mały|190px|Joachim Albrecht Eggeling w mundurze gauleitera mały|190px|Herby gau na pocztówce z 1939 thumb|upright|190px|Proporczyk gauleitera Gauleiter (niem. naczelnik okręgu) – stopień polityczny nadawany przywódcy Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP) w danym okręgu partyjnym (gau), np. organizacji kraju związkowego Turyngii czy miasta Wiednia. Gauleiter miał spory zakres władzy, podlegając wyłącznie centralnym władzom partii. Każdy gauleiter III Rzeszy posiadał swojego zastępcę (Stellvertreter-Gauleiter), który w razie niemożności wykonywania obowiązków przez gauleitera stawał się pełniącym jego obowiązki.
Gauleiterzy III Rzeszy Gau Bayerische Ostmark (okręg Bayerische Ostmark został założony w 1933, kiedy połączono Oberfranken, Niederbayern oraz Oberpfalz. Następnie nazwa została zmieniona na Gau Bayreuth): Hans Schemm (1933–1935) Gau Berlin, następnie Gau Groß-Berlin: Joseph Goebbels (1929–1945) Gau Berlin-Brandenburg (Gau Berlin-Brandenburg zostało podzielone na Berlin & Brandenburg w 1929): Ernst Schlange (1925–1926) Joseph Goebbels (1926–1929) Gau Brandenburg (historyczne centrum Królestwa Prus) (Gau Brandenburg zostało utworzone jako część Kurmark w 1933): Emil Holz (1929–1930) Ernst Schlange (1930–1933) Gau Danzig (Gdańsk, byłe Wolne Miasto Gdańsk), miasto-państwo wcielone do III Rzeszy w 1939 (Gau Danzig, po 1939 Gau Danzig-Westpreussen): Hans-Albert Hohnfeldt (1926–1928) Walter Maaß (1928–1930) Albert Forster (1930–1945) Gau Düsseldorf (Gau Düsseldorf założone w 1929 z dzielnicy Bergisches-Land): Friedrich Karl Florian (1929–1945) Gau Essen: Josef Terboven (1928–1945) Fritz Schlessmann (kwiecień 1940 – maj 1945) Gau Flandern: Jef van de Wiele (grudzień 1944 – kwiecień 1945) Gau Franken (Frankonia) (Gau Franken założone w 1929, kiedy Mittelfranken połączono z dzielnicą Nürnberg-Fürth): Julius Streicher (1929–1940) Hans Zimmermann (1940–1941) Karl Holz (1942–1945) Karl Holz (1940 – kwiecień 1945) Gau Halle-Merseburg: Walter Ernst (1925–1926) Paul Hinkler (1926–1930) Rudolf Jordan (1930–1937) Joachim Albrecht Eggeling (1938–1945) Gau Hamburg: Josef Klant (1925–1926) Albert Krebs (1927–1928) Hinrich Lohse (1928–1929) Karl Kaufmann (1929–1945) Gau Hannover-Nord (Gau Hannover-Nord stało się częścią Südhannover-Braunschweig w 1928): Bernhard Rust (1925–1928) Gau Hannover-Süd (Gau Hannover-Süd stało się częścią Südhannover-Braunschweig w 1928): Ludolf Haase (1927–1928) Gau Hessen-Darmstadt [Gau Hessen-Darmstadt stało się częścią Hessen-Nassau w 1933]: Friedrich Ringhausen (1927–1931) Peter Gmeinder (1931) Karl Benz (1932–1933) Gau Hessen-Nassau [Gau Hessen-Nassau założone w 1933 kiedy Hessen-Darmstadt połączono z Hessen-Nassau-Süd]: Jakob Sprenger (1933–1945) Gau Hessen-Nassau-Nord (Hessen-Nassau-Nord również znane jako Gau Kurhessen po 1934): Walter Schultz (1926–1927) Karl Weinrich (1927 – jesień 1943) Karl Gerland (1944–1945) Gau Hessen-Nassau-Süd (Gau Hessen-Nassau-Süd stało się częścią Hessen-Nassau w 1933): Anton Haselmayer (1925–1926) Walter Schultz (1926–1927) Jakob Sprenger (1927–1933) Gau Kärnten: Hubert Klausner (1933–1939) Franz Kutschera (1939–1941) Friedrich Rainer (od 18 XI 1941) Gau Koblenz-Trier (Koblenz-Trier zostało przemianowane na Gau Moselland w 1942): Gustav Simon (1931–1945) Gau Köln-Aachen: Joseph Grohé (1931–1945) Gau Kurmark [Kurmark zostało założone w 1933, kiedy Ostmark połączono z Brandenburgią; następnie przemianowano na Gau Mark Brandenburg w 1940]: Wilhelm Kube (1933–1936) Emil Sturtz (1939–1945) Gau Lüneburg-Stade: Otto Telschow (1925–1928) Gau Magdeburg-Anhalt: Hermann Schmischke (1925–1928) Wilhelm Friedrich Loeper (1927–1933) Paul Hofmann (1933) Wilhelm Friedrich Loeper (1934–1935) Joachim Albrecht Eggeling (1935–1937) Rudolf Jordan (1937–1945) Gau Mecklenburg: Friedrich Hildebrandt (1925–1930) Herbert Albrecht (1930–1931) Friedrich Hildebrandt (1931–1945) Gau Mittelfranken (Gau Mittelfranken stało się częścią Franken w 1929): Wilhelm Grimm (1928) Gau Moselland → Gau Koblenz-Trier Gau München-Oberbayern (Gau München-Oberbayern zostało