thumb|Otton Laskowski jako podporucznik Otton Laskowski, ps. „Tonio” (ur. w Paduni, zm. 11 listopada 1953 w Londynie) – polski historyk wojskowości, major piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych. Był twórcą Encyklopedii wojskowej, pierwszej polskiej encyklopedii wojskowości.
Życiorys Otton Laskowski urodził się 23 marca 1892 roku w Paduni, w guberni tobolskiej, w rodzinie Wacława Jacka, inżyniera-technologa, i Marii Joanny z Missunów. Ojciec zesłany został na Syberię . Miał brata Kazimierza. 26 grudnia 1917 roku zawarł związek małżeński z Marią z Seewaldów, z którą miał troje dzieci: Helenę Franciszkę (ur. 1919), Wacława Bogodara (ur. 1920) i Jerzego Ottona (ur. 1925).
W 1910 roku ukończył gimnazjum klasyczne w Troicku (gub. orenburska). W latach 1910–1914 studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki w Petersburgu.
W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej, wstąpił do Pawłowskiej Szkoły Wojskowej w Sankt Petersburgu. Od maja 1915 roku, w stopniu chorążego, dowodził kompanią w Finlandzkim Pułku Lejbgwardii. W sierpniu 1915 roku, w bitwie pod Jowniunami, został ciężko ranny. W 1916 roku został awansowany na podporucznika.
W 1917 roku, po wybuchu rewolucji lutowej, uczestniczył w organizowaniu Związku Wojskowych Polaków w Piotrogrodzie. Organizator i pierwszy dowódca Pierwszej Samodzielnej Kompanii Polskiej przy Naczpolu w Piotrogrodzie, następnie w I Korpusie Polskim w Rosji.
W październiku 1918 roku powrócił do Polski i uczestniczył w akcji rozbrajania oddziałów niemieckich. Walczył w wojnie z bolszewikami jako dowódca kompanii w 21 pułku piechoty „Dzieci Warszawy”. Został ranny w bitwie nad Dźwiną i w listopadzie 1919 roku odesłany na tyły (do Warszawy). Ukończył II Kurs Pedagogiczny dla Oficerów i od sierpnia 1920 roku pełnił służbę w Wojskowym Instytucie Naukowo-Wydawniczym kierowanym przez pułkownika Wacława Tokarza, a od listopada 1927 roku w Wojskowym Biurze Historycznym. W prowadzonych badaniach historycznych specjalizował się w staropolskiej sztuce wojennej. 1 grudnia 1924 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów administracji, dział naukowo-oświatowyDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku..
Od 1929 roku kierował Przeglądem Historyczno-Wojskowym. Wykładowca historii wojskowości na różnego rodzaju kursach dla oficerów. Członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Historycznego. W latach 1930–1939 był redaktorem naczelnym Encyklopedii wojskowej, w której zamieścił wiele swoich artykułów. Współpracownik sekcji obwarowań starych w Zakładzie Architektury Polskiej. Organizator działu polskiego na wystawie wojskowej w Paryżu w 1936 roku. W marcu 1934 został przeniesiony do korpusu oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku. W 1939 roku był szefem Wydziału Wojen Dawnych w Wojskowym Biurze Historycznym.
W 1939 roku obronił pracę magisterską z historii na Uniwersytecie Warszawskim (jako ekstern). W sierpniu tego roku, zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym, objął obowiązki komendanta kwatery głównej 8 Dywizji Piechoty. 9 września w Brześciu podpułkownik Alojzy Horak przekazał mu szefostwo Wojskowego Biura Historycznego z zadaniem dalszej ewakuacji biura i archiwum, transportem kolejowym, do Złoczowa, przez Pińsk, Łuniniec, Sarny, Równe, Dubno.
Po agresji ZSRR na Polskę przekroczył granicę polsko-rumuńską i został internowany. Pełnił funkcję szefa sztabu Dowództwa Obozów WP. Zbiegł z internowania i udał się do sojuszniczej Francji. Po przybyciu tam mianowany został szefem Wojskowego Biura Historycznego. Po upadku Francji znalazł się w Wielkiej Brytanii, gdzie od lata 1940 roku pełnił obowiązki szefa propagandy i oświaty I Korpusu Polskiego w Szkocji. 31 marca 1941 roku przeniesiony został do Gabinetu Naczelnego Wodza i Ministra Spraw Wojskowych w Londynie na stanowisko zastępcy szefa gabinetu i kierownika Referatu Historycznego. 13 marca 1942 roku powierzono mu kierownictwo Referatu Propagandy i Oświaty w Polskim Biurze Wojskowym (Komendzie Placu).
W latach 1947–1948 zajmował się oświatą w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. W 1948 roku po zwolnieniu z wojska pozostał na emigracji. W latach 1948–1952 redagował „Teki Historyczne”. Utrzymywał się między innymi z lekcji śpiewu. Zmarł 11 listopada 1953 roku w Londynie. Pochowany na St. Mary’s Cemetery.
Wybrane dzieła Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie 180 edytorów pięciotomowej Ilustrowanej encyklopedii Trzaski, Everta i Michalskiego wydawanej w latach 1926–1928, w której zredagował hasła związane z wojskowością. Pełnił również funkcję redaktora naczelnego ośmiotomowej Encyklopedii wojskowej wydawanej w latach 1931–1939. Był autorem wielu prac z dziedziny historii wojskowości, w tym: Język i słownictwo wojskowe Prądzyńskiego (1921) Znaczenie ogólne i wychowawcze historii wojskowości (1922) Kampanie Stefana Batorego przeciwko Moskwie (1925) Historia Wojskowości Polskiej (1925) Grunwald 1410 (1926 i 1943 – wydanie angielskie) Badania dawnej polskiej historii wojskowej. Zadania pracy i ogólna charakterystyka źródeł (wspólnie z B. Pawłowskim w 1927) Kampania włoska 1859 roku (wspólnie z S. Płoskim w 1928) Młodość wojskowa Jana Sobieskiego (1929) Przewodnik po polach bitew wojny polsko-rosyjskiej 1830/31 (1930, 2011) Jan III Sobieski (1933 i 1941 wydanie angielskie) Wyprawa wiedeńska 1683 (1933) Piechota w rozwoju historycznym (1936) Odrębność staropolskiej sztuki wojennej (1936, 1952 – wyd. francuskie, 1955 – wyd. II poprawione) Wyprawa na Toropiec (1937) Historia piechoty polskiej do 1792 roku (1937) Taktyka piechoty XVI w. W związku z jej siłą ogniową (1950 i 1964 – wyd. franc. i ang.) Opracowywał również teksty innych autorów (jako wydawca źródeł), a także tłumaczył, m.in. prace gen. Cammona, marszałków: Josepha Joffre i Ferdinanda Focha. Ostatnią jego pracą napisaną w Polsce była: Jan III Sobieski jako wódz. Nie została jednak wydana, jej rękopis spłonął w czasie wojny w Warszawie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (20 lipca 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1936)Wniosek z 20 sierpnia 1936 r. Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z MieczamiInformacja z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1938). „za zasługi w służbie wojskowej” Srebrny Krzyż Zasługi (2 marca 1925)M.P. z 1925 r. nr 62, poz. 234 „za zasługi, położone na polu pracy naukowej w armji Rzeczypospolitej Polskiej”.Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 38 z 01.04.1925 r. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Dz. M.S.W. 78/28. Srebrny Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej i krzewienie czytelnictwa w wojsku”. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościRoz. M.S.W. 83/28. Odznaka StrzeleckaNa podstawie fotografii :Plik:Otton Laskowski.jpg.
Order św. Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie) Krzyż Oficerski Orderu Świętego Aleksandra (Bułgaria, 1936) Kawaler Orderu Miecza (Szwecja, 1923)Sveriges statskalender. Sztokholm: 1925, s. 922. Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja) Order Palm Akademickich (Francja) Medal Zwycięstwa („Médaille interalliée”)
Przypisy
Bibliografia
Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 1278, 1401.
Encyklopedia wojskowa, Warszawa 1934, t. IV, s. 748.
Z żałobnej karty: ś.p. mjr Otton Laskowski, [w:] Bellona (Kwartalnik Wojskowo-Historyczny), Zeszyt IV, październik-grudzień 1953, Londyn. Polski Słownik Biograficzny, T. XVI, Warszawa 1971, s. 532–533. Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo MON, wyd. V, Warszawa 1985, , s. 355. T. Dubicki, Wojsko Polskie w Rumunii 1939–1941, Warszawa 1994, s. 97, 119–121, 136, 166, 174, 176, 310. B. Miśkiewicz, Polska Historiografia Wojskowa, Poznań 1996, s. 201–210.
Encyklopedia wojskowa, Warszawa 2007, t. I, .
Teczka personalna Ottona Laskowskiego, Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie (ap 5323 + 5345 + 6032). Dokumenty rodzinne w posiadaniu autora.
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Członkowie Związku Wojskowych Polaków Otton Kategoria:Majorowie naukowo-oświatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką Strzelecką Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 21 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie dowództwa I Korpusu Polskiego (PSZ) Kategoria:Oficerowie dowództwa 8 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Pochówki w Londynie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Palm Akademickich Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy historycy emigracyjni Kategoria:Polscy historycy wojskowości Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1953 Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Rumunii w czasie II wojny światowej