Alfons Koziełł-Poklewski (; ur. w 1809 w majątku Bykowszczyzna koło Lepla (powiat lepelski) w guberni witebskiej, zm. 28 sierpnia 1890 w swym majątku Bykowszczyzna a pochowany został w Woronowszczyźnie – polski przemysłowiec, działacz społeczny, rzeczywisty radca stanu, jeden z najbogatszych przedsiębiorców na Syberii w XIX wieku. Po śmierci Poklewskiego jego majątek wyceniano na 1,6 mln rubli.

Życiorys Edukację rozpoczął w szkole powiatowej w Uszaczu, a następnie kontynuował ją w kolegium pijarskim w Połocku, studiował na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim do czasu zamknięcia tej uczelni przez władze carskie w następstwie powstania listopadowego w 1831 roku, .

.

Jeszcze pełniąc służbę urzędniczą rozpoczął prywatną działalność gospodarczą (za pozwoleniem księcia Gorczakowa), uruchamiając regularną żeglugę po Obie i Irtyszu, pierwszą żeglugę tego typu w zachodniej Syberii. W 1845 roku (według innych źródeł w 1846) kupił i uruchomił pierwszy parowiec, wyposażając go w nowoczesny silnik sprowadzony ze Szwecji. W roku 1860 posiadał trzy parostatki oraz liczne barki do transportu towarów. Żegluga obsługiwała głównie transport państwowych produktów monopolowych (alkoholu, soli, tytoniu), których dystrybucja podlegała Koziełł-Poklewskiemu. W 1851 roku w związku z mianowaniem gubernatorem Syberii Zachodniej Gustawa Hasforda podał się do dymisji, .

Otworzył pierwszą w Rosji fabrykę fosforu, uruchomił fabrykę kwasu siarkowego na Uralu, a w okolicach Tomska dwie fabryki szkła (dającą 50% produkcji szyb i naczyń w zachodniej Syberii), fabrykę porcelany, dziewięć fabryk żelaznych i kilka kopalń, m.in. złota i srebra. W okresie 1878–1882 dzierżawił jedną z największych w Rosji kopalń szmaragdów na Uralu. W tym czasie był największym prywatnym przedsiębiorcą górniczym na Uralu. Zbudował także w 1866 nowoczesny, wielki młyn parowy produkujący 1150 ton rocznie, stając się największym producentem produktów mącznych w zachodniej Syberii. Był jednym z głównych akcjonariuszy budowy linii kolejowej Tiumeń – Jekaterynburg. W 1872 roku razem z przemysłowcem Astaszynem założył w Jekaterynburgu Syberyjski Bank Handlowy, który później przeniósł do Petersburga. .

.

Jego dzieło kontynuował syn Wincenty, znacznie powiększając dorobek rodzinny. W 1914 roku Poklewscy posiadali 10 zakładów metalurgicznych, 8 gorzelni i browarów, 2 huty szkła, 10 kopalń złota, fabrykę mebli oraz wiele innych drobniejszych zakładów. Rodzina Poklewskich opuściła Syberię w 1919 roku i powróciła do Polski.

Działalność filantropijna .

Przypisy

Bibliografia

S. Fiel, Na syberyjskim trakcie. Polacy w Kraju Tiumeńskim, Warszawa 1999. Słownik biograficzny techników polskich, Warszawa 1993, z.3. Kijas A., Polacy w Rosji od XVII w. do 1917 roku. Słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 2000. Z. Librowicz, Polacy w Syberii, Wrocław 1992. W.A. Skubniewski, Polacy na Syberii według spisu ludności z 1897 r., [w:] Zesłaniec, z.2, 1997, Polski Słownik Biograficzny, t. XIV, Wrocław-Warszawa-Kraków, 1968-1969.

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XIX wieku Kategoria:Rzeczywiści radcy stanu Imperium Rosyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1809 Kategoria:Zmarli w 1890