ORP Ślązak – polski torpedowiec, były niemiecki A 59, jeden z pierwszych okrętów PMW.
thumb|ORP „Ślązak” w czasie rejsu (1927)
Historia Okręt został zwodowany 13 kwietnia 1917 roku w niemieckiej stoczni „Vulcan” w Szczecinie, w służbie niemieckiej marynarki cesarskiej był od 9 czerwca 1917.
W 1919 roku został przyznany Polsce przez Radę Ambasadorów w ramach podziału floty niemieckiej, razem z bliźniaczymi: ORP Podhalanin i ORP Krakowiak, zbliżonym ORP Kujawiak i dwoma innymi torpedowcami (ORP Mazur, ORP Kaszub). Po remoncie w Rosyth w Wielkiej Brytanii dotarł do Polski 28 września 1921. Podróż odbył na holu. Po próbach odbiorczych, w grudniu 1921 i remoncie w 1923 rozpoczął służbę w PMW. 10 czerwca 1923 roku został włączony w skład Dywizjonu Torpedowców.
Okręty zostały przekazane Polsce bez uzbrojenia i początkowo zostały w polskiej służbie uzbrojone w działka 47 mm. Od 1924 zamontowano na nich francuskie armaty morskie 75 mm i podwójne wyrzutnie torped kal. 450 mm. „Ślązak” uczestniczył w wizytach zagranicznych polskich okrętów, m.in. w czerwcu 1923 w Libawie i Rydze, w 1929 w Kopenhadze, a w 1930 był jednym z okrętów eskortujących transatlantyk Polonia, na którym prezydent Ignacy Mościcki płynął z oficjalną wizytą do Estonii.
Od 1937 ORP Ślązak był wykorzystywany jako okręt ćwiczebny (cel) dla lotnictwa. W chwili wybuchu II wojny światowej stał zakotwiczony na zatoce w okolicach Pucka. O godz. 6.15 okręt został zaatakowany przez 6 bombowców He 111E z I/KG 1. Okręt nie został trafiony i przetrwał nalot. W działaniach bojowych nie był użyty. Po zakończeniu działań wojennych został przejęty przez Niemców, następnie zatonął podczas holowania na złom na wysokości Redłowa.
Dowódcy +Dowódcy okrętu kpt. mar. Włodzimierz Staszkiewicz10 czerwca 1923 – listopad 1924 kpt. mar. Henryk Eibel1924 – 1926 kpt. mar. Michał Borowski24 kwietnia 1926 – 2 sierpnia 1928 kpt. mar. Aleksander Hulewicz1928 – 1929 kpt. mar. Włodzimierz Kodrębski1929 – styczeń 1930 kpt. mar. Tadeusz Stoklasa4 stycznia 1930 – 19 marca 1930 kpt. mar. Aleksander Hulewiczmarzec 1930 – 1930 ?1930 – 1933 kpt. mar. Stanisław Dzienisiewicz 1933 – 1934 kpt. mar. Zdzisław Boczkowski1934 – marzec 1934 ?W 1935 dowódca Ślązaka był kpt. mar. Stanisław Mieszkowskimarzec 1934 – kwiecień 1935 kpt. mar. Jerzy Staniewiczkwiecień 1935 – lipiec 1935 kmdr ppor. dypl. Roman Stankiewicz1 lipca 1935 – listopad 1935 ?listopad 1935 – czerwiec 1936 kpt. mar. Jerzy Staniewiczczerwiec 1936 – 5 marca 1937
Dane taktyczno-techniczne Dane stoczniowe: Stocznia: Stettiner Maschinenbau AG Vulcan, Szczecin (Niemcy) Numer budowy: 479 Położenie stępki: 1916 Wodowanie: 31.03.1917 W niemieckiej służbie: 09.06.1917 W polskiej służbie: 15.10.1921 wyporność: standardowa/kontraktowa: 330 ton normalna: ? ton pełna: 381 ton Wymiary: długość całkowita: 61,10 m długość między pionami: 60,12 m szerokość maksymalna: 6,41 m zanurzenie: pełne: 2,24 m średnie: 2,21 m Napęd: dwa kotły wodnorurkowe typu Yarrow o ciśnieniu 18,5 atm: dwa opalane ropą dwie turbiny AEG Vulcan o łącznej mocy: 6500 KM 2 trzyłopatowe śruby o średnicy 1,70 m Zapas paliwa: normalny: ? ton ropy maksymalny: 81 ton ropy Osiągi: prędkość: maksymalna: (1921) 21 w (1917) 26 w ekonomiczna: (1921) 15 w zasięg pływania: ? Mm przy prędkości 15 w, 800 Mm przy prędkości 20 w Załoga: (1921) – 73 ludzi w tym: 3 oficerów, 70 podoficerów i marynarzy (1915) – 55 ludzi w tym: 2 oficerów, 53 podoficerów i marynarzy Uzbrojenie: 1917 – 1919: 2 działa kalibru 88 mm L/30 (2 × I) 2 wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm (1 × II) 30 min 1921 – 1924: 2 działa kalibru 47 mm wz. 85 Hotchkiss (2 × I) 2 ckmy Maxim wz. 08 kalibru 7,92 mm (2 × I) 1925 – 1935: 2 działa kalibru 75 mm Schneider wz. 97 (2 × I) 2 wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm (1 × II) 2 ckmy Maxim wz. 08 kalibru 7,92 mm (2 × I) 1936 – 1937: 1 działo kalibru 75 mm Schneider wz. 97 (1 × I) 2 ckmy Maxim wz. 08 kalibru 7,92 mm (2 × I)
Zobacz też ORP Ślązak (niszczyciel) ORP Ślązak (okręt podwodny)
Przypisy
Bibliografia Jerzy Pertek, Torpedowce i ścigacze, Gdynia 1959 Stanisław Piaskowski, Okręty Rzeczypospolitej Polskiej 1920–1946, Warszawa 1996 Conway’s All the World Fighting Ships 1906-1921, 1986
Kategoria:Niemieckie torpedowce z okresu I wojny światowej Kategoria:Okręty zbudowane w AG Vulcan Stettin Kategoria:Polskie okręty pomocnicze zatopione w czasie II wojny światowej Kategoria:Polskie torpedowce z okresu 1920–1939 Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Bałtyckim Kategoria:Torpedowce typu A 56