Dundee (wym. []; gael. Dùn Dèagh) – miasto i jednostka administracyjna (ang. council area) w Szkocji, położone na północnym brzegu zatoki Firth of Tay, przy ujściu rzeki Tay do zatoki Firth of Tay (estuarium Morza Północnego).
Historia Dundee sięga epoki żelaza i jest związana z ludem Piktów. W okresie wojen o niepodległość Szkocji, miasto było areną wielu wydarzeń o znaczeniu historycznym. Zamek w Dundee został zniszczony w XIV wieku. Jego odbudowanie przypisuje się siłom szkockim, w tym zwolennikom Williama Wallace’a. W czasach rewolucji przemysłowej, Dundee stało się centrum przemysłu jutowego. Słynęło także z dziennikarstwa i produkcji dżemu pomarańczowego, co poskutkowało nadaniem mu przydomka „Miasto juty, dżemu i dziennikarstwa”.
Dundee liczy obecnie 159 648 mieszkańców (stan na 2025 r.). Wraz z pobliskimi miejscowościami, takimi jak Monifieth, Birkhill i Invergowrie, tworzy obszar miejski liczący około 170 tys. osób (w zależności od przyjętej definicji). Największą liczbę mieszkańców odnotowano na początku lat 70. XX wieku, kiedy populacja miasta wynosiła prawie 200 000 mieszkańców, jednak w kolejnych dekadach malała z powodu migracji oraz reform administracyjnych wpływających na granice miasta i suburbanizację.
Dundee jest również znane jako „miasto odkryć” (ang. City of Discovery), ponieważ było miejscem rozpoczęcia wypraw badawczych, w tym ekspedycji na statku RRS Discovery Roberta Scotta, który jest obecnie eksponowany w lokalnym muzeum. W latach 80. XX wieku miasto stało się ważnym ośrodkiem przemysłu biomedycznego i technologicznego.
W Dundee znajdują się dwa uniwersytety: University of Dundee oraz Abertay University. Miasto jest także siedzibą Szkockiego Teatru Tańca, mieszczącego się w . W Caird Hall regularnie koncertuje Królewska Szkocka Orkiestra Narodowa.
5 marca 2004 roku Dundee uzyskało status Fairtrade City.
Historia thumb|left|Wishart Arch – jedyna ocalała do dziś część murów miasta Data założenia pierwszej osady na terenie współczesnego Dundee jest nieznana. W 1190 roku wzniesiono tam jeden z pierwszych znanych kościołów.
Gaelicka nazwa miasta – Dùn Dèagh – zawiera człon dùn oznaczający „fort”, co odnosi się do dawnej warowni, której ślady zachowały się na wzgórzu Dundee Law. Dokładne znaczenie słowa Dundee pozostaje nieustalone. Jedna z hipotez sugeruje, że może ono oznaczać „Fort ognia”, nawiązując do ognisk zapalanych na wzgórzu jako ostrzeżenie dla żeglarzy. Inne interpretacje wskazują na znaczenia „Fort Boga” lub „Fort Tay”.
W 1191 roku Dundee otrzymało prawa miejskie oraz status miasta królewskiego (royal burgh), co świadczy o istnieniu dużego i znaczącego ośrodka. Edward I Długonogi odebrał mu prawa miejskie, lecz w 1327 roku Robert I Bruce przywrócił je i nadał nowe przywileje. W 1545 roku, w związku z działaniami wojennymi znanymi jako , Dundee zostało otoczone murem i ufortyfikowane. W lipcu 1547 roku znaczna część miasta uległa zniszczeniu na skutek ciężkiego ostrzału artyleryjskiego wojsk angielskich. W 1645 roku, podczas I angielskiej wojny domowej, Dundee było oblężone przez rojalistę Jamesa Grahama, 1 Markiza Montrose. W 1651 roku, w trakcie III angielskiej wojny domowej, miasto zostało zdobyte przez generała George’a Moncka, dowódcę sił Olivera Cromwella w Szkocji. Podczas najazdu wojska angielskie zniszczyły znaczną część zabudowy oraz dopuściły się masakry ludności cywilnej. Dundee odegrało również rolę w powstaniach jakobickich – po zwycięstwie John Graham, 1 Wicehrabia Dundee, wzniósł na wzgórzu Dundee Law sztandar Stuartów, co przyniosło mu przydomek Bonnie Dundee.
W okresie rewolucji przemysłowej Dundee rozwijało się dzięki przemysłowi jutowemu. Położenie miasta nad ujściem rzeki Tay sprzyjało importowi juty z subkontynentu indyjskiego oraz rozwojowi przetwórstwa tranu, wykorzystywanego w procesie obróbki juty. W XX wieku znaczenie przemysłu jutowego zaczęło maleć, a ostatni zakład tego sektora zamknięto w latach 70. XX wieku.
