydział finansowy ochrona pluton transportowy kasyno

Rozformowanie W kwietniu 1945 na podstawie rozkazu Naczelnego Dowództwa WP nr 99/Org. z 18 kwietnia 1945 r. Szefostwo Mobilizacji i Uzupełnień weszło w skład nowo utworzonego Ministerstwa Obrony Narodowej, a następnie rozkazem Naczelnego Dowództwa WP nr 140/Org zostało rozformowane, a stan osobowy wcielony do Departamentu Poboru i Uzupełnień MON.

Zobacz też Jednostki szkolne Wojska Polskiego

Przypisy

Bibliografia

Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943-1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958 Polski czyn zbrojny w II wojnie światowej, tom III Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1973, wyd. I Bolesław Dolata, O naczelnych władzach i instytucjach Ludowego Wojska Polskiego w latach 1944-1945. Zarys organizacji, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (33), Warszawa 1964

Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie