thumb|Kaliska ON thumb|Obrona Narodowa w 1939 Ostrzeszowski Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Ostrzeszów”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Historia i formowanie Batalion został sformowany w maju 1939 roku, w składzie Kaliskiej Brygady ON, według etatu batalionu ON typ IV. Batalion stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr VII: dowództwo i 1 kompania w Ostrzeszowie, 2 kompania w Doruchowie, a 3 kompania w Mikstacie.
Jednostką administracyjną i mobilizującą dla Ostrzeszowskiego batalionu ON był 60 pułk piechoty wielkopolskiej w Ostrowie Wlkp.
Ostrzeszowski batalion ON w kampanii wrześniowej Ponieważ batalion znalazł się w pasie działania Armii „Łódź”, pod względem taktycznym został podporządkowany dowódcy 10 Dywizji Piechoty i w składzie Zgrupowania płk. Jana Zientarskiego walczył w kampanii wrześniowej. Od 30 sierpnia 1939 bezpośrednio podlegał dowódcy Oddziału Wydzielonego „Ostrzeszów” ppłk. dypl. Wincentego Kurka i w jego składzie prowadził walki w pierwszych dniach września 1939 w obronie Ostrzeszowa.
Przygotowująca się do obrony Ostrzeszowa 1 kompania ON wieczorem 31 sierpnia została zluzowana przez II batalion 28 pułku piechoty i przeszła do odwodu tego batalionu. O świcie na pozycje batalionu 28 pułku uderzyły oddziały niemieckiej 24 Dywizji Piechoty. Batalion 28 pułku bronił Ostrzeszowa do godz.11.00 następnie pod naporem wycofał się. Na lewo od II/28 pp u podnóża góry Bełczyna broniła swoich pozycji 2 kompania ON. Odparła wszystkie natarcia niemieckie, a następnie wycofała się w ślad za strzelcami kaniowskimi osłaniając ich odwrót. 2 kompania ON „Doruchów” wycofywała się w kierunku wsi Królewskie, następnie poprzez lasy do szosy Ostrzeszów-Doruchów, skąd do Grabowa przez Bukownicę. Wobec posuwania się oddziałów niemieckich w ślad za strzelcami kaniowskimi na ich oddziały kontraktowały plutony 1 kompania ON. Na zajętą wieś Taborek kontratak jednego z plutonów 1 kompanii ON załamał się w ogniu niemieckiej broni maszynowej. 1 i 2 kompanie ON wycofały się w kierunku Ostrzeszowa, gdzie zajęły pozycje na jego południowym skraju miasta. Batalion ON „Ostrzeszów” w mieście stawił opór do godziny 12.00. następnie wycofały się z miasta w kierunku Grabowa. 3 kompania ON zajmowała stanowiska obronne w odległości kilkuset metrów od granicy. Na 3 kompanię wyszło natarcie niemieckiego 31 pułku piechoty ze wsparciem dywizjonu artylerii z rejonu Chojnika. Pierwsze niemieckie natarcie odparły pluton strzelecki i pluton ckm, po czym wycofały się w kierunku Bronisławki, dokonując szeregu niszczeń i zatarasowania dróg wcześniej przygotowanymi środkami. We wsi Kotowskie 3 kompania ON „Mikstat” przygotowała się do obrony przejściowej, jednak silny ostrzał artyleryjski kierowany z samolotu obserwacyjnego zmusił kompanie do dalszego wycofania się na skraj lasu w miejscowości Czarny Las. Z miejscowej wieży kościoła kompania została ostrzelana z broni maszynowej przez niemieckich dywersantów. Z uwagi na ostrzał artyleryjski kierowany z niemieckiego samolotu, kompania podjęła dalszy marsz w kierunku Mikstatu, gdzie dołączył jeden z plutonów. Tam w całości kompania przeszła do obrony na przedpolu miasta. Po stoczeniu potyczki z niemieckim patrolem 3 kompania ON na rozkaz dowódcy batalionu o godz. 22.00 rozpoczęła odwrót. Po przejściu Prosny 3 kompania ON stanęła na postój ubezpieczony w rejonie wsi Racławice.
2 września o świcie 3 kompania ON podjęła marsz w kierunku na Kraszewice, gdzie nawiązała łączność z 1 kompanią ON „Ostrzeszów”. Batalion ON „Ostrzeszów” otrzymał rozkaz zorganizowania obrony na rubieży rzeki Prosny na odcinku Giżyce-las Węglewice, 3 kompania ON otrzymała rozkaz zorganizowania punktu oporu we wsi Kakawa.
