Jacek Emil Saryusz-Wolski (ur. 19 września 1948 w Łodzi) – polski ekonomista, europeista, polityk i urzędnik państwowy, jeden z głównych negocjatorów przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Pierwszy pełnomocnik rządu do spraw integracji europejskiej i pomocy zagranicznej (1991–1996), sekretarz Komitetu Integracji Europejskiej (2000–2001), poseł do Parlamentu Europejskiego VI, VII, VIII i IX kadencji (2004–2024), wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego VI kadencji (2004–2007), wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej (2006–2010), wiceprzewodniczący Europejskiej Partii Ludowej (2006–2017), doradca społeczny prezydenta RP (od 2025).
Życiorys Rodzina i wykształcenie Syn Emila i Eryki. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w ŁodziHenryk Władysław Skorek (red.), Nasz wiek. Gimnazjum i Liceum imienia Mikołaja Kopernika w Łodzi 1906–2006. Zarys historyczny. Wspomnienia, I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Łodzi i Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi, Łódź 2006, s. 506, . (1966). Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Łódzkim, gdzie następnie uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych. Odbył też studia podyplomowe w Centre Européen Universitaire w Nancy.
Działalność naukowa i społeczna W latach 70. zajmował się naukowo Wspólnotami Europejskimi na Uniwersytecie Łódzkim. W latach 80. pracował jako adiunkt w Zakładzie Ekonomii Politycznej Socjalizmu Uniwersytetu ŁódzkiegoUniwersytet Łódzki. Skład osobowy. Rok akademicki 1984/1985, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1985, .. Na przełomie lat 80. i 90. kierował Ośrodkiem Badań Europejskich Uniwersytetu Łódzkiego.
W latach 2002–2004 był dyrektorem Instytutu Unii Europejskiej w Collegium Civitas, gdzie do 2008 prowadził wykłady. Został także przewodniczącym Centrum Europejskiego Natolin, prezesem Fundacji „Kolegium Europejskie”, członkiem Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego oraz zastępcą przewodniczącego rady Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.
Działalność polityczna Do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej wstąpił w 1980, a wystąpił z niej w 1981, wkrótce po wprowadzeniu stanu wojennego; w konsekwencji w późniejszych czasach nie otrzymywał zgody na wydanie paszportu na potrzeby wyjazdów dla celów naukowych (w III RP uzyskał status pokrzywdzonego określany decyzją prezesa IPN).
W 1980 wstąpił również do NSZZ „Solidarność”, był zastępcą rzecznika prasowego łódzkiego regionu związku.
W 1991 został pierwszym pełnomocnikiem do spraw integracji europejskiej i pomocy zagranicznej po stworzeniu tego stanowiska w okresie rządu Jana Krzysztofa Bieleckiego. Funkcję tę pełnił do 1996 w trakcie kilku kolejnych gabinetów. Do pracy w administracji rządowej powrócił w 2000, kiedy premier Jerzy Buzek mianował go sekretarzem Komitetu Integracji Europejskiej. Pełniąc tę funkcję, brał udział w negocjacjach podczas szczytu w Nicei w grudniu 2000. W 2001 bez powodzenia kandydował do Senatu z ramienia Bloku Senat 2001.
W 2003 został międzynarodowym sekretarzem Platformy Obywatelskiej. W 2006 został wybrany na wiceprzewodniczącego zarządu krajowego Platformy Obywatelskiej. Funkcje wiceprzewodniczącego i członka zarządu krajowego PO pełnił do października 2010.
13 czerwca 2004 został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego z listy Platformy Obywatelskiej w okręgu nr 6 obejmującym województwo łódzkie, otrzymując 66 589 głosów (16,92%, najlepszy wynik w okręgu). Od 20 lipca 2004 do 16 stycznia 2007 (przez połowę kadencji) pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Parlamentu Europejskiego z ramienia EPL-ED. W 2006 został wybrany na wiceprzewodniczącego Europejskiej Partii Ludowej. W 2007 objął stanowisko przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego. W VI kadencji był również członkiem-zastępcą w komisji budżetowej oraz członkiem delegacji PE na Federację Rosyjską i Afganistan. W wyborach w 2009 skutecznie ubiegał się o reelekcję.
W 2014 po raz trzeci został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego. 4 marca 2017 minister spraw zagranicznych w rządzie Beaty Szydło zgłosił jego kandydaturę na stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej (zajmowane przez Donalda Tuska, deklarującego zamiar ubiegania się o reelekcję), w związku z czym tego samego dnia został usunięty z Platformy Obywatelskiej. W konsekwencji utracił również stanowisko wiceprzewodniczącego Europejskiej Partii Ludowej. Przestał być także członkiem frakcji EPL w Europarlamencie. W lutym 2019 został wskazany jako lider listy PiS w majowych wyborach do Parlamentu Europejskiego w okręgu nr 4 (Warszawa). W marcu tego samego roku dołączył do frakcji Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.
W wyniku głosowania z maja 2019 po raz czwarty uzyskał mandat eurodeputowanego, otrzymując 186 851 głosów. Bez powodzenia ubiegał się o reelekcję w wyborach w 2024 (tym razem z okręgu lubelskiego).
Również w 2024 wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025; został koordynatorem utworzonych w ramach tego komitetu zespołów ds. polityki zagranicznej i ds. Unii Europejskiej. W sierpniu 2025 powołany na doradcę społecznego prezydenta RP Karola Nawrockiego.
Wyniki w wyborach ogólnopolskich Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 2001 Blok Senat 2001 Senat V kadencji nr 18 192 115 (26,34%) 2004 Platforma Obywatelska Parlament Europejski VI kadencji nr 6 66 589 (16,92%) 2009 Parlament Europejski VII kadencji 125 111 (26,11%) 2014 Parlament Europejski VIII kadencji 97 551 (20,82%) 2019 Prawo i Sprawiedliwość Parlament Europejski IX kadencji nr 4 186 851 (13,49%) 2024 Parlament Europejski X kadencji nr 8 56 483 (9,12%)
Odznaczenia Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2025) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2003)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 października 2003 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (). Legia Honorowa (Francja, 2003) Order Za Zasługi I stopnia (Ukraina, 2006; w 2026 podjął decyzję o jego zwrocie) Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja, 2013) Medal Mychitara Gosza (Armenia, 2017)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Łodzi Kategoria:Absolwenci uczelni we Francji Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Polscy europeiści Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Ludzie związani z Nancy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za zasługi” (Ukraina) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zwycięstwa Świętego Jerzego Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego VI kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego VII kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego IX kadencji Kategoria:Wiceministrowie spraw zagranicznych III Rzeczypospolitej Kategoria:Wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Collegium Civitas w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Urodzeni w 1948