Muzeum Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie (MuFo) – muzeum w Krakowie to jedyna w Polsce publiczna placówka muzealna poświęcona wyłącznie zagadnieniom fotografii. Muzeum zostało utworzone 31 grudnia 1986 roku.
Oddziały MuFo Rakowicka Jest to główna siedziba MuFo, mieszcząca się przy ul. Rakowickiej 22 w Krakowie. Pełni rolę centralnego ośrodka muzeum, łącząc działalność wystawienniczą, edukacyjną i naukową.
W oddziale organizowane są wystawy i wydarzenia, znajdują się sale edukacyjne, biblioteka z czytelnią, kawiarnia oraz sklep muzealny z publikacjami oraz gadżetami związanymi z fotografią, a także przestrzenie biurowe. Siedziba została otwarta dla zwiedzających w grudniu 2021 roku z pierwszą wystawą czasową w tym miejscu pt. Tu zaszła zmiana. Zabytkowy budynek dawnej Zbrojowni został zakupiony przez Gminę Miejską Kraków w 2016 roku od Agencji Mienia Wojskowego w celu rozbudowy na potrzeby MuFo i przekształcenia w centrum wystawienniczo-edukacyjne.
Od maja 2022 roku w budynku przy ulicy Rakowickiej prezentowana jest wystawa główna pt. Co robi zdjęcie?. Jest to pierwsza w Polsce ekspozycja przekrojowo przedstawiająca historię, teraźniejszość i przyszłość fotografii. Ekspozycja porusza zagadnienia związane z technologią, procesem powstawania zdjęć, sposobami ich wykorzystania oraz kulturowym znaczeniem fotografii. Wystawa została podzielona na pięć części: „Technologia”, „Fotografujący”, „Fotografowane”, „Informacja” i „Przyszłość”. Każda z nich pozwala odkrywać zagadnienia związane z fotografią z różnych perspektyw.
Podczas zwiedzania widzowie mają okazję zapoznać się z różnorodnymi technikami fotograficznymi, co pozwala nie tylko prześledzić historię tego medium, ale także zrozumieć proces powstawania zdjęć. Wystawa prezentuje też twórczość wybranych polskich fotografek i fotografów oraz bogactwo tematów, które pojawiały się na zdjęciach na przestrzeni niemal dwóch wieków.
Ważnym elementem ekspozycji jest ukazanie fotografii nie tylko jako narzędzia wykorzystywanego do przekazywania wiedzy o świecie, ale również kształtowania opinii publicznej i propagandy. Wystawę zamyka część poświęcona przyszłości fotografii, gdzie znalazły się informacje o współczesnych technikach obrazowania oraz prace artystów, którzy w swojej twórczości poruszają tematy związane z dynamicznym rozwojem technologicznym oraz przemianami społecznymi.
Na wystawę pt. Co robi zdjęcie? składa się około 1000 obiektów ze zbiorów Muzeum Fotografii w Krakowie, w tym odbitki, albumy fotograficzne, szklane klisze, negatywy oraz sprzęt fotograficzny. Różnorodność eksponatów podkreśla bogactwo zbiorów Muzeum i ukazuje fotografię jako medium kształtujące naszą rzeczywistość, łączące technologię oraz sztukę.
MuFo Józefitów Oddział mieści się w zabytkowej willi przy ul. Józefitów 16 w Krakowie. Obiekt, będący pierwotną siedzibą muzeum, przeszedł gruntowną modernizację w latach 2016–2021. W rozbudowanej południowej części obiektu znajduje się 7-kondygnacyjna konstrukcja, w całości przeznaczona na pomieszczenia magazynowe. Budynek jest miejscem codziennej pracy muzealników, pełniącym zadanie ochrony zbiorów, ich odpowiedniego przechowywania, konserwacji, digitalizacji, pracy naukowej i badawczej oraz edukacyjnej kierowanej do szerokiej publiczności.
W obiekcie mieszczą się magazyny i specjalistyczne pracownie służące konserwacji fotografii i sprzętu fotograficznego oraz pracownie dokumentacji obrazowej z profesjonalną ciemnią fotograficzną.
W 2021 roku budynek udostępniono zwiedzającym, którzy w trakcie oprowadzań realizowanych przez specjalistów pracujących w tym oddziale, mogą poznać historię Muzeum i różnorodność zbiorów w ich codziennym środowisku, którym są̨ muzealne magazyny i specjalistyczne pracownie oraz dowiedzieć się, jak wygląda praca muzealniczek i muzealników.
