mały|Grób Barbary Wałkówny-Zbiróg na Cmentarzu Komunalnym Doły w Łodzi Barbara Wałkówna-Zbiróg (ur. 5 stycznia 1933 w Świętochłowicach, zm. 28 stycznia 2018 w Konstancinie-Jeziornie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.
Życiorys Urodziła się w rodzinie Bronisława Wałka (Wołka), znanego na Śląsku ekonomisty, i Heleny z domu Przybysławskiej. Miała starszą o siedem lat siostrę Halinę, która była dziennikarką.
Podczas II wojny światowej przebywała z rodziną w Kazimierzy Wielkiej. Po zakończeniu wojny przenieśli się do Katowic.
Po zdaniu matury rozpoczęła studia na wydziale aktorskim PWSA w Krakowie (ukończone w 1954). Równocześnie, przez rok studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W teatrze zadebiutowała w 1954 rolą Smugoniowej w spektaklu Uciekła mi przepióreczka w reż. Ireny Byrskiej na deskach Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, w którym występowała do 1956. W latach 1956–1960 grała w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, a następnie w łódzkich teatrach: im. Stefana Jaracza (1960–1970) oraz Nowym (1970–1986). Od 1986 do 1991 była dyrektorem artystycznym Teatru im. Ludwika Solskiego w Tarnowie. W latach 1991–2010 ponownie występowała w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi, a gościnnie w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. W latach 1957–1987 grała w słuchowiskach Teatru Polskiego Radia. Zagrała ok. 250 ról teatralnych i 40 filmowych.
W 1981 ukończyła studia podyplomowe na Uniwersytecie Łódzkim. Przewód kwalifikacyjny I stopnia (doktorat) uzyskała w 1992 w katedrze Teorii Teatru Filmu i Literatury Uniwersytetu Łódzkiego. Była wykładowcą na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie oraz profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Artystycznym Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
Była żoną aktora Józefa Zbiroga. Ich córka Justyna Zbiróg jest aktorką.
Po śmierci męża, ostatnie lata życia spędziła w Domu Aktora Weterana w Skolimowie, gdzie zmarła 28 stycznia 2018. Pochowana 8 lutego 2018 obok męża na cmentarzu komunalnym Doły w Łodzi (kwatera XI-35-26).
Jest bohaterką filmu dokumentalnego z 1996 – Barbara Wałkówna. Portret rodzinny na 40-lecie.
Filmografia Szkice węglem (1956) jako Marysia Rzepowa Kalosze szczęścia (1958) jako narzeczona Makowskiego Decyzja (1960) jako Dorota Malecka Świadectwo urodzenia (1961) jako wieśniaczka przed chałupą Spotkanie ze szpiegiem (1964) jako Irena Mitułowa Samotność we dwoje (1968) jako Kaduloczka Romantyczni (1970) jako Gość na koncercie u Nawrockich Chłopi (1972) jako Magda, córka Boryny, żona kowala Zabronione zabawy (1975) jako matka Zawodowcy (1975) jako kobieta w czerni Opadły liście z drzew (1975) jako Praczka Pasja (1977) jako żona księdza unickiego Szarada (1977) jako sędzia Ty pójdziesz górą – Eliza Orzeszkowa (1978) jako nauczycielka Monika Właśnie o miłości (1978) jako matka Marty Zmory (1979) jako służąca Srebrnych Jeden dzień z mistrzem (1980) jako Zofia, matka Małgosi Podróż do Arabii (1980) jako matka Jurka Mężczyzna niepotrzebny! (1981) jako matka Mirka Popielec (1982) jako Batorka Słona róża (1983) jako żona Maliny Seksmisja (1983) jako głos Jej Ekscelencji – (dubbing) Ostrze na ostrze (1983) jako matka Piotra Rycerze i rabusie (1984) jako Wolska, matka Piotra Królowa aniołów (1999) jako Zofia Tristis (2001) jako Opiekunka Marysi Na Wspólnej (2004) jako babcia Maciejewska Masz na imię Justine (2005) jako Barbara Szymańska Obywatel (2014) jako kobieta oszukana przez biuro podróży
Źródło:.
Gościnnie Kapitan Sowa na tropie (1965) jako inżynier agronom Stankiewiczowa, sąsiadka Nawrockiego Ile jest życia (1974) jako matka „Koślawego” Siedem stron świata (1974) jako matka Jacka i Pawła Daleko od szosy (1976) jako kobieta kupująca garnek (odc. 1) Do krwi ostatniej (1979) jako urzędniczka w Delegaturze Ambasady Polskiej w Krasnojarsku Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (1979–1981) jako Ciotka Matyldy Klan (1997) jako matka Koziełły-Kozłowskiego Oficer (2004–2005) jako starsza pani na koncercie w Łazienkach Magda M. (2005) jako Biernacka
Źródło:.
Spektakle Teatru Telewizji Romans (1961) Nadzieja (1962) Dama pikowa (1964) jako Panna Matka (1965) Niemcy (1968) Wiosenny deszcz (1968) Wypluty przez tęczę (1968) Zasadzka (1969) Chłopi (1970) jako Hanka Powrót (1970) Jesień (1971) Schadzka (1972) jako Barbara Dwie twarze ojca (1973) jako Maria Stracony syn (1974) jako Anna Czeremuszkina Tak tu cicho o zmierzchu (1974) jako Kirkianowa Pościg (1977) jako Kielska Pustaki (1980) jako Serafina Wczesny odlot żurawi (1985) jako Agata Zaproszenie na egzekucję (1992) jako Matka Baba-dziwo (1994) jako Mariata Wassa Żeleznowa (1996) jako Dunia Swoja (1998) jako Sałkowa
Źródło:.
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (14 września 1999) „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1984) Złoty Krzyż Zasługi (1977) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (25 września 2007) Medal Pro Publico Bono im. Sabiny Nowickiej (2007)Laureaci Medalu Pro Publico Bono im. Sabiny Nowickiej [dostęp 2024-12-10]. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1984) Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1963) Źródło:.
Nagrody Nagroda na XXXI OPTMF w Szczecinie za rolę w spektaklu Trzy wysokie kobiety w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (1996) Nagroda Ludowego Towarzystwa Naukowo-Kulturalnego na XXXV OPTMF w Szczecinie za rolę Krzyminy w Zdziczeniu obyczajów pośmiertnych Leśmiana w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (2000) „Srebrny Pierścień” honorowa nagroda dyrekcji Wydziału Kultury UMŁ dla najlepszego aktora za całokształt pracy artystycznej (2006)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Aktorki filmowe związane z Łodzią Kategoria:Aktorki teatralne związane z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Świętochłowicach Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2018