założone w 1933, kiedy połączono okręgi Oberbayern i Gross-München): Fritz Reinhardt (1928–1931; tylko Oberbayern) Adolf Wagner (1933–1944) Paul Giesler (1944–1945) Gau Niederbayern (Gau Niederbayern stało się częścią Bayerische Ostmark w 1933): Fritz Reinhardt (październik 1928–1930) Otto Ebersdobler (1930–1932) Gau Niederbayern–Oberpfalz (Gau Niederbayern-Oberpfalz zostało podzielone na Niederbayern i Oberpfalz w 1929): Gregor Strasser (1925–1929) Gau Niederdonau: Hugo Jury (1939–1945) Gau Niederschlesien: Karl Hanke (1940–1945) Gau Oberdonau: August Eigruber (1939–1945) Gau Oberfranken [Gau Oberfranken stało się częścią Bayerische Ostmark w 1933]: Hans Schemm (1928–1933) Gau Oberpfalz (Gau Oberpfalz stało się częścią Bayerische Ostmark w 1933): Franz Maierhofer (1929–1932) Gau Oberschlesien: Fritz Bracht (1940–1945) Gau Osthannover: Otto Telschow (1925–1945) Gau Ostmark: Wilhelm Kube (1928–1933) Gau Ostpreußen: Bruno Gustav Scherwitz (1925–1927) Erich Koch (1928–1945) Gau Pfalz–Saar (Gau Pfalz-Saar zostało założone w 1935, kiedy połączono Saarland i Rheinpfalz. Następnie przemianowano na Saarpfalz w 1937, a w 1942 na Westmark): Josef Bürckel (1935–1944) Willi Stöhr (1944–1945) Gau Pommern: Theodor Vahlen (1925–1927) Walter von Corswant (1928–1931) Wilhelm Karpenstein (1931–1934) Franz Schwede-Coburg (1935–1945) Gau Rheinland-Nord (Gau Rheinland-Nord stało się częścią Ruhr w 1926): Karl Kaufmann (1925–1926) Gau Rheinland-Süd (Gau Rheinland-Süd zostało podzielone na Köln-Aachen i Koblenz-Trier w 1931): Heinz Haake (1925) Robert Ley (1925–1931) Gau Rheinpfalz (Gau Rheinpfalz stało się częścią Pfalz-Saar w 1935): Josef Bürckel (1926–1935) Gau Ruhr (Gau Ruhr zostało podzielone na Westfalen-Nord i Westfalen-Süd w 1932): Karl Kaufmann (1926–1929) Josef Wagner (1929–1931) Gau Saarland (Gau Saarland stało się częścią Pfalz-Saar w 1935): Josef Bürckel (1933–1935) Gau Sachsen: Martin Mutschmann (1925–1945), od 1933 także komisarz Rzeszy na Saksonię Gau Salzburg: Friedrich Rainer (1938–1941) Gustav Adolf Scheel (1941–1945) Gau Schlesien (Gau Schlesien zostało podzielone na Niederschlesien & Oberschlesien w 1940): Helmut Bruckner (1925–12 grudnia 1934) Josef Wagner (12 grudnia 1934–1940) Gau Schleswig-Holstein: Hinrich Lohse (1925–1945) Gau Schwaben: Karl Wahl (1928–1945) Gau Stadel (Bayern): Hans-Arnold Stadler (1944–1945) (→ Towarzystwo Thule) Gau Steiermark: Siegfried Uiberreither (1939–1945) Gau Sudetenland (utworzone po zajęciu Czechosłowacji; Sudetenland znane również jako Sudetengau; nazwane na cześć łańcucha górskiego Sudety): Konrad Henlein (1939–1945) Gau Südhannover-Braunschweig (Gau Südhannover-Braunschweig zostało założone w 1928, kiedy połączono Hannover-Nord i Hannover-Süd): Bernhard Rust (1928–1940) Hartmann Lauterbacher (1940–1945) Gau Thüringen: Artur Dinter (1925–1927) Fritz Sauckel (1927–1945) Gau Tirol: Franz Hofer (1932–1933) Gau Tirol-Vorarlberg: Franz Hofer (1938–1945) Gau Unterfranken (Unterfranken znane również jako Gau Mainfranken przed 1935): Otto Hellmuth (1928–1945) Gau Wallonien: Léon Degrelle (grudzień 1944 – kwiecień 1945) Gau Wartheland (Wartheland, do 1940 Warthegau; nazwane od rzeki Warta): Arthur Greiser (1939–1945) Gau Weser-Ems: Karl Rover (1929–1942) Paul Wegener (1942–1945) Gau Westfalen (Gau Westfalen stało się częścią Ruhr w 1926): Franz Pfeffer von Salomon (1925–1926) Gau Westfalen-Nord: Alfred Meyer (1932–1945) Gau Westfalen-Süd: Josef Wagner (1932–1941) Paul Giesler (1941–1943) Albert Hoffmann (19 czerwca 1943 – maj 1945) Gau Wien: Odilo Globocnik (1938–1939) Josef Bürckel (1939–1940) Baldur von Schirach (sierpień 1940 – maj 1945) Gau Württemberg-Hohenzollern: Eugen Munder (1925–1928) Wilhelm Murr (1928–1945)
thumb|none|840px|20: Bereichsleiter, 21: Oberbereichsleiter, 22: Hauptbereichsleiter, 23: Dienstleiter, 24: Oberdienstleiter, 25: Hauptdienstleiter, 26: Befehlsleiter, 27: Oberbefehlsleiter, 28: Hauptbefehlsleiter, 29: Gauleiter, 30: Reichsleiter.
Linki zewnętrzne
Patka kołnierzowa gauleitera
Kategoria:Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników