Gryzów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlińsk.
Gryzów wchodzi w skład sołectwa Mokrosęk..
Do 2024 r. miejscowość była przysiółkiem wsi Mokrosęk. Dawniej miejscowość podstawowa o statusie kolonii.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętych Apostołów Piotra i Andrzeja w Jedlińsku.
Geografia Gryzów położony jest w obrębie Wzniesień Południowomazowieckich na Równinie Radomskiej. W jego rejonie znajduje się dopływ rzeki Tymianki.
Podstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę gospodarstw domowych w Gryzowie jest wodociąg grupowy „Jedlińsk” zasilany z ujęcia Jedlińsk o wydajności 85 m³/h (awaryjna studnia o wydajności 72 m³/h).
Historia Według Sebastiana Piątkowskiego nazwa Gryzów może „wiązać się zarówno z nazwą osobową Gryz, jak i «gryzlem», czyli gruboziarnistym piaskiem lub też grubo zmieloną mąką jęczmienną”.
Miejscowość została wydzielona z majątku Gutów w 1871 r, kiedy jego właścicielami zostali Joanna i Julian Kowalewscy. Pierwotnie nazywała się Nowin vel Gryzowa.
Została opisana później w „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego” z 1881 roku:
W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa radomskiego.
Polityka i administracja Przynależność administracyjna W latach 1933–1954 kolonia Gryzów należała do jednostki pomocniczej gmin – gromady Mokrosęk (w jej skład wchodziły również wieś Mokrosęk, kolonia Mokrosęk i kolonia Gutów-Norty) w gminie Błotnica, a w latach 1954–1961 wchodziła w skład nowo utworzonej gromady Ludwików. 31 grudnia 1961 gromadę tę zniesiono, a obszar Urbanowa włączono do gromady JedlińskUchwała Nr 14/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 28 sierpnia 1959 r. o zniesieniu, połączeniu i utworzeniu niektórych gromad w województwie kieleckim (w brzmieniu uchwały Nr 27/59 z dnia 17 listopada 1959 r.) (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 21 grudnia 1959 r., Nr. 13, Poz. 97).. 1 stycznia 1973 miejscowość przyłączono do reaktywowanej gminy JedlińskUchwała Nr XVII/79/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 8 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie kieleckim (Dz. Urz. WRN w Kielcach z 1972 r. Nr 26, poz. 173). (początkowo w granicach województwa kieleckiego, w latach 1975–1998 w województwie radomskim, zaś od 1999 w powiecie radomskim województwa mazowieckiego).
Przypisy Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych () GUS. Rejestr TERYT.
Opis parafii na stronie diecezji.
Bibliografia
Kategoria:Jedlińsk (gmina)