Płochacze (Prunellidae) – monotypowa rodzina małych ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Występowanie Rodzina obejmuje gatunki występujące w Europie, Azji i północno-zachodniej Afryce.

W Polsce występuje pokrzywnica i płochacz halny; sporadycznie zalatuje płochacz syberyjski, a wyjątkowo płochacz czarnogardły.

Charakterystyka Jest to jedyna rodzina ptaków endemiczna dla Palearktyki. Większość gatunków zamieszkuje obszary górskie; jedynie pokrzywnica, płochacz śniady oraz płochacz syberyjski żyją też na terenach nizinnych. Nie odbywają dalekich wędrówek, ale zimą przenoszą się w niższe partie gór i na tereny o łagodniejszym klimacie położone bardziej na południu.

Długość ciała 14–18 cm, masa ciała 17,5–45 g. Z wyglądu przypominają wróble (ale nie są z nimi blisko spokrewnione). Mają rude, brązowe lub szare, kreskowane upierzenie, cienki i ostry dziób. Obie płci są ubarwione podobnie. Gniazdują na ziemi, wśród niskiej roślinności lub w szczelinie skalnej. Składają 3–6 jaj o barwie od zielonkawej do niebieskiej. Odżywiają się owadami, a zimą również nasionami i jagodami.

Systematyka Etymologia Prunella: – „płochacz”, od zdrobnienia braun – „brązowy”, w aluzji do rudo-brązowego ubarwienia górnych części ciała płochacza pokrzywnicy. Accentor: nowołac. accentor – „chórzysta”, od łac. ad – „w kierunku, dla”; cantor, cantoris – „śpiewak”, od canere – „śpiewać”. Gatunek typowy: Sturnus collaris Scopoli, 1769. Aprunella: grecki negatywny przedrostek a-; rodzaj Prunella Vieillot, 1816. Gatunek typowy: Accentor immaculatus Hodgson, 1845.

Podział systematyczny Taksonem siostrzanym wobec płochaczy są złotogłówki (Peucedramidae). Do rodziny należy jeden rodzaj Prunella z następującymi gatunkami: Prunella himalayana (Blyth, 1842) – płochacz himalajski Prunella collaris (Scopoli, 1769) – płochacz halny Prunella immaculata (Hodgson, 1845) – płochacz kasztanowaty Prunella rubeculoides (Moore,F, 1854) – płochacz rudopierśny Prunella strophiata (Blyth, 1843) – płochacz rdzawobrewy Prunella fulvescens (Severtsov, 1873) – płochacz płowy Prunella koslowi (Przevalski, 1887) – płochacz mongolski Prunella rubida (Temminck & Schlegel, 1845) – płochacz śniady Prunella montanella (Pallas, 1776) – płochacz syberyjski Prunella modularis (Linnaeus, 1758) – płochacz pokrzywnica Prunella atrogularis (von Brandt, 1843) – płochacz czarnogardły Prunella ocularis (Radde, 1884) – płochacz pstry

Przypisy Systematyka i nazwy polskie za: