mały|Guillaume Jouvenel des Ursins, kanclerz Francji w latach 1465–1472

Kanclerz Francji – od momentu powstania jednym z najważniejszych urzędów dworskich. Do jego głównych obowiązków należało sporządzanie i opieczętowywanie dokumentów oraz zarządzanie kancelarią, kanclerz sprawował także pieczę nad królewską pieczęcią. Do jego współpracowników należeli wicekanclerze i notariusze. Istniał także urząd arcykanclerza, był to jednak tytuł honorowy, niezwiązany z żadnym specjalnymi prerogatywami, czy obowiązkamiBradbury J., The Capetians. Kings of France, 987–1328, Londyn 2007, s. 126.. Większość lub nawet całość personelu kancelarii, łącznie z samym kanclerzem, stanowiły osoby duchowne, często królewscy kapelani.

W warunkach średniowiecznego dworu królewskiego nie było jasnego podziału ról i obowiązków między dworskim urzędnikami. Często zatem ich zadania wykraczały poza pole działania przypisane sprawowanym przez nich funkcjom. Wobec tego niejednokrotnie zdarzało się, że kanclerze zajmowali się wymierzaniem sprawiedliwości, królewskimi finansami, czy nawet dowodzili wojskiemBradbury J., The Capetians. Kings of France, 987–1328, Londyn 2007, s. 164..

Od początku istnienia urzędu jego obsada leżała wyłącznie w gestii króla. Od 1371 roku o osobie kanclerza decydował parlament paryski, była tak do panowania Ludwika XI, który ponowił zwyczaj mianowania kanclerza bez konsultacji z parlamentem.

Lista kanclerzy Francji 989 – 991: Renaud de Vendôme, biskup Paryża 991 – 998: Gerbert d’Aurillac, papież Sylwester II 998 – 1005: Roger de Blois 1005 – 1015: Francon 1018: Arnulf, arcybiskup Tours (...) 1060 – 1067: Baudouin 1067 – 1072: Geoffroy de Boulogne i Pierre 1073 – 1080: Geoffroy de Boulogne, oraz Guillaume i Roger 1081 – 1094: Godefroy de Boulogne, od 1085 arcykanclerz 1094 – 1106: Gilbert 1106 – 1118: Étienne de Senlis, biskup Paryża 1118 – 1127: Étienne de Garlande 1127 – 1132: Simon 1132 – 1137: Étienne de Garlande 1137 – 1140: Algrin 1140: Noël, ksiądz Rebais 1140 – 1147: Cadurc 1147 – 1149: Barthélemy 1150: Simon 1150 – 1172: Hugues de Champfleury, biskup Soissons 1179 – 1185: Hugues du Puiset 1203 – 1227: Guérin, biskup Senlis 1227 – 1231: Philippe d’Antogny 1231 – 1236: Aubry Cornu 1236 – 1244: Jean de la Cour 1244 – 1249: Nicolas Le Chien, 1249 – 1252: Gilles, biskup Tyros 1252 – 1259: Raoul de Grosparmy przed 1260: Guy Faucoi, później papież Klemens IV 1259 – 1261: Simon de Brie, później papież Marcin IV 1262 – 1270: Philippe de Cahors 1270: Guillaume de Rampillon, archidiakon Paryża. 1270: Guillaume de Chartres, dominikanin 1271 – 1273: Pierre Barbet 1273 – 1282: Henri de Vézélay 1282 – 1290: Pierre Chalon 1291 – 1292: Jean de Vassoigne 1293 – 1296: Guillaume de Crépy 1296 – 1297: Thibaut de Pouancé, biskup Dol 1297 – 1302: kawaler Pierre Flotte, 1302 – 1304: Étienne de Suizy 1304 – 1306: Pierre de Mornay, biskup'Auxerre 1306: Pierre de Grez 1306 – 1307: Pierre de Belleperche, biskup Auxerre 1307 – 1310: Guillaume de Nogaret 1310 – 1311: Gilles Aycelin de Montaigu, arcybiskup Narbonne 1311 – 1313: Guillaume de Nogaret 1313 – 1314: Pierre de Latilly, biskup Châlons 1314 – 1316: Étienne de Mornay 1316: Pierre d’Arabloy 1317 – 1321: Pierre de Chappes 1320 – 1321: Jean de Cherchemont 1321 – 1323: Pierre Rodier 1323 – 1328: Jean de Cherchemont 1328 – 1329: Mathieu Ferrand 1329: Jean de Marigny, biskup Beauvais 1329 – 1334: Guillaume de Saint-Maure 1334: Pierre Roger de Beaufort Turenne, biskup Arras. 1335 – 1338: Guy Baudet, biskup Langres 1338 – 1339: Étienne de Vissac 1339 – 1347: Guillaume Flote 1347 – 1349: Firmin de Coquerel, biskup Noyon 1349 – 1357: Pierre de la Forest, arcybiskup Rouen 1357 – 1358: Gilles Aycelin de Montaigut, biskup Thérouanne 1357 – 1359: Foulques Bardoul,biskup Avranches 1358: Jean de Dormans, biskup Lisieux 1359 – 1361: Pierre de la Forest, arcybiskup Rouen 1361: Gilles II Aycelin de Montaigut, biskup Thérouanne 18 IX 1361 – 1372: Jean de Dormans, biskup Lisieux 1372 – 1373: Guillaume de Dormans 1373: Jean de Dormans, 20 XI 1373 – 1380: Pierre d’Orgemont (pierwszy prezydent parlamentu paryskiego) październik 1380 – 1383: Miles de Dormans, biskup Beauvais 1383 – XII 1388: Pierre de Giac XII 1388 – 1398: Arnaud de Corbie 1398 – 1400: Nicolas du Bosc, biskup Bayeux 1400 – 1405: Arnaud de Corbie 1405 – 1413: Jean de Montagu, arcybiskup Sens 1409 – 8 VIII 1413: Arnaud de Corbie 1413: Eustache de Laistre VIII 1413 – 29 V 1418: Henri de Marle (-1418) 1418: Robert Le Maçon 1418 – 1420: Eustache de Laistre 1419 – 1421: Robert Le Maçon 1420 – 1424: Jean Le Clerc, ze stronnictwa burgundzkiego. (Bourguignons). 1421 – 1425: Martin Gouge, biskup Clermont, ze stronnictwa armagnac 1424 – 1435: Louis de Luxembourg, biskup Thérouanne, ze stronnictwa burgundzkiego. 1425 – 1445: Renault de Chartres, arcybiskup Reims, armaniak 1445 – 1461: Guillaume Jouvenel des Ursins 1461 – 1465: Pierre de Morvilliers 1465 – 1472: Guillaume Jouvenel des Ursins 1472 – 1483: Pierre Doriole 1483 – 12 VIII 1492: Guillaume de Rochefort 1492 – XI 1494: Adam Fumée VIII 1495 – 1497: Guillaume Briçonnet, arcybiskup Reims 1497 – 1507/1508: Guy de Rochefort 1508 – 1512: Jean de Ganay 1515 – 1535: Antoine du Prat, arcybiskup Sens 1535 – 1538: Antoine du Bourg 1538 – 1545: Guillaume Poyet 1545 – 1560: François Olivier 1560 – 1573: Michel de l’Hospital 1573 – 1583: René de Birague, cardinal 1583 – 1599: Philippe Hurault, comte de Cheverny 1599 – 1607: Pomponne de Bellièvre 10 IX 1607 – 1 X 1624: Nicolas Brûlart de Sillery 3 X 1624 – 11 XII 1635: Étienne Ier d'Aligre 19 XII 1635 – 28 I 1672: Pierre Séguier 8 I 1674 – 28 X 1677: Étienne II d'Aligre 29 X 1677 – 30 X 1685: Michel Le Tellier 1 XI 1685 – 2 IX 1699: Louis Boucherat 5 IX 1699 – 2 VII 1714: Louis Phélypeaux, hrabia Pontchartrain 2 VII 1714 – 2 II 1717: Daniel Voysin de La Noiraye 3 II 1717 – 27 X 1750: Henri François d’Aguesseau 10 XII 1750 – 14 IX 1768: Guillaume de Lamoignon de Blancmesnil 15 IX 1768 – 16 IX 1768: René Charles de Maupeou 16 IX 1768 – 1 VII 1790: René Nicolas de Maupeou

Przypisy