150px|thumb|Adam Pragier – rysunek opublikowany w gazecie „Rozwój”, przy okazji trwającego procesu brzeskiego (4 listopada 1931) mały|Grób Adama Pragiera Adam Szymon Pragier (ur. 12 grudnia 1886 w Warszawie, zm. 24 lipca 1976 w Penley) – polski ekonomista, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej, działacz socjalistyczny, polityk, żołnierz Legionów Polskich.
Życiorys Ukończył Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Działał w Polskiej Partii Socjalistycznej i w latach 1906–1914 w PPS-Lewicy. W latach 1907–1908 redaktor czasopisma „Myśl Socjalistyczna”. Od 1910 doktor prawa. Obronił dysertację doktorską pod tytułem Die Produktivgenossenschaften der schweizerischen Arbeiter (Spółdzielnie produkcyjne robotników szwajcarskich) na Uniwersytecie w Zurychu pod kierunkiem ekonomisty . W 1914 wstąpił ochotniczo do Legionów Polskich, zwolniony ze służby z powodu choroby serca. Po rekonwalescencji powołany do armii austriackiej w służbie garnizonowej w Morawskiej Ostrawie. W 1918 został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej w Krakowie.
W kwietniu 1919 ponownie wstąpił do PPS. W latach 1922–1930 był posłem na Sejm I i II kadencji. Od 1919 profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej.
W latach 1921–1937 członek Rady Naczelnej, w latach 1924–1925 CKW PPS. W 1930 więziony w twierdzy brzeskiej, w 1932 w procesie brzeskim skazany na 3 lata więzienia. W latach 1933–1935 na emigracji w Paryżu, powrócił do Polski i poddał się zasądzonej karze, którą odbył w wymiarze kilkumiesięcznym w 1935. W 1937 wynegocjował u wiceministra sprawiedliwości Adama Chełmońskiego przedterminowe zwolnienie z więzienia skazanego za rozbój Sergiusza Piaseckiego, którego w 1926 bronił jako adwokat przed sądem doraźnym w Wilnie.
Po agresji Niemiec i ZSRR na Polskę w 1939 przebywał na emigracji we Francji i Wielkiej Brytanii. Współuczestniczył w powołaniu 30 września 1939 rządu Władysława Sikorskiego i zapewnieniu ciągłości władz Rzeczypospolitej po internowaniu prezydenta RP Ignacego Mościckiego i Rządu RP w Rumunii 18 września 1939.
W latach 1941–1947 członek Komitetu Zagranicznego PPS. Od 3 lutego 1942 członek Rady Narodowej (substytutu parlamentu na emigracji). W latach 1944–1949 był ministrem informacji i dokumentacji w rządach Tomasza Arciszewskiego i Tadeusza Komorowskiego. Usunięty z PPS w 1946.
Od 1947 był przywódcą Związku Socjalistów Polskich na Obczyźnie. W latach 1949–1951 ponownie członek Rady Narodowej, w latach 1954–1970 Rady RP (w latach 1963–1968 jej przewodniczący).
Po wygaśnięciu kadencji prezydenta Augusta Zaleskiego opowiedział się po jego stronie przeciwko Radzie Trzech i pozostawał do końca jednym z najwierniejszych zwolenników prezydentury Augusta Zaleskiego. Stały współpracownik londyńskich „Wiadomości”, gdzie wespół ze swą towarzyszką życia Stefanią Zahorską prowadził rubrykę Puszka, komentując bieżące wydarzenia na arenie międzynarodowej (podpisywaną pseudonimem „Pandora”). Publicystyka Adama Pragiera obejmowała sprawy międzynarodowe (szczególnie w kontekście rywalizacji Zachód-Wschód) oraz kwestie krajowe. Adam Pragier stał niezmiennie na stanowisku ciągłości prawnej Rządu RP na uchodźstwie, przypisując mu główną rolę w walce o odzyskanie niepodległości Polski.
Członek założyciel Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. Członek Wielkiej Loży Narodowej „Kopernik”Paweł Wieczorkiewicz, Historia polityczna Polski 1935–1945, Warszawa 2005, s. 455..
Odznaczony Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (1965)11 listopada 1965, „za wybitne zasługi położone dla Rzeczypospolitej Polskiej” () oraz Medalem Niepodległości. W 1967 został laureatem Nagrody Związku Pisarzy Polskich na ObczyźnieLista laureatów Nagrody ZPP na Obczyźnie w latach 1951–2011. [dostęp 2026-04-23]..
Pochowany na Hampstead Cemetery w Londynie (section P2, gr. 9B).
Życie prywatne Urodziny w rodzinie pochodzenia żydowskiego. Jego żoną od 1912 była Eugenia Pragierowa z domu Berke, działaczka PPS, po 1948 członek PZPR; po wybuchu II wojny światowej (1939) małżonkowie byli w faktycznej separacji, nie mieli dzieci. Był związany z literatką Stefanią Zahorską.
Prace Czas przeszły dokonany, Londyn 1966, Wyd. Bolesław Świderski Puszka Pandory, Londyn 1969, Wyd. Polska Fundacja Kulturalna Czas teraźniejszy, Londyn 1975, Wyd. Polska Fundacja Kulturalna
Przypisy
Bibliografia Leksykon historii Polski z 1995 Grzegorz Szturo, Kraj i emigracja w publicystyce Adama Pragiera: lata 1945–1956 Emigracja polska wobec problemów przebudowy i sowietyzacji kraju po drugiej wojnie światowej: studia / pod redakcją Ryszarda Sudzińskiego. Toruń 2007 Profil na stronie Biblioteki Sejmowej
Linki zewnętrzne Adam Pragier, Rachuby na rewizjonizm Adam Pragier, Marks o Polsce Adam Pragier, Przewrót warszawski
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Zurychu Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie II Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie III Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie IV Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie I Rady Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie II Rady Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie III Rady Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie IV Rady Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Londyńska Polonia Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Polscy dziennikarze emigracyjni Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica (1906–1918) Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej na emigracji Kategoria:Doktorzy honoris causa Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie Kategoria:Laureaci Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Pochowani na Hampstead Cemetery w Londynie Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1892–1906) Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1919–1939) Kategoria:Polscy ministrowie emigracyjni Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Polska emigracja polityczna w Wielkiej Brytanii 1939–1989 Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Posłowie z okręgu Warszawa (II RP) Kategoria:Skazani w procesie brzeskim Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie Twierdzy Brzeskiej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918