Józef Lex herbu Prawomyśl, (ur. 21 marca 1791 W Warszawie, zm. 14 października 1866 tamże) – polski wojskowy czasów napoleońskich i Królestwa Kongresowego, malarz, wolnomularz.
Był synem Józefa i Krystyny z Gerlitzów. W latach 1804 do 1809 uczęszczał do Liceum Warszawskiego, po czym udał się na wojaże zagraniczne. Po powrocie do Polski w 1811 wstąpił do Szkoły Elementarnej Artylerii i Inżynierii (saperskiej), którą ukończył rok później i został wysłany w stopniu podporucznika na front rosyjski w czasie kampanii rosyjskiej Napoleona; wziął udział w bitwie nad Berezyną, kierując budową mostów. Wyróżnił się i został ranny w bitwie pod Lipskiem, otrzymał wówczas ordery Virtuti Militari i Legii Honorowej. W roku 1815 wstąpił do armii Królestwa Kongresowego i służył tam jako adiutant generała Malletskiego. W roku 1818 postąpił na kapitana.
Sumienny wojskowy, Lex posiadał również zdolności malarskie: współpracował z gronem artystów, którzy w warszawskiej siedzibie hrabiego Aleksandra Chodkiewicza eksperymentowali z techniką litografii na prasach sprowadzonych przez hrabiego. W roku 1819 Lex otrzymał kierownictwo wojskowego zakładu litograficznego i wykonał akwarele mundurowe na zamówienie Rocznika Wojskowego, za które otrzymał złoty pierścień od car Mikołaja I. Brał udział jako major w powstaniu listopadowym, wykonując m.in. plany bitew. Po powstaniu wziął abszyt i przeszedł do pracy cywilnej, pracując m.in. w Heroldii Królestwa Polskiego. Na emeryturę przeszedł w roku 1848 i został wówczas uszlachcony z herbem Prawomyśl. Żonaty z Teresą Chmielewską (zm. 19 marca 1867 w Warszawie). Był członkiem loży wolnomularskiej Bracia Polacy Zjednoczeni w 1820 rokuStanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 245.. Pochowany na Starych Powązkach w Warszawie (kwatera 4-1-10/11).
Przypisy
Bibliografia Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski w Warszawie 1851-1890, Warszawa 1982
Linki zewnętrzne
Grafiki J.Lexa w zbiorach Biblioteki Narodowej
Kategoria:Absolwenci Liceum Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Oficerowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Oficerowie Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polscy malarze XIX wieku Kategoria:Polscy wolnomularze (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Oficerowie powstania listopadowego Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lipskiem 1813 (strona francuska) Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1791 Kategoria:Urzędnicy Heroldii Królestwa Polskiego Kategoria:Zmarli w 1866 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Akwareliści