Stefan Mikołaj Branicki (ur. ok. 1640, zm. 6 czerwca 1709Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795. Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 228.) – hrabia na Branicach, Tykocinie Ratnie i RuszczyKacper Niesiecki: Herbarz Polski. T. II. Lipsk, 1839, s. 282, stolnik wielki koronny od 1688, wojewoda podlaski od 1703, starosta stopnicki, bielski, brański (1683), ratneński i krośnieński (1673).
Życiorys Ojcem jego był Jan Klemens Branicki (marszałek nadworny koronny), matką Aleksandra Katarzyna Czarniecka, córka Stefana Czarnieckiego. Żoną jego w 1686 roku została Katarzyna Scholastyka Sapieha h. Lis, (1674–1720) – córka hetmana Kazimierza Jana Sapiehy, z którą miał pięcioro dzieci.
Był posłem na Sejm Konstytucyjny w 1683 roku. W 1688 roku został porwany przez szlachtę zadnieprzańską, której dobra zagarnął car, a starostwo krośnieńskie miało służyć jej za przytułek. 5 lipca 1697 roku podpisał w Warszawie obwieszczenie do poparcia wolnej elekcji, które zwoływało szlachtę na zjazd w obronie naruszonych praw RzeczypospolitejObwieszczenie do poparcia wolney elekcyey roku Pańskiego tysiącznego sześćsetnego dziewięćdziesiątego siodmego. [Inc.:] Actum in castro Ravensi sub interregno feria quinta post festum sanctae Margarethae [...] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo nonagesimo septimo. [b.n.s].
W styczniu 1702 roku podpisał akt pacyfikacji Wielkiego Księstwa LitewskiegoDiariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701-1702, Warszawa 1962, s. 305.. Był też komisarzem w sprawie pretensji Kurfirsta Brandenburskiego i ubezpieczenia Elbląga i na rozgraniczenie województwa podlaskiego w 1703 roku. Walczył pod Wiedniem i na Budziaku, za co król Jan III Sobieski nadał mu tytuł stolnika koronnego.
W 1692 roku uzyskał prawa miejskie dla Białegostoku od króla Jana III Sobieskiego i wybudował tam na miejscu istniejącego dworu obronnego barokowy pałac.
Był też szefem chorągwi husarskiej swego imienia, która walczyła między innymi pod Wiedniem.
Zmarł w 1709 roku (według Niesieckiego w 1716) i został pochowany kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krakowie, gdzie wystawił rodzicom nagrobek.
Przypisy
Bibliografia Adam Boniecki: Herbarz polski: Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach... T. 2. 1985, s. 104. Kazimierz Piwarski: Branicki Stefan Mikołaj. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 2. Kraków, 1936, s. 411.
Stefan Mikołaj Kategoria:Członkowie dworu Augusta II Mocnego Kategoria:Hrabiowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krakowie Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1683 Kategoria:Rotmistrzowie husarii koronnej Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta II Mocnego Kategoria:Starostowie bielscy Kategoria:Starostowie brańscy Kategoria:Starostowie krośnieńscy Kategoria:Starostowie ratneńscy Kategoria:Starostowie stopniccy Kategoria:Stolnicy wielcy koronni Kategoria:Sygnatariusze aktu pacyfikacji Wielkiego Księstwa Litewskiego 1702 Kategoria:Sygnatariusze obwieszczenia do poparcia wolnej elekcji 1697 Kategoria:Wojewodowie podlascy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1709 Kategoria:Urodzeni w XVII wieku