Dundee zasłynęło również z produkcji dżemu pomarańczowego. Recepturę marmolady cytrusowej przypisuje się Janet Keiller, która w 1797 roku rozpoczęła jej produkcję. Dzięki eksportowi dżem Keiller stał się rozpoznawalną marką, choć z upływem czasu jego wytwarzanie przejęły większe przedsiębiorstwa. Marka Keiller’s jest nadal obecna na rynku.
Miasto odegrało istotną rolę w rozwoju dziennikarstwa. Założona w 1905 roku firma pozostaje jednym z największych pracodawców w Dundee. Spółka publikuje gazety, komiksy dziecięce i magazyny, takie jak „The Sunday Post”, „The Courier”, „Shout”, „The Beano” i „The Dandy”.
W XIX wieku Dundee stało się ośrodkiem przemysłu morskiego i stoczniowego. W latach 1871–1981 wybudowano tam około 2 tysiące statków, w tym statek badawczy RRS Discovery, używany przez Roberta Falcona Scotta. Statek ten jest obecnie eksponowany w Discovery Point. Zakłady konstrukcji stalowo-ramowych, gdzie zbudowano silnik RRS Discovery, mieszczą obecnie największą księgarnię w mieście. Miasto było również centrum wielorybnictwa – zapotrzebowanie na olej wielorybi dla zakładów jutowych przyczyniło się do rozwoju tej gałęzi gospodarki. W 1892 roku odkryto Dundee Island, nazwaną na cześć wyprawy wielorybniczej „Dundee”. Wielorybnictwo zakończono w 1912 roku, a budowę statków w 1981 roku.
Pierwszy most kolejowy na rzece Tay (Tay Bridge), zaprojektowany przez brytyjskiego inżyniera kolejowego został otwarty w 1879 roku. Był najdłuższym mostem kolejowym na świecie. Niecały rok później, podczas sztormu, konstrukcja zawaliła się pod ciężarem pociągu pasażerskiego, powodując katastrofę, w której zginęli wszyscy podróżni.
Geografia thumb|left|Widok na Dundee Law Dundee leży na północnym brzegu Firth of Tay, blisko Morza Północnego. Miasto otaczają bazaltowe formy wulkaniczne wygasłego wulkanu, zwanego Dundee Law lub Law, który mierzy 174 metryThe Ordnance Survey, badanie 380 map Dundee i Sidlaw Hills.. Jest jedynym szkockim miastem usytuowanym na południowym stoku. Temperatury są tu o kilka stopni wyższe niż w Aberdeen, który jest położony na północ od miasta, czy też na wybrzeżach w okolicy Angus. W Dundee panują łagodniejsze zimy niż w innych częściach Szkocji. Dzieje się tak dzięki pobliskiemu pasmu wzgórz, które często jest pokryte śniegiem, podczas gdy miasto pozostaje nieośnieżone.
Dundee, zajmujące stosunkowo małą powierzchnię, jest drugim najgęściej zaludnionym obszarem w Szkocji zaraz po Glasgow, oraz piątym w całej Wielkiej Brytanii. Charakteryzuje się zabudową złożoną z czteropiętrowych kamienic w stylu wiktoriańskim zbudowanymi z miodowego lub brązowego piaskowca. Zarówno centralne dzielnice miasta, jak i osiedla na jego obrzeżach pełne są wielopiętrowych bloków mieszkalnych z lat 60. XX w. Te drugie znajdują się wśród najbiedniejszych dzielnic miejskich w Wielkiej Brytanii. Ze wschodnią częścią miasta sąsiaduje znaczące, choć nie włączone do miasta, przedmieście Broughty Ferry – z klubem jachtowym, szerokim wachlarzem profesjonalnych usług oraz kosztownymi domami – są wśród nich zabytki z okresu rewolucji przemysłowej.
Dundee leży blisko Perth (20 mil) i na wschód od Scottish Highlands w południowej części kraju. St Andrews (14 mil) i Fife w północno-wschodniej Szkocji położone są na południe, natomiast Sidlaw Hills, Angus Glens i Glamis Castle – na północ od miasta. Nieopodal Dundee znajdują się dwa najbardziej prestiżowe szkockie pola golfowe, St Andrews Links i Carnoustie Golf Links. Miejscowości Invergowrie w Perthshire, Newport-on-Tay w Fife oraz Monifieth i Birkhill w Angus leżą poza granicami administracyjnymi Dundee, chociaż de facto są jego przedmieściami.
Demografia Rdzenni mieszkańcy Dundee nazywają siebie „Dundonianami” (ang. Dundonians) i wyróżniają się akcentem, w którym można zauważyć zamianę monoftongu /e/ na dyftong /ai/.
Znaczna część mieszkańców zarabia poniżej średniej krajowej lub korzysta z systemu świadczeń socjalnych. Ponad połowa dzielnic Dundee znajduje się wśród najuboższych obszarów Szkocji. Mniej niż połowa domów w mieście to nieruchomości własnościowe, większość stanowią mieszkania spółdzielcze lub komunalne, choć ich udział jest wyższy niż w Glasgow. Szczególnie wysoki poziom ubóstwa odnotowano w dzielnicy Whitfield, gdzie 96% mieszkańców żyje poniżej progu ubóstwa – jest to najwyższy wskaźnik w Wielkiej Brytanii. W 2004 roku Dundee miało najwyższy wskaźnik aborcji w Szkocji (24,2‰) oraz najwyższy wskaźnik ciąż wśród nastolatek w Europie Zachodniej (1 na 16, przy średniej 1 na 23).
Podobnie jak w innych brytyjskich miastach, populacja Dundee znacznie wzrosła w wyniku urbanizacji podczas rewolucji przemysłowej. Największy przyrost ludności nastąpił w połowie XIX wieku wraz z napływem irlandzkich robotników uciekających przed wielkim głodem (1845–1849), których przyciągnęła industrializacja miasta. Dundee stało się również miejscem osiedlania się imigrantów z Włoch, którzy uciekli przed biedą i głodem, oraz z Polski, gdzie społeczność żydowska szukała schronienia przed pogromami w XIX wieku, a także przed II wojną światową w XX wieku.
Obecnie Dundee ma liczną populację mniejszości narodowych, w tym trzecią co do wielkości społeczność Azjatów w Szkocji, po Glasgow i Edynburgu, która liczy około 3500 osób. Miasto przyciągnęło więcej mieszkańców Europy Wschodniej niż przewidywano, a prognozy wskazują na dalszy wzrost liczby imigrantów, w tym około 2000 osób z Bułgarii. Dundee jest również popularnym miejscem dla studentów z Irlandii i innych krajów Unii Europejskiej, którzy stanowią 14,2% populacji miasta – najwyższy udział wśród czterech największych miast Szkocji. Miasto wyróżnia się stosunkowo wysokim stopniem recyklingu odpadów komunalnych.
Gospodarka thumb|upright|Cox’s Stack – komin dawnego zakładu jutowego Camperdown. Jego nazwa pochodzi od nazwiska barona jutowego Jamesa Cox’a, późniejszego Lorda Provosta Dundee Dundee to ośrodek naukowy oraz najważniejsze szkockie centrum handlu po Glasgow i Edynburgu. Ponad 300 000 osób dojeżdża do centrum miasta w 30 minut, a 700 000 – w godzinę. Mieszkańcy North East Fife, Angus i Perth and Kinross dojeżdżają do pracy w mieście. W 2006 roku ludność aktywna zawodowo stanowiła 76,7% populacji Dundee w wieku produkcyjnym, z czego około 20% to studenci studiów dziennych. W mieście znajduje się prawie 95 000 etatów w ok. 4000 firm. Liczba miejsc pracy wzrosła o blisko 10% od roku 1996. Obecnie inwestycje w mieście są na rekordowym poziomie. Od 1997 r. Dundee stało się centrum inwestycji na kwotę sięgającą miliard funtów.
Pomimo rozwoju gospodarczego udział w ogólnej liczbie ludności Dundee, mieszkańców żyjących w ubóstwie, często określanych jako społecznie wykluczeni, jest drugi największy w Szkocji, po Glasgow. W lutym 2006 r. średnie zarobki tygodniowe były równe 409 £ (szkocka średnia) – wzrost o 33% w stosunku do roku 1998. W 2006 roku bezrobocie w Dundee wynosiło około 3,8% i było wyższe niż średnia – 2,6% – w Szkocji, aczkolwiek miastu udało się obniżyć jego poziom od roku 1996 (8,6% przy średnim bezrobociu w Szkocji – 6,1%). W 2000 roku liczba bezrobotnych w mieście wynosiła mniej niż 5000 osób. Od roku 1990 średnie ceny mieszkań wzrosły tam ponad dwukrotnie z 42 475 £ (w 1990 r.) do 102 025 £ (w 2006 r.). Całkowita kwota przychodów ze sprzedaży mieszkań w mieście potroiła się z 115 915 391 £ (1990 r.) do 376 999 716 £ (2004 r.). Ceny domów wzrosły o ponad 15% między latami 2001–2002 i 2002–2003, a między rokiem 2005 i 2006 – o 16,6%.
W ujęciu historycznym