MuFo Strzelnica Oddział działał w latach 2018–2023 w zabytkowym budynku Strzelnicy przy ul. Królowej Jadwigi 220 w Krakowie. Była to tymczasowa siedziba muzeum, udostępniona przez Gminę Miejską Kraków na czas modernizacji i rozbudowy ówczesnej głównej siedziby MuFo. W budynku prezentowano wystawę stałą Portret, której celem było ukazanie rozmaitych form i funkcji portretu w fotografii.
Wokół Strzelnicy działał Klub MuFo Strzelnica, organizujący wydarzenia kulturalne, warsztaty oraz spotkania. W otaczającym budynek ogrodzie realizowano projekty artystyczne, zainstalowano rzeźby Kingi Nowak, a Zarząd Zieleni Miejskiej dokonał rewitalizacji jego południowej części. Ponadto, w przestrzeni umieszczono urządzenia optyczne, kulochwyty i leżanki strzeleckie, które nawiązywały do historycznej funkcji obiektu oraz do fotografii jako medium. Odwiedzający mogli korzystać z bulodromu i stolików z planszami do gry w szachy, warcaby, go i tryktraka.
Działalność MuFo Strzelnica zakończyła się w październiku 2023 roku.
Zbiory Trzon kolekcji Muzeum stanowi część zbioru Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego, przekazany muzeum w latach 1988–1991, obejmujący kolekcję fotografii dawnej, zawierającą przede wszystkim zdjęcia atelierowe, unikatowy zbiór fotografii artystycznej, w tym prace Walerego Rzewuskiego, Józefa Sebalda, Wojciecha Buyko, Jana Bułhaka, Edwarda Hartwiga i autochromy Tadeusza Rzący, a także sprzęt fotograficzny i kinematograficzny.
Zbiory składają się z następujących zespołów obiektów: kolekcji głównej, obejmującej fotografię i sprzęt fotograficzny oraz filmowy, zespołu materiałów pomocniczych: badawczych i edukacyjnych, kolekcji fotografii wirtualnych biblioteki fachowejmały|Walery Rzewuski, Adam Stefan Sapieha, 1885-1887, MHF 1854 II 18mały|Tadeusz Rząca, Tatry, Morskie Oko, 1910-1920, MHF 3727 II 76 mały|Ignacy Krieger, Kobieta w sukmanie, portret, 1864-1889, MHF 12504 II mały|Jan Alojzy Neuman, Na basenie, ok. 1935, MHF 11341 II
Zbiory Muzeum Fotografii, na które składa się ponad 105 000 obiektów, są podzielone na pięć części:
Kolekcja fotografii nieprofesjonalnej Najliczniejsza kolekcja w zbiorach MuFo. Składają się na nią fotografie wykonane przez amatorów, zarówno w Polsce, jak i za granicą, od końca XIX wieku do współczesności. Kolekcja obejmuje albumy rodzinne, zestawy zdjęć, a także prace indywidualnych autorów, takich jak Paweł Mussil czy Klementyna Zubrzycka-Bączkowskahttps://mufo.krakow.pl/uploaded_files/1667441020_polityka-gromadzenia-zbiorow-mufo-2022-2026.pdf. mały|Jan Bułhak, Pejzaż zimowy, Wilno, Góra Trzykrzyska, 1930-1938, MHF 2821 II
Kolekcja fotografii atelierowej Zbiór zawiera fotografie wykonane przez autorów działających na terenach dawnej i obecnej Polski od II połowy XIX wieku. Znajdują się w nim fotografie i negatywy wykonane m.in. przez twórców krakowskich (Stanisław Bizański, Ignacy Krieger, Natan Krieger, Amalia Krieger, Juliusz Mien, Józef Sebald, Awit Szubert i Walery Rzewuski), warszawskich (Karol Beyer, Konrad Brandel, Maksymilian Fajans, Marian Fuks (fotograf), Jadwiga Golcz), poznańskich (August i Friedrich Zeuschnerowie), lwowskich (Edward Trzemeski), wileńskich (Stanisław Filibert Fleury, Aleksander Władysław Strauss) oraz działających w mniejszych miastach, jak np. Bochnia (Władysław Gargul i rodzina Gargulów), Mielec (August Jaderny i Wiktor Jaderny), Rzeszów (Edward Janusz) czy Przemyśl (Bernard Henner (senior) i Bernard Henner (junior)). Ważnym elementem kolekcji są fotografie wykonane na terenach Europy Środkowej i Wschodniej, m.in. obecnych: Niemiec, Rosji, Litwy, Ukrainy, Czech, Słowacji i Austrii. W skład kolekcji fotografii atelierowej wchodzą także zdjęcia pochodzące z zakładów powstałych w XX wieku, takich jak np.: krakowskie studio "Bracia Karaś" (Adam Karaś) czy atelier rodziny Garzyńskich. mały|Szubert Awit, Krziwanek Karl, Sokolica, Pieniny, 1882-1893, MHF 2030 II
Kolekcja fotografii reportażowej i dokumentalnej Kolekcja zawiera fotografie dokumentujące kluczowe wydarzenia społeczne, polityczne i historyczne od XIX wieku do czasów współczesnych. Wśród nich znajdują się m.in.: autochromy Tadeusza Rzący – pierwsze kolorowe zdjęcia widoków Krakowa i okolic, ponad 20 000 fotografii Jana Bułhaka, twórcy koncepcji „fotografii ojczystej”, i jego syna Janusza Bułhaka, którzy na przełomie lat 40. i 50. XX wieku dokumentowali Polskę, zdjęcia fotografów z kręgu czasopisma „itd.” (Andrzej Baturo, Bogusław Biegański, Anna Musiałówna, Maciej Osiecki, Krzysztof Pawela), których prace określa się mianem „czarnego reportażu”, zbiór fotografii wojennej z okresu I i II wojny światowej, dotyczący działań prowadzonych na terenach obecnej i dawnej Polski oraz krajów ościennych, fotografie legionowe autorstwa Tadeusza Pawlasa, Leopolda Rudka, Jana Włodka.
Kolekcja sztuki Kolekcja liczy ponad 3 000 prac autorstwa polskich i zagranicznych artystów. Obejmuje dzieła piktorialistów (Jan Bułhak, Józef Farbotko, Bolesław Gardulski, Marian Józef Krysztofik, Jan Neuman), zbiór „fotografii kreacyjnej” tworzonej przez artystów związanych ze środowiskiem Związku Polskich Artystów Fotografików (Zbigniew Łagocki, Wacław Nowak, Wojciech Plewiński), prace Zdzisława Beksińskiego, Jerzego Lewczyńskiego i Bronisława Szlabsa, którzy w latach 50. i 60. XX wieku rozwijali koncepcję „antyfotografii”. W zbiorach MuFo znaleźć można przykłady fotografii awangardowej, konceptualnej i postkonceptualnej, tworzonej przez autorów zwracających się w stronę krytycznej analizy medium (Zbigniew Dłubak, Zofia Kulik, Andrzej Lachowicz, Natalia LL, Zbigniew Libera (artysta), Józef Robakowski, Andrzej Różycki, Zygmunt Rytka, Teresa Tyszkiewicz). W kolekcji sztuki znajdują się także prace fotografów wymykających się klasyfikacjom (Edward Hartwig, Fortunata Obrąpalska, Zofia Rydet, Tomasz Machciński). Istotnym elementem kolekcji sztuki jest grupa dzieł pochodzących z daru Teresy i Andrzeja Starmachów (fotografie Marty Deskur, Marka Piaseckiego, Jadwigi Sawickiej, Mikołaja Smoczyńskiego, Jacka Marii Stokłosy). Kolekcja sztuki uzupełniana jest na bieżąco. W ostatnich latach zostały do niej włączone prace takich artystów jak: Kuba Dąbrowski, Mikołaj Długosz, Alicja Dobrucka, Jan Dziaczkowski, Weronika Gęsicka, Maurycy Gomulicki, Nicolas Grospierre, Zuzanna Janin, Robert Kuśmirowski, Kobas Laksa, Szymon Rogiński, Tomasz Saciłowski, Andrzej Tobis, Bartosz Wajer i Wojciech Wilczyk, Ewa Partum.
Kolekcja sprzętu fotograficznego i filmowego Kolekcja liczy prawie 6 000 różnorodnych obiektów. Znaleźć w niej można aparaty atelierowe, podróżne, składane, typu „box”, kompaktowe, natychmiastowe oraz cyfrowe. Pozostałą część stanowią: kamery filmowe, projektory, powiększalniki, obiektywy, różnego typu akcesoria, sprzęt ciemniowy oraz rekwizyty atelierowe. Znajdują się w niej niemal wszystkie prototypy i polskie konstrukcje z okresu powojennego. Jej istotnymi częściami są również radzieckie aparaty fotograficzne produkowane od lat 30. do początku lat 90. XX wieku oraz kolekcja aparatów niemieckich produkowanych od końca XIX wieku do dnia dzisiejszego oraz licząca ponad 700 obiektów kolekcja aparatów cyfrowych.
Biblioteka Muzeum Fotografii w Krakowie dysponuje również zbiorami bibliotecznymi, liczącymi około 28 000 pozycji. Zaliczają się do nich współczesne i historyczne książki poświęcone fotografii i jej dziejom, czasopisma, albumy, katalogi wystaw oraz unikalne materiały archiwalne, takie jak sprawozdania, plakaty, ekslibrisy, legitymacje i slajdy, podręczniki fotograficzne i druki ulotne związane z historią polskiej fotografii.