2 kompania ON „Dobruchów” zajęła stanowiska w rejonie cmentarza w Kraszewicach, 3 kompania ON „Mikstat” zorganizowała obronę we wsi Kakawa, 1 kompania ON „Ostrzeszów” stanowiła odwód batalionu. 3 września rozkazem dowódcy batalionu wszystkie pododdziały opuściły stanowiska obronne i rozpoczęły odwrót przez Brzeziny, Błaszki, Wartę. Batalion skoncentrował się za rzeką Wartą w rejonie Glinno-Dzierzązna. Podczas przemarszu przez miejscowość Warta batalion poniósł znaczne straty osobowe na skutek ataków niemieckiego lotnictwa. 4 września po południu batalion poszczególnymi kompaniami zajął stanowiska obronne na wale przeciwpowodziowym na prawym brzegu Warty. 2 kompania ON wsparła w obronie 9 kompanię strzelców 28 pp. W nocy 4/5 września oddziały niemieckie wykonały pod osłoną nocy silne uderzenie na 1 kompanię ON, która broniła mostu w Warcie koło Mnichowa, następnie gwałtownym natarciem zaatakowali 9/28 pp i wspierającą ją 2 kompanię ON, broniące się na prawo od mostu. Obie kompanie odparły niemieckie natarcie. Ponowne silne niemieckie natarcie o godz.5.00 5 września wzdłuż wału rzecznego przy wsparciu artylerii niemieckiej rozbiło i wyparło 9/28 pp oraz odrzuciło 2 kompanię ON, która straciła około 50 oficerów i szeregowych, którzy zostali wzięci do niemieckiej niewoli. 3 kompania ON broniąca się na lewo od mostu ogniem broni maszynowej odparła niemieckie natarcie na swoje pozycje. Silnie ostrzeliwano pozycje kompanii ogniem artylerii. Kompania poniosła straty osobowe, ale również atakujący nieprzyjaciel. Ponowne niemieckie natarcie przełamało obronę 3 kompanii ON. Podczas odwrotu od ostrzału dywersanta poległ por. Piotr Perski, a dowódca kompanii por. Leon Steyer zaginął. Dowództwo kompanii objął por. Leon Stasierski. Podczas odwrotu wszystkie kompanie połączyły się. Batalion wycofywał się przez Szadek, Dobruchów, Lutomiersk, Zgierz, Głowno w kierunku Warszawy. Odwrót odbywał się w styczności z nieprzyjacielem, pod ostrzałem artylerii i broni maszynowej. Kilkakrotnie Ostrzeszowski batalion ON był bombardowany przez niemieckie lotnictwo. 7 września batalion stoczył walkę pod Domaniewicami z oddziałami niemieckimi, poległo w niej 55 żołnierzy batalionu. 8 września zdziesiątkowany batalion dotarł do rejonu Mszczonowa i Grodziska Mazowieckiego, tam został okrążony przez oddziały niemieckie, bez amunicji i środków opatrunkowych jego resztki dostały się do niemieckiej niewoli.
Organizacja i obsada personalna Obsada dowódcza dowódca batalionu – kpt. Stefan Józef Waydowicz adiutant batalionu – por. rez. Cezary Wiza dowódca plutonu zwiadu – ppor. rez. Franciszek Weltera dowódca 1 kompanii ON „Ostrzeszów” – ppor. rez. Feliks Bock dowódca I plutonu - ppor. rez. Piotr Dobosz dowódca II plutonu - ppor. rez. Stanisław Sarnowski dowódca III plutonu - NN dowódca plutonu ckm - ppor. rez. Józef Kokot dowódca 2 kompanii ON „Doruchów” – ppor. Feliks Zabłocki dowódca I plutonu - ppor. rez. Mikołajczyk dowódca II plutonu - ppor. rez. Erwin Gross dowódca III plutonu - ppor. rez. Józef Pieczonka dowódca plutonu ckm - ppor. rez. Antoni Kaj dowódcy 3 kompanii ON „Mikstat” – por. Leon Steyer (do 5 IX 1939), por. Leon Stasierski dowódca I plutonu - por. rez. Władysław Jędrychowski dowódca II plutonu - por. rez. Piotr Perski (+do 5 IX 1939) dowódca III plutonu - por. rez. Jan Morajko dowódca plutonu ckm - por. rez. Leon Stasierski
Przypisy
Bibliografia
Ostrzeszów, Batalion ON Kategoria:Polskie jednostki obrony narodowej utworzone w 1939 Ostrzeszów, Batalion ON Kategoria:Historia Ostrzeszowa