Filander okularowy, kangur okularowy (Lagorchestes conspicillatus) – gatunek ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1842 roku angielski przyrodnik John Gould nadając mu nazwę Lagorchestes conspicillatus. Miejsce typowe według oryginalnego opisu to „Wyspę Barrowa, na północno-zachodnim wybrzeżu Australii” (), tj. Australia Zachodnia, Australia. Holotyp to skóra i uszkodzona czaszka dorosłej samicy (sygnatura BMNH 41.10.12.7) z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, zebrany przez oficera Royal Navy z HMS Beagle. Podgatunek leichardti formalnie opisał w 1853 roku również Gould jako odrębny gatunek i nadając mu nazwę Lagorchestes leichardti. Miejsce typowe to obszar między Port Essington a Zatoką Karpentaria (prawdopodobnie Valley of Lagoons), Queensalnd, Australia. Okaz typowy to 2 syntypy z kolekcji Muzeum Australijskiego: to zamontowana skóra i prawdopodobnie usunięta z niej czaszka dorosłej samicy (sygnatura AM PA.1103); płaska skóra i czaszka na wpół dorosłego osobnika nieznanej płci (sygnatura AM M.11347).
Różnice w wielkości i ubarwieniu w obrębie zasięgu występowania wymagają szczegółowych badań morfologicznych i genetycznych.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki.
Etymologia Lagorchestes: lagōs „zając”; oρχηστης orkhēstēs „tancerz”. conspicillatus: nowołac. conspicillatus „okularowy, z widocznymi znakami na oczach”, od łac. conspicillum „miejsce, z którego można patrzeć”, od conspicere „zobaczyć”. leichardti: Friedrich Wilhelm Ludwik Leichhardt (1813–1848), australijski botanik i podróżnik.
Zasięg występowania Filander okularowy występuje w zależności od podgatunku: L. conspicillatus conspicillatus – Wyspa Barrowa, Australia Zachodnia. L. conspicillatus leichardti – północna kontynentalna Australia i południowo-zachodnia Papua-Nowa Gwinea.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 39,2–50 cm, samców 41–49 cm, długość ogona samic 42,4–51,2 cm, samców 46,2–53 cm; masa ciała samic 2,1–4,3 kg, samców 3,3–4,8 kg. Wierzch ciała brązowy, z białymi końcami włosów, spód ciała biały. Szerszy krąg wokół oczu barwy pomarańczowobrązowej. Charakteryzują się krępą sylwetką o krótkiej szyi.
Ekologia Środowisko życia Otwarte lasy, otwarte obszary trawiaste.
Tryb życia Zwierzęta spędzają dzień w zagłębieniach i tunelach pod dużymi kępami traw. Żyją pojedynczo, prowadzą nocny tryb życia. Żywią się głównie bylinami i pędami traw z rodzaju Spinifex, pokrywając tym pokarmem zapotrzebowanie na wodę. Ich przemiana materii jest dostosowana do życia na obszarach bezwodnych. Narodziny młodych odbywają się przez cały rok, najczęściej w marcu i we wrześniu. Po około 150 dniach młode opuszczają torbę. Jest to gatunek dość pospolity.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( ‘najmniejszej troski’).
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Kangurowate Kategoria:Ssaki Australii Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda