122 mm haubica wz. 1909/37 (ros. 122-мм гаубица образца 1909/37 года) – radziecka haubica, modernizacja działa opracowanego w 1909 roku przez niemiecką firmę Krupp.
Historia Haubica wz. 1909 była używana na szeroką skalę przez armię carską podczas I wojny światowej. Po jej zakończeniu była używana przez oddziały walczące w toczącej się na terenie Rosji wojnie domowej. Znalazła się także na uzbrojeniu armii fińskiej.
W 1936 roku Armia Czerwona miała na uzbrojeniu 920 haubic wz. 1909. W 1937 roku w fabryce w Permie rozpoczęto modernizację haubic wz. 1909. Zmodernizowane haubice miały balistykę identyczną jak 122 mm haubice wz. 1910/30. Ujednolicenie balistyki osiągnięto poprzez powiększenie objętości komory nabojowej. Zwiększenie maksymalnego ładunku miotającego wymusiło zastosowanie nowego celownika i wzmocnienie łoża. Zmodernizowanych 122 mm haubic wz. 1909/37 powstało 800-900 szt.
Haubica wz. 1909/37 miała krótką lufę i była przeznaczona głównie do strzelania torami stromymi, przy kącie podniesienia lufy od +20° do +43°. Amunicja rozdzielnego ładowania, stosowano 6 ładunków miotających różniących się masą. Zamek klinowy o poziomym ruchu klina. Opornik hydrauliczny, powrotnik sprężynowy. Łoże jednoogonowe, na drewnianych kołach. Zawieszenie nieresorowane. Trakcja ośmiokonna.
Haubice wz. 1909/37 były używane podczas wojny zimowej. Kilka z nich zostało zdobytych przez wojska fińskie (kolejne 21 znalazło się w rękach fińskich podczas wojny kontynuacyjnej). Otrzymały one fińskie oznaczenie 122 H/09-30. Finowie zdecydowali się także na przeprowadzenie identycznej modernizacji posiadanych haubic wz. 1909 (zmodernizowane działa otrzymały nazwę 122 H/09-40).
W 1941 roku Armia Czerwona posiadała 800–900 haubic wz. 1909/37. W początkowym okresie walk znaczna ich część dostała się w ręce niemieckie i była używana pod oznaczeniem 12.2 cm le.F.H.386(r).
W chwili wybuchu wojny radziecko-niemieckiej haubica wz. 1909/37 była konstrukcja przestarzałą. Przestarzałe zawieszenie uniemożliwiało trakcję mechaniczną, a jednoogonowe łoże powodowało, że kąt ostrzału w poziomie był niewielki, co utrudniało zwalczanie celów ruchomych ogniem na wprost. Niska była także donośność, mniejsza o 1800 m od donośności pocisków wystrzeliwanych z niemieckiej 10,5 cm le.F.H.18. Do zalet działa należała niewielka masa, solidna konstrukcja i duża skuteczność pocisków kalibru 122 mm. Pomimo dostaw nowoczesnych 122 mm haubic wz. 1938 haubice wz. 1909/37 były używane do końca wojny.
Amunicja Amunicja Rodzaj Wzór Masa pocisku, kg Masa materiału wybuchowego, kg Prędkość początkowa, m/s (maksymalny ładunek miotający) Donośność maksymalna, м Amunicja przeciwpancerna przeciwpancerny kumulacyjny (na uzbrojeniu od 1943 roku) BP-460A ? ? ? ? amunicja odłamkowa, burząca i odłamkowo-burząca odłamkowo-burzący OF-462 21,76 3,67 364 8910 odłamkowy O-462A 21,7 ? 364 8910 odłamkowy О-460А ? ? ? ? burzący F-460 ? ? 344 7550 burzący F-460 ? ? 344 7550 burzący F-460N ? ? 344 7550 burzący F-460U ? ? 344 7550 burzący F-460K ? ? 344 7550 szrapnel Sz-460 ? ? 343 7230 szrapnel Sz-460T ? ? 342 7240 Amunicja oświetlająca oświetlający S-462 ? ? 340 6800 Amunicja propagandowa propagandowy А-462 ? ? 364 7000 Amunicja dymna dymny D-462 ? ? 364 8910 dymny D-462A ? ? ? ? Amunicja chemiczna odłamkowo-chemiczny OCh-462 ? ? 364 8950 chemiczny Ch-462 21,8 ? 366 8477 chemiczny Ch-460 ? ? 358 7700
Bibliografia
Kategoria:Radziecka broń artyleryjska II wojny światowej Kategoria:Radzieckie haubice holowane