thumb|Pracownia Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich PAN w Toruniu Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk. Siedziba główna Instytutu mieści się w Warszawie, w dwóch połączonych kamienicach przy Rynku Starego Miasta (Strona Kołłątaja) nr 29 i nr 31 (Kamienica pod św. Anną). Instytut powołano do istnienia w 1953 roku jako jednostka PAN. Jego twórcą oraz pierwszym dyrektorem był Tadeusz Manteuffel, historyk średniowiecza. W tym samym miejscu mają swoją siedzibę władze Polskiego Towarzystwa Historycznego i Towarzystwa Miłośników Historii. Aktualnym dyrektorem Instytutu jest prof. Maciej Janowski (od 2020).

Zakres badań Instytut prowadzi badania naukowe obejmujące swoim zakresem historię Polski i świata, zarówno indywidualne i zespołowe (syntezy, prace monograficzne, zbiory studiów i zarysy dydaktyczne), jak i o charakterze dokumentacyjnym (prace edytorskie, encyklopedyczne, słownikowe, słownikowo-biograficzne, kartograficzno-historyczne) oraz źródłoznawstwa i nauk pomocniczych (na przykład heraldykę).

Tematyka prac średniowiecze: studia nad średniowieczem obejmują obecnie historię kultury późnego średniowiecza w Polsce i Europie Środkowej, historię struktur społecznych oraz dzieje miast. Badania uwzględniają także dzieje mentalności i zbiorowej wyobraźni, wierzenia przedchrześcijańskie i procesy chrystianizacji, przemiany struktur kościelnych i życia religijnego, a także dzieje ludności żydowskiej w Polsce, nowożytność (XVI–XVIII wiek): studia nad epoką nowożytną koncentrują się na badaniach historii społeczeństwa i kultury na ziemiach polskich i sąsiednich przy wykorzystaniu ujęć porównawczych z uwzględnieniem europejskiego tła badanych procesów. W szczególności prace badawcze dotyczą dziejów grup i warstw społecznych (w tym także ludności żydowskiej), kultury politycznej i religijnej, stosunków wyznaniowych, mentalności społecznej i dziejów obyczajów, a także różnorodnych zagrożeń bytu społecznego – klęsk elementarnych i masowych zagrożeń, XIX i XX wiek: badania nad historią polityczną i społeczną ziem polskich i Polski w XX w. oraz historię historiografii. W studiach uwzględnia się przede wszystkim elementy historii idei, dzieje przemian w strukturze warstw i grup społecznych, genezę i historię systemów totalitarnych oraz badania nad imperiami

Badania nad dziejami regionów Badania nad dziejami europejskich regionów historyczno-geograficznych uwzględniają przede wszystkim studia nad historią: Niemiec (Brandenburgia i Prusy) Czech i Słowacji Rosji, ZSRR i Federacji Rosyjskiej oraz b. republik wchodzących w skład ZSRR krajów bałtyckich, a zwłaszcza Litwy krajów bałkańskich.

Główne prace dokumentacyjne Główne prace dokumentacyjne Instytutu Historii PAN dotyczą: edycji źródeł historycznych redakcji Polskiego Słownika Biograficznego

Bibliografii retrospektywnej wydawnictw XIX i XX w. Słownika historyczno-geograficznego ziem polskich w średniowieczu Atlas historii Polski.

Czasopisma naukowe wydawane przez Instytut Wydawnictwo Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk wydaje (samodzielnie lub w koedycji) 13 czasopism naukowych: Acta Poloniae Historica Czasopismo Prawno-Historyczne Dzieje Najnowsze Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej Kwartalnik Historyczny Legatio: The Journal for Renaissance and Early Modern Diplomatic Studies Odrodzenie i Reformacja w Polsce Polska 1944/45–1989. Studia i materiały Rocznik Lituanistyczny Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych Roczniki Historyczne Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej Studia Źródłoznawcze. Commentationes

Struktura Instytutu W skład Instytutu Historii PAN wchodzą zakłady i pracownie w Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Poznaniu i Toruniu. Instytut posiada bibliotekę naukową dostępną dla pracowników oraz badaczy spoza Instytutu, a także własną oficynę wydawniczą założona w roku 1991.

Pracownicy Instytutu

Studia doktoranckie w Instytucie Historii PAN Instytut prowadzi studia doktoranckie na zasadach określonych przepisami MNiSW dla trzeciego poziomu „procesu bolońskiego”.

Linki zewnętrzne Strona internetowa

Katalog on-line Biblioteki IH PAN Internetowy Polski Słownik Biograficzny

Kategoria:Edukacja i nauka w Warszawie

Kategoria:Instytuty historii