thumb|Grób Stanisława Gepnera na Cmentarzu Wilanowskim w Warszawie thumb|Akwarela Ułan 21 Pułku – 1812 autorstwa Stanisława Gepnera, 1954 Stanisław Gepner, ps. „Kowal”, „Kostka” (ur. 26 maja 1889 w Nietulisku, zm. 26 listopada 1965 w Warszawie) – major kawalerii Wojska Polskiego, muzealnik, malarz, rysownik, znawca historycznego umundurowania i uzbrojenia.

Zarys kariery wojskowej Urodził się 26 maja 1889 w Nietulisku, w rodzinie Kazimierza i Antoniny z Galińskich. Uczył się w VI gimnazjum w Warszawie, skąd został wydalony za udział w strajku szkolnym. Następnie uczęszczał do szkoły gen. Chrzanowskiego, szkoły Górskiego i gimnazjum w Jałcie, gdzie w 1910 zdał maturę. Następnie studiował w wiedeńskiej Akademii Ekonomicznej, zostając jej absolwentem w 1913 r. Jednocześnie kształcił się w tymże mieście w Szkole Rzemiosła ArtystycznegoKubaszewska H., 1975: W: Maurin-Białostocka J. i in.: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, tom II. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, s. 307..

W czasie I wojny światowej pełnił służbę w kawalerii rosyjskiej.

W latach 20. XX wieku był oficerem 20 pułku ułanów w Rzeszowie i autorem projektu odznaki pamiątkowej pułku. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 211. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii). W maju 1926 został przeniesiony na stanowisko dowódcy 3. szwadronu w DębicyRozkaz Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X Nr 39 z 19 maja 1926 w: . W 1929 przeszedł w stan spoczynku.

Następnie wraz z Bronisławem Gembarzewskim współorganizował Muzeum Wojska Polskiego. W czasie II wojny światowej był oficerem Komendy Głównej Armii Krajowej. Kierował archiwum Wydziału Wywiadowczego Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego.

Zarys działalności artystycznej i muzealnej Był autorem ilustracji do Albumu Wojska Polskiego (E. Wedel, 1934) i Zarysu dziejów uzbrojenia w Polsce (W. Dziewanowski, 1935) oraz konsultantem wojskowym w filmach polskich: Ułan księcia Józefa (1937), Kościuszko pod Racławicami (1938) i Warszawska premiera (1950). Współprojektował także Medal za Warszawę 1939–1945, którym następnie sam został odznaczony.

W latach 1932–1946 był kustoszem i współtwórcą Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie (wraz z Bronisławem Gembarzewskim), w latach 1946–1948 kustoszem Muzeum Narodowego w Warszawie, oddziału w Wilanowie, a w latach 1948–1950 dyrektorem Państwowego Ośrodka Muzealnego w Łańcucie. W 2005 roku w Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Warszawie zorganizowano wystawę Przyjaciele. Stanisław Gepner i Andrzej Grzybowski, poświęconą Stanisławowi Gepnerowi i Andrzejowi Grzybowskiemu.

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia PolskiRozkaz Pers. Nacz W.P nr. 780 z 5.9.1945. Krzyż Walecznych (1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2027 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1533). Złoty Krzyż ZasługiBroń i Barwa nr. 1 1939 s.11 „O odznaczeniu Złoty Krzyż Zasługi przez Prezydenta RP”. Medal Niepodległości – 13 września 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami2.10.1944 rozkaz 498/BP Komendanta Sił Zbrojnych AK. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościRozkaz Dzienny 20 p. ułanów nr. 333/28. Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Krzyż Waleczności Armii gen. Bułak-Bałachowicza29.8.1931. Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Odznaka I Korpusu Polskiego gen. Dowbora-Muśnickiego Odznaka honorowa „Za walkę o szkołę polską” Order Świętego Stanisława IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny IV klasy – dwukrotnie (Imperium Rosyjskie)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Oddziałów Komendy Głównej AK Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Waleczności byłej Ochotniczej Sprzymierzonej Armii gen. Bułak-Bałachowicza Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Majorowie kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za walkę o szkołę polską” Kategoria:Polscy ilustratorzy Kategoria:Polscy muzealnicy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu w Wilanowie Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1965